Christina Aguilera
Christina Aguilera (2018) | |
| Imię i nazwisko |
Christina María Aguilera |
|---|---|
| Pseudonim |
Xtina, Baby Jane, Madame X |
| Data i miejsce urodzenia | |
| Instrumenty | |
| Typ głosu | |
| Gatunki | |
| Zawód |
piosenkarka, autorka tekstów, aktorka, kompozytorka, osobowość telewizyjna, producentka muzyczna, producentka telewizyjna |
| Aktywność |
od 1991 |
| Wydawnictwo | |
| Powiązania |
Justin Timberlake, Lil’ Kim, Missy Elliott, Herbie Hancock, Tony Bennett, The Rolling Stones, Maroon 5, Pitbull, A Great Big World |
| Strona internetowa | |
Christina María Aguilera (ur. 18 grudnia 1980 w Nowym Jorku[1]) – amerykańska piosenkarka muzyki pop, autorka tekstów piosenek, kompozytorka, aktorka, osobowość telewizyjna, businesswoman, aktywistka społeczna, producentka muzyczna i producentka telewizyjna.
Pod koniec pierwszej połowy lat 90. zyskała rozgłos jako uczestniczka telewizyjnego talent show Mickey Mouse Club. Karierę w branży muzycznej rozpoczęła w 1997, kiedy to premierę odnotował singel „All I Wanna Do” – duet nagrany przez Aguilerę wraz z Japończykiem Keizo Nakanishi. Po tej współpracy piosenkarka została zauważona; w 1998, ze względu na wysoką skalę głosu, poproszono ją o wykonanie utworu „Reflection” do animowanego filmu Mulan. Podczas koncertów jej głos osiąga rejestr gwizdkowy[2].
W 1999 przykuła uwagę światowych mediów dzięki debiutanckiemu albumowi, zatytułowanemu po prostu Christina Aguilera. Płyta okazała się ogromnym sukcesem komercyjnym, a trzy pochodzące z niej single – „Genie in a Bottle”, „What a Girl Wants” i „Come on Over Baby (All I Want Is You)” – osiągnęły pierwsze miejsce na liście Billboard Hot 100. Dzięki hiszpańskojęzycznemu albumowi studyjnemu Mi Reflejo (2000), albumowi z muzyką bożonarodzeniową My Kind of Christmas (2000) oraz paru współpracom z innymi artystami Aguilera zdobyła międzynarodową popularność. Po rozstaniu z dotychczasowymi managerami wokalistka przejęła kreatywną kontrolę nad etapem tworzenia swojego czwartego albumu studyjnego, Stripped (2002). Wylansował on przebój „Beautiful”, który pomógł w promocji medialnej materiału. Kolejny album, Back to Basics (2006) – łączący w sobie R&B i hip-hop z gatunkami popularnymi na przełomie pierwszej i drugiej połowy XX wieku, spotkał się z pozytywnym przyjęciem artystycznym oraz sprzedał się w liczbie ponad pięciu milionów egzemplarzy, a do dziś uchodzi za największy sukces Aguilery. Szósty i siódmy albumy studyjne wokalistki, Bionic (2010) oraz Lotus (2012), przez krytykę przyjęte zostały skrajnie, uzyskując mieszane recenzje, ponadto nie okazały się sukcesem komercyjnym, jakiego oczekiwano. Kolejne longplaye, Liberation (2018) i Aguilera (2022), zyskały uznanie wśród dziennikarzy muzycznych.
W 2010 zadebiutowała jako aktorka, występując w filmie muzycznym Burleska.
Źródła podają, że Aguilera sprzedała od 100 do 133 mln egzemplarzy swoich albumów i singli[3][4][5][6]. Umieszcza ją to na liście wokalistów z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych. Jest sześciokrotną laureatką nagrody Grammy, a także jedyną artystką poniżej 30. roku życia, która znalazła się w zestawieniu „100 najwybitniejszych wokalistów wszech czasów” magazynu „Rolling Stone”[7].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dzieciństwo
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się na Staten Island, dzielnicy Nowego Jorku, jako córka Fausto Wagnera Xaviera Aguilery, ówczesnego sierżanta U.S. Army, z pochodzenia Ekwadorczyka, oraz Shelly Loraine (z domu Fidler), nauczycielki języka hiszpańskiego (artystka poznała ten język, ponieważ posługiwano się nim w domu). Babcia ze strony matki, Delcie Mabel Dunfee, pochodzi z Irlandii, dziadek zaś posiada korzenie niemieckie, walijskie i holenderskie, co zapewnia wokalistce wielonarodowe pochodzenie. Ponieważ ojciec Aguilery był wojskowym, rodzina często się przeprowadzała. Razem z sierżantem rodzina Aguilery stacjonowała w Earnest Harmon Air Force Base w kanadyjskim miasteczku Stephenville oraz przez pewien okres zamieszkiwała w Japonii. Christina wychowywała się z obojgiem rodziców przez siedem pierwszych lat swojego życia, następnie Fausto i Shelly Loraine się rozwiedli. Matka przeprowadziła się z Aguilerą i jej młodszą siostrą Rachel do domu swej babki w Rochester, miejscowości położonej 40 km od Pittsburgha, w stanie Pensylwania. Według Aguilery i jej matki, Fausto był agresywnym, nadpobudliwym ojcem i mężem oraz stosował w domu przemoc. W 2009 na łamach telewizji E! wokalistka udzieliła na ten temat wywiadu: „(...) Doświadczyłam mnóstwa nieprzyjemności, popychania, bicia, kłótni. Dorastając, nie czułam się bezpiecznie. Bezsilność to najgorsze uczucie na świecie (...)”[8]. Tematykę trudnego dzieciństwa podjęła w dwóch ze swoich utworów: „I’m OK” z albumu Stripped (2002) oraz „Oh Mother” z albumu Back to Basics (2006). Pomimo iż ojciec kilkukrotnie kontaktował się z córką listownie, ta nie wykazała dotąd chęci pojednania się z nim.
Ojczymem Aguilery został Jim Kearns, ratownik medyczny, którego poślubiła Shelly Loraine, i którego nazwisko przejęła. Talent muzyczny odziedziczyła po matce, będącej swego czasu znakomitą skrzypaczką. W wieku sześciu lat wygrała szkolny pokaz uzdolnień, by wkrótce potem wziąć udział w podobnych imprezach; lokalnie znana była jako „mała dziewczynka z wielkim głosem”. W 1987 osiedliła się z rodziną na stałe w Wexford (Pensylwania). Trzy lata później w Hollywood wystąpiła w programie telewizyjnym Star Search, gdzie tym razem nie udało jej się zwyciężyć – wykonanie popowego standardu „A Sunday Kind of Love” przyniosło jej drugie miejsce. Po powrocie z Los Angeles zaśpiewała na łamach programu Wake Up with Larry Richert lokalnej stacji KDKA-TV. Ponadto często wykonywała hymn narodowy przed meczami najważniejszych sportowych drużyn zawodowych miasta Pittsburghu: Pittsburgh Steelers (futbol amerykański), Pittsburgh Pirates (baseball) i Pittsburgh Penguins (hokej na lodzie).
