Chruścina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chruścina
Ilustracja
Arbutus unedo
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj chruścina
Nazwa systematyczna
Arbutus Linnaeus
Sp. Pl. 395. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
A. unedo L.[2]
Synonimy

Unedo Hoffmansegg & Link[3]

Arbutus canariensis
Arbutus unedo

Chruścina (Arbutus) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Obejmuje około 10 gatunków[3]. Pięć z nich występuje w Ameryce Środkowej i w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej[3]. Pozostałe rosną głównie w basenie Morza Śródziemnego, z A. unedo sięgającym na północy do południowo-zachodniej Irlandii i A. canariensis występującym na Wyspach Kanaryjskich[4]. Rosną w lasach i zaroślach na skałach, zarówno kwaśnych, jak i wapiennych[4]. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne. Owoce chruściny jagodnej spożywane są na surowo (mają raczej mdły smak) i w przetworach[5].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Krzewy i drzewa o wysokości do 40 m[4]. Wyróżniają się zwykle korą gładką i czerwonobrązową, łuszczącą się cienkimi płatami[4][5][3]. Młode pędy zwykle gruczołowato owłosione, rzadziej nagie[3].
Liście
Skrętoległe, zmiozielone, za młodu zwykle owłosione[4]. Blaszka liściowa owalna, skórzasta, całobrzega lub ząbkowana[3].
Kwiaty
Obupłciowe, zebrane po 10–40 w złożonych gronach[3]. Działek kielicha pięć. Są one trwałe, zrośnięte u nasady, kształtu owalnego do trójkątnego Korona urnowata, utworzona w wyniku zrośnięcia pięciu płatków; ma kolor kremowobiały do żółtawego. Pręcików jest 10, u nasady ich nitki są spęczniałe, pylnik z dwoma odgiętymi pazurkami. Zalążnia górna, 5-komorowa. Zwieńczona jest pojedynczą, prostą szyjką słupka zakończoną główkowatym znamieniem[3].
Owoce
Nagie, owłosione lub z drobnymi wyrostkami, kulistawe jagody barwy czerwonej, pomarańczowoczerwonej do ciemnoczerwonej, zawierające 1–5 nasion[3].

Systematyka[edytuj]

Rodzaj należy do podrodziny Arbutoideae w rodzinie wrzosowatych Ericaceae[6].

Wykaz gatunków[7]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-21].
  2. a b Arbutus. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2017-02-21].
  3. a b c d e f g h i Paul D. Sørensen: Arbutus Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-21].
  4. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden, Vol. 1. London: Macmillan, 1988, s. 204. ISBN 0333730038.
  5. a b Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 127. ISBN 83-214-1305-6.
  6. Genus: Arbutus L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-21].
  7. Arbutus. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-02-21].