Chrzęsne (wieś w województwie mazowieckim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°26′45″N 21°28′52″E
- błąd 38 m
WD 52°27'N, 21°29'E, 52°26'45.71"N, 21°29'0.64"E
- błąd 2293 m
Odległość 515 m
Chrzęsne
wieś
Ilustracja
Chrzęsne (przystanek kolejowy)
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat wołomiński
Gmina Tłuszcz
Liczba ludności (2011) 1174[1][2]
Strefa numeracyjna 29
Kod pocztowy 05-240[3]
Tablice rejestracyjne WWL
SIMC 0521466[4]
Położenie na mapie gminy Tłuszcz
Mapa lokalizacyjna gminy Tłuszcz
Chrzęsne
Chrzęsne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chrzęsne
Chrzęsne
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Chrzęsne
Chrzęsne
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wołomińskiego
Chrzęsne
Chrzęsne
Ziemia52°26′45″N 21°28′52″E/52,445833 21,481111

Chrzęsnewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Tłuszcz[4][5].

Integralne części wsi Chrzęsne[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0521472 Kolonia Chrzęsne część wsi

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego[6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

W roku 1525 przywilej na wieś Chrzęsne otrzymuje od księcia Janusza Mazowieckiego ksiądz Jan Wojsławski za zasługi i pieniądze pożyczone na potrzeby kraju[7]. W roku 1533 Chrzęsne staje się wsią królewską. W 1623 r. nabył te dobra Stefan Dobrogost Grzybowski, starosta kamieńczykowski[7][8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W Chrzęsnem znajduje się zabytkowy, późnorenesansowy pałac zbudowany w 1635 roku dla Stefana Dobrogosta Grzybowskiego herbu Prus II, starosty warszawskiego i kamieńczykowskiego oraz kasztelana lubelskiego[7]. Pałac powstał w miejscu drewnianego dworu z XVI wieku zbudowanego przez Jana Wojsławskiego. Obecnie istniejący pałac wzniesiono w 1635 r. Jest to piętrowa, murowana budowla na planie prostokąta. Po bokach środkowej części elewacji pn-zach. znajdują się dwa ryzality. Dość płaszczyznowo potraktowana fasada podzielona została pilastrami. Naroża ujęto w boniowane lizeny. Prostokątne okna ujęto w uszakowate obramienia. Fryz podokapowy zdobi motyw roślinny. Ściany szczytowe poddasza podzielono toskańskimi pilasterkami. Naczółkowy dach z dymnikami kryty jest dachówką. Wewnątrz zachowała się dekoracja sztukatorska i rokokowe kominki. W pobliżu pałacu znajdują się pozostałości parku krajobrazowego z 1. poł. XIX w.[9] W XVIII wieku właścicielem pałacu był m.in. wojewoda płocki Teodor Szydłowski, a później Józef Kazimierz Kossakowski. W 1859 roku pałac kupił Wincenty Koskowski. Później właścicielką pałacu została jego córka Wincentyna Karska. Zapraszała do siebie artystów z Warszawy, między innymi jednego z największych polskich impresjonistów Władysława Podkowińskiego. W kobiecie przedstawionej na jego obrazie Szał uniesień dopatrywano się Ewy Kotarbińskiej poznanej przez niego podczas pobytu w Chrzęsnem, a jego niespełniona miłość była rzekomo powodem zniszczenia dzieła przez artystę[10]. Inne powstałe w pałacu dzieła Podkowińskiego to Portret Wincentyny Karskiej, Mokra Wieś, Sad w Chrzęsnem, W ogrodzie.

Osoby związane z Chrzęsnem[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiega droga powiatowa nr 4328W[11] oraz linia kolejowa nr 6 Zielonka – Kuźnica Białostocka.

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiegają szlaki rowerowe:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl [dostęp 2020-04-03]
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  7. a b c Chrzęsne w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  8. l, Stefan Dobrogost Grzybowski, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2017-05-01] (pol.).
  9. Zabytki powiatu wołomińskiego
  10. Sławni ludzie związani z powiatem wołomińskim
  11. PRZEBIEG DRÓG POWIATOWYCH. WEDŁUG STANU NA. DZIEŃ 01-01-2016, Powiat Wołomiński [dostęp 2017-12-08].
  12. Jarzębia Łąka - Dobczyn PKP, mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2017-05-21] (pol.).
  13. Mokra Wieś - Międzyleś, mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2017-05-21] (pol.).
  14. szlak Wschód-Zachód przez Jadów, mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2017-05-21] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]