Kariera
[edytuj | edytuj kod]1992–2001: Klub Myszki Miki i początki kariery
[edytuj | edytuj kod]Przez dwa sezony występowała w talent show Mickey Mouse Club, w którym poznała Britney Spears i Justina Timberlake’a. Od kwietnia do października 1992 wraz z pozostałymi uczestnikami programu nakręciła 36 odcinków Klubu Myszki Miki, które kanał Disney Channel emitował do końca 1993.
Dwa lata po zakończeniu programu zaczęła podróżować po świecie, by szkolić swój talent wokalny. W 1997 występowała w Japonii i Rumunii. Nagrała duet „All I Wanna Do” z japońską piosenkarką Keizo Nakanishim, który odniósł sukces w Japonii i przyczynił się do wzrostu popularności Aguilery. W 1998 podpisała kontrakt z firmą RCA Records na nagranie utworu przewodniego do animowanego filmu Mulan (1999). Singiel „Reflection” był notowany wysoko na listach przebojów muzyki pop i był nominowany do Złotego Globu za najlepszą piosenkę filmową.
Rozpoczęła pracę nad swoim debiutanckim albumem, który wyprodukowali: Guy Roche („What a Girl Wants”), Steve Kipner i David Frank („Genie in a Bottle”), Travon Potts („Blessed”), a teksty piosenek napisali dla niej: Diane Warren („I Turn to You”, „Somebody’s Somebody”), Heather Holley („Obvious”), Carl Sturken i Evan Rogers („Love Will Find a Way”, „Love For All Seasons”), Paul Rein („Come on Over Baby (All I Want Is You)”). W czerwcu 1999 wystąpiła w czerwcu podczas ceremonii wręczenia ALMA Awards i wydała singiel „Genie in a Bottle”, który dotarł do pierwszego miejsca na liście Billboardu Hot 100 i utrzymał się na szczycie notowania przez kolejne pięć tygodni. Następnie wydała swój debiutancki album, zatytułowany po prostu Christina Aguilera, który osiągnął sukces sprzedażowy. Pod koniec roku została uznana za jedną z najbardziej fascynujących kobiet 1999 roku. Otrzymała ALMA Award dla najlepszego nowego artysty. 23 listopada wydała świąteczny singiel „The Christmas Song”. W grudniu wystąpiła z B.B. Kingiem i Jewel w Białym Domu dla prezydenta Stanów Zjednoczonych, Billa Clintona.

W grudniu 1999 wydała singiel „What a Girl Wants”, z którym w styczniu 2000 dotarła do pierwszego miejsca listy Billboard Hot 100. Wystąpiła na gali rozdania American Music Awards i zaśpiewała u boku Enrique Iglesiasa na Super Bowl Half-Time Show. 20 lutego otrzymała nagrodę Grammy dla najlepszego nowego artysty, była też nominowana do zdobycia statuetki za najlepszy żeński występ pop („Genie in a Bottle”). W tym samym miesiącu wydała koncertowy album DVD pt. Genie Gets Her Wish. W marcu zagrała koncert w Tajwanie. W kwietniu wystąpiła na imprezie Men Strike Back jako jedyna przedstawicielka płci żeńskiej. W maju zdobyła nagrody Blockbuster dla najlepszej nowej artystki i za ulubiony singel („Genie in a Bottle”), a jej debiutancki singel został uznany najlepszym międzynarodowym singlem roku na ASCAP Awards. Odebrała też nagrodę Ivor Novello.
W lipcu 2000 rozpoczęła trasę koncertową Sears & Levis US Tour i wydała singiel „I Turn to You”, z którym dotarła do trzeciego miejsca listy Billboard Hot 100. W sierpniu nagrała piosenkę przewodnią dla kampanii reklamowej koncernu Coca-Cola, za co otrzymała honorarium w wysokości 75 milionów dolarów[9]. We wrześniu wydała swój pierwszy hiszpańskojęzyczny album w karierze – Mi Reflejo, który dotarł do 27. miejsca na amerykańskiej liście sprzedaży i uzyskał w 2001 status potrójnie platynowej płyty. Następnie zdobyła nominację do Latynoskiej Nagrody Grammy za piosenkę „Genio atrapado”, pierwszy singiel z Mi Reflejo. Również we wrześniu wydała singiel „Come on Over (All I Want Is You)”, który przez cztery tygodnie był notowany na szczycie listy Billboardu Hot 100. W październiku wydała świąteczny album pt. My Kind of Christmas, za którego sprzedaż w styczniu 2001 uzyskała certyfikat platynowej płyty.

W styczniu 2001 nagrała piosenkę „Nobody Wants to Be Lonely” z Rickym Martinem na jego album pt. Sound Loaded. Utwór stał się światowym przebojem. W kwietniu nagrała nową wersję hitu Patti LaBelle „Lady Marmalade” z Lil’ Kim, Mýą i Pink na ścieżkę dźwiękową do filmu muzycznego Moulin Rouge! (2001); piosenka dotarła do pierwszego miejsca na liście Billboard Hot 100. Zdobyła też nagrody Blockbuster dla ulubionej artystki roku i za ulubioną płytę (Mi Reflejo). W maju zaśpiewała z Rickym Martinem na World Music Awards w Monako. W czerwcu wydała album DVD pt. My Reflection. We wrześniu razem z Pink, Mýą i Lil’ Kim zaśpiewała na gali rozdania MTV Video Music Awards, na której odebrała nagrody za najlepszy klip roku i najlepszy teledysk z filmu („Lady Marmalade”). Za Mi Reflejo otrzymała Latynoską Nagrodę Grammy. Wzięła też udział w nagraniu nowej wersji przeboju Marvina Gaye’a „What’s Going On”.
2002–2004: Stripped i zmiana wizerunku
[edytuj | edytuj kod]W lutym 2002 zaśpiewała utwór „Infatuation” na zakończeniu Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Salt Lake City. W maju za „Lady Marmalade” otrzymała nagrodę ALMA, nagrodę MTV Japan (za najlepszy teledysk z filmu) i MPVA Award (za najlepszą stylistykę do teledysku).
Od 2001 pracowała nad nową płytą, na której opisała swoje doświadczenia – przejścia z byłym chłopakiem, załamanie nerwowe i zdradę przyjaciół. Przy pisaniu dość osobistych tekstów pomogli jej: Scott Storch i Matt Morris („Can’t Hold Us Down”, „Walk Away”, „Fighter”, „Infatuation”), Alicia Keys („Impossible”), Linda Perry („Beautiful”, Make Over”, „Cruz”), Rob Hoffman i Heather Holley („Soar”), Steve Morales („Get Mine, Get Yours”), Jasper Cameron („Dirrty”) i Glen Ballard („The Voice Within”). Na pierwszy singiel promujący album wybrała piosenkę „Dirrty”, która nie zyskała większej popularności w Stanach Zjednoczonych, za to w Europie odnotowała znacznie większy sukces komercyjny, zdobywając miejsca w pierwszych piątkach wielu list przebojów. 26 października wydała album pt. Stripped, za którego wysoką sprzedaż uzyskała w 2003 certyfikat dwukrotnie platynowej płyty. Pod koniec 2002 opublikowała singiel „Beautiful”, który stał się przebojem.

