Chruślina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chruślina
Pomnik Bohaterów Powstania Styczniowego w Chruślinie
Pomnik Bohaterów Powstania Styczniowego w Chruślinie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat opolski
Gmina Józefów nad Wisłą
Liczba ludności (2011) 512[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 24-340[2]
Tablice rejestracyjne LOP
SIMC 0382007
Położenie na mapie gminy Józefów nad Wisłą
Mapa lokalizacyjna gminy Józefów nad Wisłą
Chruślina
Chruślina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chruślina
Chruślina
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Chruślina
Chruślina
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Chruślina
Chruślina
Ziemia51°02′04″N 21°59′27″E/51,034444 21,990833

Chruślinawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Józefów nad Wisłą[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Około 1300 roku dziedzicem Chrośliny (dzisiaj Chruślina) był Wojtko Cielej wojewoda sandomierski. Około 1360 roku Wojtko Cielej potwierdza sprzedaż sołectwa na prawie magdeburskim w Chruślinie za 30 grzywien przez szlachetnego Wojtka z Piotrowic szlachetnemu Michałowi rządcy z Zajezierza, z 3 łanami w Chruślinie i 1 łanem w Dzierzkowicach, młynem, karczmą, jatkami mięsną, szewską, chlebną, kuźnią, trzecim denarem sądowym i szóstym czynszowym. Zezwala sołtysowi na wolne łowy, zakładanie barci i przyjmowanie na wypas 100 świń. Sołtys winien corocznie odbywać 2 podróże do Lublina i Sandomierza. Zastrzega skup sołectwa za 60 grzywien. Po 20 latach wolnizny kmiecie winni obsiewać i zbierać po 1 mierze żyta i owsa, 1 dzień kosić łąki, dawać po 1 skojcu oraz podwodę do Wisły. W latach 1414–1419 dziedzicem była Beata z Bożegodaru wdowa po marszałku Dymitrze z Goraja.

W roku 1435 biskup Zbigniew Oleśnicki nadaje dziesięciny z Chruśłiny kościołowi w Siennie. W 1529 roku dziesięcina snopowa z folwarku i od 4 kmieci oddawana była plebanowi w Rybitwach[6].

Bitwy i potyczki Powstania styczniowego[edytuj | edytuj kod]

W miejscu położonym nieopodal wsi Chruślina rozegrały się dwie bitwy powstania styczniowego.

  • Pierwsza z bitew pod Chruśliną miała miejsce 30 maja 1863 r. Do oddziału pułkownika Marcina Lelewela-Borelowskiego (zginął 6 września 1863 w bitwie pod Otroczem) dobrze zaopatrzonego w broń, dołączył oddział Koskowskiego. Było to w sumie 180 ludzi. Nad ranem nieprzyjaciel zaatakował z dwu stron. Ataki były skutecznie odpierane. Lelewel przesunął się w las skokowski. Powstańcy stracili 22 zabitych. Nieprzyjaciel znacznie więcej. Płk Lelewel połączył się z oddziałami Ruckiego i Krysińskiego i ruszył dalej przez lasy lubartowskie aż pod Garwolin. W bitwie tej powstańcy ponieśli straty i zostali zmuszeni do ucieczki co spowodowało, że okoliczna ludność nadała miejscu nazwę „Parszywa Góra”[7]
 Osobny artykuł: I bitwa pod Chruśliną.
  • Druga bitwa pod Chruśliną odbyła się 4 sierpnia 1863 r. Brały w niej udział oddziały Krysińskiego, Wierzbickiego, Lutyńskiego, Jareckiego i Grzymały. Główne dowództwo objął gen. Michał Heidenreich-Kruk. Gen. Kruk dowódca powstańców stacjonujących w Moniakach, Bobach i Chruślinie, otrzymał wiadomość o zbliżaniu się nieprzyjaciela od strony Urzędowa, podjął decyzję walki z wrogiem w rejonie Chruśliny. Tutaj, dowodząc siłą 800 strzelców, 600 kosynierów i 200 jazdy, pobił 1300 Moskali z artylerią, kładąc trupem 14 oficerów. W wyniku walki, która trwała od 11:00 do 19:00 Rosjanie zostali zmuszeni do ucieczki, nieprzyjaciela ścigano na przestrzeni 12 km do samego Urzędowa, na którego ulicach trwała jeszcze walka. Ze względu, że była to jedna z największych zwycięskich bitew powstania styczniowego, miejsce zdarzenia otrzymało nową nazwę „Złota Góra”. Nazwa ta wiąże się również z pewną legendą. Wśród okolicznej ludności krąży opowieść o tym, że w tutejszych lasach powstańcy ukryli skrzynie ze złotem. Legendę tę można wiązać z następna bitwą gen. Kruka, w której to przejął transport żołdu dla wojska rosyjskiego. Ale prawdopodobnie zdobyte wtedy ruble zostały przeznaczone na broń i wyżywienie dla powstańców, niemniej jednak legenda jest wciąż żywa i budzi zainteresowanie tym miejscem[8].
Bitwa pod Żyrzynem
 Osobny artykuł: II bitwa pod Chruśliną.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Józefów nad Wisłą. Urząd Gminy Józefów nad Wisłą. [dostęp 2016-08-25].
  6. Chroślina [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  7. Stanisław Zieliński. Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu. , s. 92, 1913. 
  8. Stanisław Zieliński. Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu. , s. 97, 1913. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]