W marcu 2003 wydała singiel „Fighter”. Również w 2003 odbyła dwie trasy koncertowe: Justified and Stripped Tour z Justinem Timberlakiem i solową Stripped World Tour. Zapis drugiego tournée posłużył za materiały do albumu DVD pt. Stripped Live in the UK, który uzyskał miano najpopularniejszego koncertowego albumu DVD ostatniego kwartału 2004 roku. Do końca 2003 wydała jeszcze dwa kolejne single ze Stripped: mocno feministyczny „Can’t Hold Us Down”, który nagrała z Lil’ Kim, i balladę „The Voice Within”. Otrzymała nagrodę Grammy. 8 lutego 2004 otrzymała nagrodę Grammy za najlepszy występ pop solowy kobiecy („Beautiful”).
2005–2007: Era Back to Basics
[edytuj | edytuj kod]
W czerwcu 2006 wydała singiel „Ain’t No Other Man”, którym zapowiedziała swoją kolejną płytę. Na albumie pt. Back to Basics odwołała się brzmieniem do muzyki w stylu lat 20., 30. i 40. (głównie do jazzu i bluesa). Płyta została pozytywnie przyjęty przez światowych krytyków muzycznych i odniosła sukces finansowy. We wrześniu 2006 wydała singiel „Hurt”, który osiągnął sukces komercyjny i stał się hitem światowych list przebojów. W listopadzie wyruszyła w trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych i Europie. W styczniu 2007 wydała singiel „Candyman”, który odniósł spory sukces w krajach skandynawskich. Pozostałymi singlami promującymi Back to Basics zostały piosenki „Slow Down Baby” i „Oh Mother”.
Latem 2007 wyjechała na trasę koncertową Back to Basics Tour po Ameryce, Europie, Azji i Australii, a zyski ze sprzedaży biletów na trasę wyniosły w sumie 90 milionów dolarów. Zapis z koncertów wydała na albumie DVD pt. Back to Basics: Live and Down Under. 13 stycznia 2008, dzień po narodzinach syna, wydała teledysk do singla promocyjnego „Save Me from Myself”, w którym pokazała prywatne kadry m.in. ze swojego ślubu z Jordanem Bratmanem. Otrzymała nagrodę Grammy za najlepszy żeński występ pop („Ain’t No Other Man”) i nominację do nagrody za album (Back to Basics) i utwór roku („Candyman”).
2008: Keeps Gettin’ Better
[edytuj | edytuj kod]
Producent muzyczny DJ Premier, udzielający się wcześniej przy płycie Back to Basics, w marcu 2008 ujawnił, że pracuje z Aguilerą nad jej następnym albumem, który ma być zachowany w elektropopowym klimacie. Aguilera rozpoczęła nagrania studyjne do płyty w marcu 2008[10]. W tym samym miesiącu została ambasadorką kolekcji srebra „Shattered”[11]. Na początku maja znalazła się na ósmym miejscu rankingu „najgorętszych kobiet” według redakcji magazynu Maxim[12]. Zajęła także 11. miejsce na liście najbardziej wpływowych artystów w przemyśle muzycznym, zorganizowanej przez MuchMusic[13].
We wrześniu 2008 wydała singiel „Keeps Gettin’ Better”, który obok „Dynamite” znalazł się na składance pt. Keeps Gettin’ Better – A Decade of Hits z największymi hitami Aguilery. Utwór dotarł do pierwszej dziesiątki na liście Billboard Hot 100 w Stanach Zjednoczonych. W tym okresie pojawiła się również w reklamie swojej najnowszej linii perfum Inspire, w której został zawarty sampel z utworu „Seventeen” zespołu Ladytron[14]. 8 września 2008 wystąpiła na 25. gali rozdania MTV Video Music Awards[15]. 11 listopada wydała album kompilacyjny pt. Keeps Gettin’ Better – A Decade of Hits, na którym umieściła swoje największe przeboje, nowe wersje utworów „Genie in a Bottle” („Genie 2.0”) i „Beautiful” („You Are What You Are”) i dwie premierowe piosenki[16].
2009–2010: Bionic i Burleska
[edytuj | edytuj kod]Na początku 2010 zakończyła pracę nad kolejną płytą, nad którą współpracowała w studiu nagraniowym z artystami, takimi jak Linda Perry, Sia Furler, Samuel Dixon, Tricky Stewart, Claude Kelly, Santigold, M.I.A., Dave „Switch” Taylor, Ladytron i Le Tigre[17][18]. W marcu wydała singiel „Not Myself Tonight”[19], który nie osiągnął zamierzonego sukcesu w krajach Ameryki Północnej (zajął dopiero 23. miejsce w USA i 11. miejsce na liście Canadian Hot 100), ale większą popularnością singel cieszył się w Europie, a przebojem okazał się w krajach azjatyckich, docierając do szczytowych pozycji notowań w Libanie, Hongkongu i Indonezji oraz pierwszej „dziesiątki” w Japonii. 4 czerwca wydała album pt. Bionic.

Pod koniec listopada 2010 odbyła się premiera filmu muzycznego Burleska (Burlesque), w którym Aguilera zadebiutowała w roli aktorki, wcielając się w główną bohaterkę, Ali Marilyn Rose. Nagrała także ścieżkę dźwiękową do filmu, która została nominowana do nagrody Grammy za najlepszy soundtrack kompilacyjny – media wizualne. Album z muzyką do Burleski promowała singlem „Express”. 15 listopada 2010 została uhonorowana własną gwiazdą na Hollywood Walk of Fame[20].
2011−2014: The Voice, era Lotus i inne projekty muzyczne
[edytuj | edytuj kod]Wraz z początkiem listopada 2010 ujawniła, że pracuje nad swoim siódmym albumem studyjnym[21]. W lutym 2011 wystąpiła na rozdaniu prestiżowych nagród Grammy Awards, gdzie wykonała piosenkę „Ain’t No Way” w hołdzie dla legendy soulu – Arethy Franklin. Wraz z Yolandą Adams, Jennifer Hudson, Martiną McBride oraz Florence Welch wykonała również utwór „(You Make Me Feel Like) A Natural Women”[22]. Wczesną wiosną 2011 zaangażowała się w produkcję pierwszej edycji talent show stacji NBC The Voice, w którym obok trojga innych uznanych amerykańskich artystów muzycznych pełniła funkcję trenera wokalnego. Kontynuowała rolę mentorki w kolejnych sezonach talent show, w latach 2011–2016. W maju 2011 nagrała wraz z jednym z jurorów, Adam Levine’em, oraz jego grupą Maroon 5 singlowy utwór „Moves Like Jagger”. Singel został opublikowany w miesiąc później, plasując się wysoko na listach przebojów. Sprzedał się w nakładzie ponad dziesięciu milionów egzemplarzy i znajduje się wśród najlepiej sprzedających się wydawnictw singlowych wszech czasów. W 2012 zyskał także nominację do nagrody Grammy jako najlepszy występ pop duetu lub grupy.

28 stycznia 2012 zaśpiewała utwór „At Last” na pogrzebie Etty James[23]. Nagrała hiszpańskojęzyczny utwór „Casa de mi padre” na ścieżkę dźwiękową do filmu pod takim tytułem.
17 września 2012 wydała singiel „Your Body”, którym zapowiedziała swój kolejny album. Płyta pt. Lotus, wydana 13 listopada 2012, zebrała mieszane recenzje. Pochodzące z płyty single nie zyskały znaczącego sukcesu na listach przebojów – „Your Body” zadebiutował na 34. miejscu na liście Billboard Hot 100, „Just a Fool” – 71. miejsce.
W 2013 znalazła się na liście najbardziej wpływowych osób świata według tygodnika Time[24], a stacja VH1 uznała ją za jedną ze stu „najwspanialszych kobiet świata muzyki”[25]. W pierwszej połowie 2013 premierę miały muzyczne współpracy Aguilery z innymi artystami: single „Feel This Moment” (nagrany wraz z Pitbullem) i „Hoy tengo ganas de ti” (z Alejandro Fernándezem). „Feel This Moment” zajął ósme miejsce listy Billboard Hot 100. Pod koniec sierpnia 2013 wydała nieoficjalny teledysk do piosenki „Let There Be Love”, pochodzącej z płyty Lotus. Klip, w którym gościnnie występują przyjaciele i rodzina artystki, w tym jej syn, nakręcony został w podzięce dla fanów, za wiele lat wsparcia płynącego z ich strony. Przez teledysk przewijają się ujęcia transparentów, opatrzonych pokrzepiającymi komentarzami, negującymi rasizm i wspierającymi społeczność LGBT. Pozytywna wymowa wideoklipu została korzystnie oceniona przez krytykę.
Pod koniec września 2013 ogłoszono, że piosenka nagrana przez Aguilerę, „We Remain”, znajdzie się na ścieżce dźwiękowej do filmu science-fiction Igrzyska śmierci: W pierścieniu ognia[26]. W październiku 2013 „We Remain” został drugim singlem promującym soundtrack. Na początku listopada 2013 opublikowano singel „Say Something” – efekt współpracy Aguilery z niezależnym zespołem A Great Big World. Utwór zebrał pozytywne recenzje, a także stał się hitem w wielu krajach świata. W Stanach Zjednoczonych zajął czwarte miejsce listy Billboard Hot 100; objął też pierwsze pozycje list przebojów w Kanadzie, Australii, Belgii i kilku państwach azjatyckich. W lutym 2015 utwór został uhonorowany nagrodą Grammy w kategorii najlepszy występ pop duetu lub grupy. 1 stycznia 2014 ukazał się studyjny remiks singla Lady Gagi „Do What U Want” z Aguilerą na featuringu.
28 marca 2014 miała wystąpić podczas festiwalu muzycznego Twin Towers Alive w Petronas Towers w Kuala Lumpurze, koncert został jednak odwołany z powodu katastrofy lotu Malaysia Airlines 370[27]. Mimo to zagrała koncert przed prywatną publicznością, w trakcie którego zaśpiewała 15 utworów[28].
Od 2015: Projekty telewizyjne, Liberation i Aguilera
[edytuj | edytuj kod]W drugiej połowie kwietnia 2014 ogłosiła rozpoczęcie pracy nad ósmym albumem studyjnym[29]. W kwietniu 2015 gościnnie występowała w serialu telewizji ABC Nashville. Jako gwiazda popu Jade St. John pojawiła się w trzech odcinkach serialu. Występ Aguilery w Nashville zebrał pozytywne recenzje krytyków telewizyjnych[30][31][32]. Wiązał się ponadto z wydaniem dwóch singli promocyjnych: „The Real Thing” oraz „Shotgun”. 19 kwietnia 2015 Aguilera wystąpiła podczas gali Academy of Country Music Awards w Teksasie, na której wykonała piosenki „Shotgun” i „Riot” z zespołem Rascal Flatts[33]. 28 maja 2016 występ artystki przed 200-tysięczną widownią zamknął marokański festiwal muzyczny Mawazine[34][35].
17 czerwca 2016 wydała singel charytatywny „Change”, który dedykowała ofiarom strzelaniny w Orlando i ich rodzinom[36]. W sierpniu 2016 ukazał się soundtrack z serialu produkcji Netflix pt. The Get Down, na którym znalazł utwór disco „Telepathy”, nagrany przez Aguilerę we współpracy z Nile’em Rodgersem[37]. Była producentką programu telewizyjnego Tracks, nadawanego przez stację Spike TV. Zagrała też u boku Ewana McGregora i Léi Seydoux w filmie fantastycznonaukowym Kochanek idealny (Zoe, 2018)[38].

Jej album Liberation ukazał się 15 czerwca 2018 i zajął szóste miejsce w notowaniu Billboard 200[39]. Został siódmym longplayem Aguilery, który uplasował się w Top 10 tej listy[39]. Dwie pochodzące z albumu piosenki („Fall in Line”, „Like I Do”) nominowano do nagrody Grammy[40][41]. 25 września rozpoczęła się trasa koncertowa The Liberation Tour[42], przez magazyn Billboard okrzyknięta później mianem jednej z najlepszych tras roku[43], a w maju 2019 wystartowała rezydentura w Las Vegas, The Xperience[44][45]. Niedługo później Aguilera ruszyła w trasę europejsko-amerykańską, The X Tour. 23 sierpnia 2019 została uhonorowana nagrodą Disney Legends, którą otrzymują artyści szczególnie zasłużeni dla korporacji The Walt Disney Company[46]. Pod koniec września 2019 ukazał się singel „Haunted Heart”, nagrany przez artystkę na potrzeby filmu animowanego Rodzina Addamsów[47], a w listopadzie swoją premierę miał utwór „Fall on Me”, zrealizowany we współpracy z duetem A Great Big World[48].
24 lutego 2020 pojawiła się na uroczystości pożegnalnej Kobego Bryanta w hali Staples Center, gdzie wykonała utwór „Ave Maria” autorstwa Franza Schuberta[49][50]. W marcu 2020 serwis Pollstar, zajmujący się branżą koncertową, sporządził notowanie pięćdziesięciu najlepiej zarabiających artystek muzycznych i najbardziej dochodowych tras lat 2000–2019. Aguilera zajęła na liście trzydzieste drugie miejsce[51]. 16 kwietnia 2020 telewizja ABC wyemitowała program The Disney Family Singalong, w którym Aguilera zaśpiewała piosenkę „Can You Feel the Love Tonight” z filmu Król lew[52]. W sierpniu wydała teledysk do nowej wersji przeboju „Reflection”, którą nagrała na potrzeby ścieżki dźwiękowej do aktorskiego filmu Mulan.
22 października 2021 premierę miał singel „Pa mis muchachas”, zwiastujący nowy, hiszpańskojęzyczny album Aguilery[53]. Minialbum La Fuerza ukazał się w styczniu 2022. W marcu Aguilerę wpisano na listę dwudziestu pięciu najbardziej wpływowych kobiet 2022 roku według magazynu People en Español[54]. W maju premierę zaliczył dziewiąty album studyjny wokalistki, Aguilera, nagrany w języku hiszpańskim. W czerwcu piosenkarka pojawiła się na Majorce, występując na Mallorca Live Festival. Koncert, na którym pojawiło się dwadzieścia osiem tysięcy widzów, był chwalony przez dziennik El País[55][56].
We wrześniu 2023 roku Aguilera zagrała koncert z okazji parady EuroPride, organizowanej na Malcie. Występ wokalistki obejrzało ponad 38 tys. widzów[57][58][59].
W grudniu 2025 roku ukazał się film dokumentalno-koncertowy Christina Aguilera: Christmas in Paris – zapis występu wokalistki przed publicznością w Paryżu. W styczniu 2026 Aguilera ponownie pojawiła się w stolicy Francji. Była gwiazdą koncertu charytatywnego Gala des Pièces Jaunes, który zgromadził 35 tys. widzów[60].
Spuścizna
[edytuj | edytuj kod]Aguilera wraz ze swoim dorobkiem artystycznym zainspirowała liczne wokalistki i wokalistów. Do tego grona należą między innymi Ariana Grande, Becky G, Britney Spears[61][62], Demi Lovato, Kelly Clarkson, Miley Cyrus, Rosalía, Sam Smith i Selena Gomez.
Głos
[edytuj | edytuj kod]Christina Aguilera posługuje się czterooktawowym sopranem. Jej możliwości wokalne oscylują między C3 a C♯7[63].
Powszechnie znana jest z używania melizmatu. Krytycy muzyczni zgodni są co do tego, że pełnia jej głosu najlepiej prezentowana jest w balladach i porównują ją z artystkami, takimi jak Whitney Houston czy Mariah Carey. Do momentu rozpoczęcia profesjonalnej kariery nie korzystała z pomocy nauczycieli śpiewu. Pierwszą styczność z nauką śpiewu miała przy okazji nagrywania utworu „Reflection” na soundtrack do animowanego filmu Mulan wytwórni Disney. To doświadczenie, jak sama przyznaje, pozwoliło jej lepiej operować głosem i śpiewać wyższe dźwięki. „Nigdy wcześniej nie trenowałam głosu, nie wiedziałam więc w jaki sposób jestem w stanie mu zaszkodzić. Od momentu, gdy miałam styczność z nauczycielem śpiewu, pokochałam technikę śpiewania, to, w jaki sposób jestem w stanie sprawić, by mój głos wyśpiewał jeszcze wyższe dźwięki, wszystkie rzeczy, o których nie miałam wcześniej pojęcia, zdając się podczas śpiewania na własny instynkt i podpatrywanie sposobu śpiewania moich ulubionych wokalistów. Gdyby nie doświadczenie nauki śpiewu nigdy nie byłabym w stanie wyśpiewać dźwięków, które śpiewam dzisiaj. Nie byłoby to możliwe kilka lat temu.”[64] Sposób śpiewania, jej możliwości wokalne i społeczna tematyka poruszana przez nią na jej płytach zaowocowały nadanie jej przez media i innych artystów w branży muzycznej przydomku „The Voice of Generation” (tłum. głos pokolenia).
Krytykowana jest za nadmierne używanie melizmatu i zbyt częste wyśpiewywanie wysokich dźwięków. Lucy Davies napisała w BBC Music, że co prawda wokalistka ma „niesamowity głos”, jednak mogłaby spróbować nieco stonować i urozmaicić swój wokal „w prosty sposób, poprzez niezaśpiewanie kilku 'y-e-e-eeeh, woah yeh'”[65]. Linda Perry, która wielokrotnie pracowała z Aguilerą m.in. przy balladzie „Beautiful”, przyznała, że ujarzmienie wokalnych akrobacji piosenkarki stanowiło dla niej problem w trakcie nagrań w studiu[66]. Techniczną perfekcję i ogromną świadomość głosu i jego możliwości podkreślali również inny producenci pracujący z piosenkarką, m.in. Polow Da Don i Sia.
„Są dwie rzeczy, które musisz wiedzieć o Christinie Aguilerze. Po pierwsze, potrafi zrobić ze swoim głosem absolutnie wszystko, jak profesjonalnie wytrenowane zwierzę. Po drugie, należy wiedzieć, że ona zawsze doskonale wie, czego oczekuje.” – Polow Da Don[67]
Działalność społeczna
[edytuj | edytuj kod]Zainspirowana postawą Ellen DeGeneres i Brada Pitta, 15 listopada 2008 wzięła udział w akcji charytatywnej walczącej z inicjatywą legislacyjną Proposition 8, której celem jest umożliwienie zawierania małżeństw osób tej samej płci w Kalifornii. Jak mówiła: Małżeństwo powinno być wstąpieniem w związek dwojga ludzi celebrujących swoją miłość przed innymi. Nie powinno być w nim mowy o orientacji seksualnej[68].
Na jesieni 2010 wsparła środowisko LGBT, biorąc udział w kampanii It Gets Better na rzecz młodych lesbijek, gejów i biseksualistów. Podczas kampanii przemówiła do nastolatków ze środowiska LGBT słowami: Wiem, jak ważne jest to, by czuć się sobą – w swojej karierze i życiu codziennym. Każdemu, kto czuje się, jak outsider, chcę powiedzieć: nie pozwól tyranii wygrać; bądź sobą i nie pozwól, by czyjeś słowa cię przygnębiły[69].
Uchodzi za ikonę gejowską. Za działalność aktywistyczną na rzecz LGBT została wyróżniona przez komitet alei sław The Abbey’s Gay Walk of Fame, gdzie 21 kwietnia 2011 – jako pierwsza w całej alei gwiazda – odcisnęła swoje dłonie w odlanym cemencie[70]. W czerwcu 2017, kiedy obchodzono miesiąc dumy LGBT (LGBT Pride Month), magazyn Billboard opublikował list autorstwa Aguilery, skierowany do gejów, lesbijek, osób biseksualnych i transseksualnych, w którym wyraziła członkom społeczności LGBT „szacunek”, „podziw”, „miłość” oraz „podziękowanie za wsparcie”[71].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W 2000 roku związana była z portorykańskim tancerzem Jorgem Santosem, który występował w jej teledyskach oraz podczas jej tras koncertowych. Rozstali się we wrześniu 2001[72].
W listopadzie 2005 w hrabstwie Napa w Kalifornii, po trzech latach związku oraz dziesięciu miesiącach narzeczeństwa, wyszła za producenta muzycznego Jordana Bratmana[73]. W styczniu 2008 urodził się ich syn, Max Liron Bratman[73]. W październiku 2010 doszło najpierw do separacji, a następnie rozwodu pary[73].
Od listopada 2010 media dostarczały wiadomości na temat związku Aguilery z Matthew D. Rutlerem, poznanym na planie filmu Burleska asystentem producenta[74]. Para zaręczyła się w walentynki, 14 lutego 2014. Wkrótce potem do informacji publicznej podano, że artystka spodziewa się drugiego dziecka. Jej córka, Summer Rain Rutler, urodziła się 16 sierpnia 2014.
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]
Albumy studyjne
- 1999: Christina Aguilera
- 2000: Mi Reflejo
- 2000: My Kind of Christmas
- 2002: Stripped
- 2006: Back to Basics
- 2010: Bionic
- 2012: Lotus
- 2018: Liberation
- 2022: Aguilera
EP
- 2003: Justin & Christina (minialbum nagrany wspólnie z Justinem Timberlake’iem)
- 2022: La Fuerza
- 2022: La Tormenta
- 2024: The 25th Anniversary of Christina Aguilera (Spotify Anniversaries Live)
Trasy koncertowe
[edytuj | edytuj kod]- 2000: Sears & Levis US Tour
- 2001: Christina Aguilera Latin American Tour 2001
- 2003: Justified and Stripped Tour
- 2003: Stripped World Tour
- 2006–2008: Back to Basics Tour
- 2018: The Liberation Tour
- 2019–2020: The Xperience (aka Christina Aguilera: The Xperience Las Vegas Residency; rezydentura)
- 2019: The X Tour
- 2022: Christina Aguilera: EU/UK Summer Series[75]
- Festiwale muzyczne
- 2014: New Orleans Jazz & Heritage Festival (headliner)
- 2016: Mawazine (headliner)
- 2018: Curaçao North Sea Jazz Festival (headliner)
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]| Role filmowe | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rok | Tytuł | Rola | Uwagi | Przyp. |
| 2004 | Rybki z ferajny (Shark Tale) | ona sama (w postaci meduzy) | rola głosowa | |
| 2008 | Rolling Stones w blasku świateł (Shine a Light) | ona sama | film dokumentalny; cameo | |
| 2010 | Idol z piekła rodem (Get Him to the Greek) | ona sama | cameo | |
| Burleska (Burlesque) | Alice Marilyn „Ali” Rose | rola główna | ||
| 2012 | Casa de mi padre | usta na początku filmu | cameo | |
| 2015 | Pitch Perfect 2 | jurorka w programie The Voice | cameo | |
| 2017 | Emotki. Film (The Emoji Movie) | Akiko Glitter | rola głosowa | |
| 2018 | Kochanek idealny (Zoe) | Jewels | rola drugoplanowa | |
| Dusza towarzystwa (Life of the Party) | ona sama | cameo | ||
| Role telewizyjne | ||||
| Rok | Tytuł | Rola | Uwagi | Przyp. |
| 1993–1995 | The Mickey Mouse Club | ona sama | stały występ w programie (2 sezony) | |
| 1999 | Beverly Hills, 90210 | ona sama | występ gościnny, udział w jednym odcinku | |
| 2004 | Saturday Night Live | ona sama | udział w jednym odcinku, rola prowadzącej | |
| 2010 | Ekipa (Entourage) | klientka/przyjaciółka Ariego Golda | występ gościnny, udział w jednym odcinku | |
| 2011–2016 | The Voice | ona sama | stały występ w programie (sezony 1−3, 5. i 8.), rola jurorki/trenerki wokalnej | |
| 2015 | Nashville | Jade St. John | gościnny występ w 3. sezonie serialu | |
| Filmy dokumentalne o Aguilerze | ||||
| Rok | Tytuł | Reżyser | Wytwórnia | Przyp. |
| 2016 | Christina Aguilera: Pop Diva | Thomas Gibson | Lapdog Digital | [78][79][80][81] |
| 2025 | Christina Aguilera: Christmas in Paris | Sam Wrench | Fathom Miracles, Live Nation Prod. | [82][83] |
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]
|
|
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Christina Aguilera w bazie IMDb (ang.) [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Understanding The Whistle Register, reportaż dostępny w serwisie YouTube pod numerem indeksu qJMDb5xSzPw.
- ↑ Fitzgerald, Toni: „30 Notable Female Singers of the ‘90s”. Forbes, Forbes Media LLC, 2025-03-08. [dostęp 2025-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-03-18)]. (ang.).
- ↑ Jonathan Yates: Christina Aguilera announces Wembley Arena show on UK tour and here’s how to get tickets. getsurrey.co.uk, 4 marca 2019. [dostęp 2019-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-25)].
- ↑ Christina Aguilera – New Songs, Playlists & Latest News – BBC Music. bbc.co.uk. [dostęp 2020-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-03-11)].
- ↑ Christina Aguilera – Bio and Upcoming Events – Discotech. discotech.me. [dostęp 2020-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-03-11)].
- ↑ Esmailian, Ani (2010-06-10). „Christina Aguilera Performs „Not Myself Tonight” on the Today Show”. Hollyscoop.com. (ang.) [dostęp 2010-06-11].
- ↑ „Christina Aguilera: Ojciec mnie katował”. dziennik.pl. 2009-09-23. [dostęp 2010-09-15].
- ↑ „Christina Tops Britney with Soda-Pop”. Wild Writings. 2003-01-10. (ang.) [dostęp 2020-09-11].
- ↑ Nowy album Christiny w 2008 roku (informacje). ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Christina nową twarzą kolekcji Stephena Webstera. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Maxim’s Hot 100 List. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ MuchMusic List. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Nowe perfumy Inspire. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ MTV Video Music Awards. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ A Decade of Hits – Zdjęcia. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Twórcy nowej płyty. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Nowy studyjny album Christiny. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ Premiera „Bionic” przesunięta!. ChristinaFans.pl. [dostęp 2010-06-11].
- ↑ „Christina Aguilera to be Honored with Star on The Hollywood Walk Of Fame”. hollywoodchamber.net. 2010-11-09. (ang.) [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Copsey, Robert (2010-11-05). „Aguilera begins working on new album”. Digital Spy. (ang.) [dostęp 2010-11-05].
- ↑ „Christina Aguilera na Grammy Awards 2011”. christinaaguilera.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-16)].. ChristinaAguilera.com.pl. 2011-02-13. [dostęp 2011-02-19].
- ↑ Schreffler, Laura (2012-01-29). „Honouring an icon: Christina Aguilera turns in a powerhouse performance at Etta James’ funeral”. Daily Mail. (ang.) [dostęp 2012-01-31].
- ↑ „The 2013 TIME 100: Christina Aguilera”. Time. Time Warner. 2013-04-13. (ang.) [dostęp 2020-01-22].
- ↑ „VH1 Names 100 Greates Women in Music”. 1061evansville.com. 2012-02-19. (ang.) [dostęp 2020-01-22].
- ↑ Johnson, Zach (2013-09-26). „Christina Aguilera Records ‘We Remain’ for The Hunger Games: Catching Fire Soundtrack”. eonline.com. (ang.) [dostęp 2013-09-27].
- ↑ „KONCERT W MALEZJI ODWOŁANY – AKTUALIZACJA”. christinaaguilera.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-28)].. christinaaguilera.com.pl. [dostęp 2014-03-27].
- ↑ „ZDJĘCIA/VIDEO: PRYWATNY KONCERT W MALEZJI”. christinaaguilera.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-28)].. christinaaguilera.com.pl. 2014-03-28. [dostęp 2014-03-28].
- ↑ Lipshutz, Jason (2014-04-21). „Christina Aguilera Working On New Album”. Billboard. (ang.) [dostęp 2014-04-24].
- ↑ Vain, Madison (2015-04-16). „Watch Christina Aguilera’s ‘Nashville’ turn as a pop star making a country crossover”. ew.com. (ang.) [dostęp 2015-04-16].
- ↑ Roman, Nick (2015-04-16). „‘Nashville’ Review: Christina Aguilera Livens Things Up in ‘Nobody Knows But Me’”. rickey.org. (ang.) [dostęp 2015-04-16].
- ↑ Roots, Kimberly (2015-04-15). „Nashville Recap: What a Girl Wants”. tvline.com. (ang.) [dostęp 2015-04-16].
- ↑ Norwin, Alyssa (2015-04-19). „Christina Aguilera Goes Country For 2015 ACM Awards Performance With Rascal Flatts”. hollywoodlife.com. (ang.) [dostęp 2015-04-27].
- ↑ „Mawazine Festival – Rhythms of the World 2016 – 15th edition – Artists – Christina Aguilera”. festivalmawazine.ma. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-07)].. festivalmawazine.ma. 2016. (ang.) [dostęp 2016-05-29].
- ↑ „Xtina Travels To Morocco To Perform At The Mawazine Festival; Slays In The Process”. 2016-05-29. (ang.) [dostęp 2016-05-29].
- ↑ Chiu, Melody (2016-06-17). „Christina Aguilera to Donate Proceeds from Her New Single ‘Change’ to Orlando Shooting Victims: 'We Need to Learn to Love Again'”. people.com. (ang.) [dostęp 2016-06-17].
- ↑ Wiederhorn, Jon (2016-08-11). „Listen to Christina Aguilera and Nile Rodgers Collaboration ‘Telepathy’”. radio.com. (ang.) [dostęp 2016-08-18].
- ↑ McNary, Dave (2017-05-01). „Christina Aguilera, Theo James, Rashida Jones Join Sci-Fi Romance ‘Zoe’”. Variety. Penske Media Corporation (PMC). (ang.) [dostęp 2019-01-09].
- ↑ a b Caulfield, Keith (2018-06-24). „5 Seconds of Summer Earn Third No. 1 Album on Billboard 200 Chart With 'Youngblood'”. billboard.com. (ang.) [dostęp 2018-09-28].
- ↑ „NOMINEES | 61st Annual GRAMMY Awards (2018)”. grammy.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-07)].. grammy.com. 2018-12-07. (ang.) [dostęp 2018-12-10].
- ↑ Nicholas, Ellie (2018-12-07). „The Grammy Awards have announced their 2019 nominations”. celebmix.com. (ang.) [dostęp 2018-12-10].
- ↑ „Christina Aguilera Announces ‘Liberation’ Tour Dates”. variety.com. 2018-05-09. (ang.) [dostęp 2018-09-28].
- ↑ „The Best Live Shows Of 2018”. billboard.com. 2018-12-14. (ang.) [dostęp 2018-12-15].
- ↑ „Christina Aguilera Concert Setlist at Zappos Theater, Las Vegas on May 31, 2019”. setlist.fm. (ang.) [dostęp 2019-06-09].
- ↑ Nied, Mike (2019-06-01). „Christina Aguilera Launches ‘The Xperience’ Residency: See The Setlist”. idolator.com. (ang.) [dostęp 2019-06-09].
- ↑ Bucksbaum, Sydney (2019-08-23). „Watch Christina Aguilera perform ‘Reflection’ from Mulan”. Entertainment Weekly. Meredith Corporation. (ang.) [dostęp 2019-08-24].
- ↑ „Haunted Heart – Single by Christina Aguilera on Apple Music”. Apple Music. Apple Inc. (ang.) [dostęp 2019-10-15].
- ↑ Payne, Chris (2019-11-24). „Christina Aguilera & A Great Big World Deliver Mesmerizing ‘Fall On Me’ Performance at 2019 AMAs”. Billboard. Billboard-Hollywood Media Group (Valence Media). (ang.) [dostęp 2019-11-28].
- ↑ Mamo, Heran (2020-02-24). „Christina Aguilera Moves Audience With ‘Ave Maria’ at Kobe Bryant Memorial”. Billboard. Billboard-Hollywood Media Group (Valence Media). (ang.) [dostęp 2020-02-25].
- ↑ Kimble, Lindsay (2020-02-24). „Christina Aguilera Sings ‘Ave Maria’ to Honor Kobe and Gianna Bryant at Memorial”. People. Meredith Corporation. (ang.) [dostęp 2020-02-25].
- ↑ Alle, Bob (2020-03-27). „Ladies Might: Box Office Triumph By Top Female Earners”. Pollstar. Oak View Group. (ang.) [dostęp 2020-03-30].
- ↑ „VIDEO: Christina Aguilera Sings 'Can You Feel the Love Tonight’ on THE DISNEY FAMILY SINGALONG”. BroadwayWorld. Wisdom Digital Media. 2020-04-16. (ang.) [dostęp 2020-04-17].
- ↑ „Christina Aguilera Unveils New Spanish-Language Single 'Pa Mis Muchachas' with Becky G & Nicki Nicole featuring Nathy Peluso”. Sony Music Entertainment Canada Inc., 2021-10-22. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-11-06)]. (ang.).
- ↑ Hansen, Lena; Mangal, Mayra; Utset, Joaquim: „¿Quiénes son las 25 Mujeres Más Poderosas de People en Español? ¡Mira el resto de la lista!”. People en Español, Dotdash Meredith, 2022-03-09. [dostęp 2022-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-03-11)]. (hiszp.).
- ↑ Navarro, Fernando: „Christina Aguilera hace explosionar con pop carnal el Mallorca Live Festival”. El País, Ediciones El País, S.L., 2022-06-26. [dostęp 2022-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-07-01)]. (hiszp.).
- ↑ Darder, Clàudia: „L'impol·lut concert de Franz Ferdinand eclipsa l'espectacle de Christina Aguilera durant la segona jornada del Mallorca Live Festival”. ARA Balears, 2022-06-26. [dostęp 2022-07-02]. (hiszp.).
- ↑ Magri, Giulia: „Christina Aguilera dazzles in Europride concert with energetic performance”. Times of Malta, Allied Newspapers Limited, 2023-09-17. [dostęp 2023-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-25)].
- ↑ „EuroPride Valletta 2023 'a success', organisers say”. The Malta Independent, 2023-09-17. [dostęp 2023-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-25)]. (ang.).
- ↑ Nowicki, Albert: „EuroPride 2023: tęczowy koncert Christiny Aguilery na Malcie. Recenzja spektakularnego i queerowego widowiska”. Queer.pl, Queermedia, 2023-09-26. [dostęp 2023-09-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-26)].
- ↑ Bureau, Éric: „Gala des Pièces Jaunes : Rihanna en coulisses, Gims et Christina Aguilera en majesté pour 4 heures de concert”. Le Parisien, LVMH, 2026-01-23. [dostęp 2026-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-23)]. (fr.).
- ↑ „By no means was I being critical of Christina’s beautiful body (...)”. Instagram, Meta Platforms, 2022-09-13. [dostęp 2022-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-14)]. Cytat: „I flew to see her show once (...). I was inspired by her show and she is a beautiful woman of power … Thank you @xtina for inspiring me !!!” (cytat w jęz. angielskim; pisownia oryg.) (ang.).
- ↑ „Britney Spears citing 'Stripped' by Christina Aguilera as inspiration”. YouTube. [dostęp 2024-09-25]. (ang.).
- ↑ Samantha Grossman: This Interactive Chart Compares the Vocal Ranges of the World’s Greatest Singers. [dostęp 2014-05-20].
- ↑ Richard Harrington. Christina Aguilera’s Fast Track; Ex-Mouseketeer Has the Voice to Pull Away From Teenpop Pack. „The Washington Post”, 2000-02-13.
- ↑ Lucy Davies: Christina Aguilera Back to Basics Review.
- ↑ The inside story of Christina Aguilera’s new album.
- ↑ Mikael Wood: Christina Aguilera: ‘Bionic’ Billboard Cover Story And Video. [dostęp 2010-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-20)].
- ↑ „Christina Aguilera backs gay marriage”. The Times Of India, 2008-11-15. (ang.) [dostęp 2010-06-11].
- ↑ „Christina Aguilera Gives Her Support To Stonewall’s It Gets Better Today Campaign”. queeried.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-06)].. queeried.co.uk. 2010-11-03. (ang.) [dostęp 2010-11-05].
- ↑ „Christina uhonorowana przez The Abbey’s Gay Walk of Fame!”. xtina.pl. 2011-04-20. [dostęp 2011-04-20].
- ↑ „Christina Aguilera: Love Letter to the LGBTQ Community”. billboard.com. 2017-06-01. (ang.) [dostęp 2017-06-01].
- ↑ Gardner, Elysa (2002-10-24). „Aguilera’s image is 'Stripped'”. USA Today. (ang.) [dostęp 2010-11-11].
- ↑ a b c „Christina Aguilera And Jordan Bratman Commited To Son After Split”. contactmusic.com. 2010-10-13. (ang.) [dostęp 2010-11-11].
- ↑ „Christina Aguilera has new boyfriend”. dailymailnews.com. 2010-11-11. (ang.) [dostęp 2011-03-10].
- ↑ „See you soon!”. Twitter, Twitter, Inc., 2022-07-19. [dostęp 2022-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-07-21)]. (ang.).
- ↑ Vineyard, Jennifer: „Christina Aguilera Is Poisonous in Video with Missy Elliott”. MTV News, MTV, 2004-09-24. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-08)]. (ang.).
- ↑ Gritten, David: „Film reviews: Shine a Light and 21”. The Daily Telegraph, Telegraph Media Group Limited, 2008-04-11. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-29)]. (ang.).
- ↑ „Christina Aguilera: Pop Diva (DVD): Thomas Gibson”. Amazon.com, Inc. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-04-30)]. (ang.).
- ↑ „Christina Aguilera: Pop Diva”. Prime Video, Amazon.com, Inc. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-04-30)]. (ang.).
- ↑ „Christina Aguilera: Pop Diva – Documentary”. Microsoft Corporation. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-04-30)]. (ang.).
- ↑ „Christina Aguilera: Pop Diva – Company credits”. IMDb, Amazon.com, Inc. [dostęp 2025-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-04-30)]. (ang.).
- ↑ „Christina Aguilera: Christmas in Paris”. AMC Theatres. [dostęp 2025-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-12-02)]. (ang.).
- ↑ D’Alessandro, Anthony: „‘Christina Aguilera: Christmas In Paris’ Sets Holiday Season Theatrical Release Via Vertigo Live, Roc Nation & Fathom”. Deadline Hollywood, Penske Media Corporation, 2025-10-15. [dostęp 2025-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-30)]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dominguez, Pier (2003). Christina Aguilera: A Star is Made: The Unauthorized Biography. Amber Communications Group, Inc. ISBN 978-0-970-222-459.
- Donovan, Mary Anne (2010). Christina Aguilera: A Biography. Greenwood. ISBN 0-313-38318-9.
- Govan, Chloé (2013). Christina Aguilera: Unbreakable. Omnibus Press. ISBN 1-78305-039-X.
- Granados, Christine (2004). A Blue Banner Biography: Christina Aguilera. Mitchell Lane Publishers. ISBN 1-58415-331-8.
- Kimpel, Dan (2006). How They Made It: True Stories of How Music’s Biggest Stars Went from Start to Stardom. Hal Leonard LLC. ISBN 978-0-634-076-428.
- Railton, Diane; Watson, Paul (2011). Music Video and the Politics of Representation. Edinburgh University Press, s. 88–90. ISBN 978-0-748-633-234.
- Scott, Kieran (2001). I Was a Mousketeer!. Disney Press. ISBN 978-0-7868-4470-8.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- ISNI: 000000005518483X
- VIAF: 55044411
- LCCN: no00000575
- GND: 123009189
- BnF: 14027364w
- SUDOC: 080712827
- NLA: 51306965
- NKC: ola2002149282
- BNE: XX1537129
- NTA: 191154083
- BIBSYS: 2038292
- Open Library: OL2741819A
- PLWABN: 9810685872105606
- NUKAT: n2014001238
- J9U: 987007369988105171
- LNB: 000344287
- CONOR: 9880675
- BLBNB: 001508315
- KRNLK: KAC201945211
- LIH: LNB:my0;=B2
- WorldCat: E39PBJtxgxqBywKyXBgvXh67pP
- Christina Aguilera
- Amerykańskie wokalistki popowe
- Amerykańskie wokalistki rhythmandbluesowe
- Amerykańskie wokalistki soulowe
- Amerykańscy producenci muzyczni
- Amerykańskie aktorki filmowe
- Amerykańskie mezzosoprany
- Amerykańskie osobowości telewizyjne
- Amerykańskie feministki i feminiści
- Amerykańscy działacze na rzecz LGBT
- Piosenkarze związani z Los Angeles
- Laureaci Europejskich Nagród Muzycznych MTV
- Laureaci Ivor Novello Awards
- Laureaci MTV Video Music Awards
- Laureaci Nagrody Grammy
- Laureaci World Music Awards
- Uczestnicy programów typu talent show
- Amerykanie pochodzenia ekwadorskiego
- Amerykanie pochodzenia holenderskiego
- Amerykanie pochodzenia irlandzkiego
- Ludzie związani z Pittsburghiem
- Ludzie urodzeni w Staten Island
- Urodzeni w 1980
- Amerykańscy zdobywcy platynowych płyt