Chwastnica jednostronna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chwastnica jednostronna
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj chwastnica
Gatunek chwastnica jednostronna
Nazwa systematyczna
Echinochloa crus-galli (L.) P.Beauv.
Ess. Agrostogr. 53 1812
Synonimy

Panicum crus galli L.

Wiecha

Chwastnica jednostronna[2][3][4] (Echinochloa crus-galli) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny wiechlinowatych[4]. Zwyczajowo nazywana bywa prosem jednostronnym[3], kurzym prosem[4], prosem japońskim, prosówką, prosem dzikim[potrzebny przypis]. We florze Polski jest archeofitem. Na niżu jest jednym z najbardziej pospolitych chwastów w uprawach okopowych.

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Podnoszące się i dołem fiołkowo nabiegłe źdźbła o wysokości 30-70(90) cm.
Liście
Szerokie, nieco pofalowane. Blaszki liściowe o szorstkich brzegach, pochwy liściowe nieco spłaszczone i bez języczka.
Kwiaty
Zebrane w gęstą, klapowaną i jednostronną wiechę (od tego pochodzi gatunkowa nazwa rośliny). Wiecha ma szorstkie i owłosione gałązki. Jajowatoeliptyczne, jednokwiatowe i gęsto skupione kłoski są jasnozielone z fioletowym odcieniem. Wyrastają jednostronnie po 3-6 na jednej gałązce wiechy. W każdym kłosku są 3 plewy; dolna jest szerokojajowata 3-nerwowa i ostra, druga jest podłużnie jajowata, 5-nerwowa, zaostrzona i znacznie dłuższa, trzecia 7-nerwowa, zaostrzona i tej samej długości co druga. Wszystkie plewy mają sztywno orzęsione nerwy. Plewki są dwie, obydwie nagie i połyskujące. Słupek o jasnoczerwonych, białopiórkowatych znamionach. Kwitnie od lipca do października.
Owoce
Ziarniaki oplewione.
Siewka
Ma równowąski i zaostrzony na szczycie epikotyl z licznymi równoległymi nerwami. Oprócz korzeni wytwarza u podstawy źdźbła korzenie przybyszowe. Na tym etapie rozwoju łatwo można ją pomylić z różnymi gatunkami włośnic i paluszników[5].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rośnie na przydrożach, brzegach wód, w ogrodach i na polach uprawnych. Zachwaszcza głównie kukurydzę i rośliny okopowe, preferuje gleby gliniaste, nieco wilgotne, żyzne i zasobne w azot i wapń. Próg szkodliwości wynosi 3-6 roślin na 1 m²[5].

W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Polygono-Chenopodietalia i Ass. Echinochloo-Setarietum oraz gatunek wyróżniający dla All. Chenopodion fluviatile[6].

Zastosowanie[edytuj]

Dawniej ziarniaki tej rośliny z naturalnych stanowisk zbierano na pokarm.

Zwalczanie[edytuj]

Wyszukiwarka środków ochrony roślin na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi podaje listę preparatów mogących zwalczać chwastnicę jednostronną.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-22].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. a b Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 575. ISBN 83-01-00129-1.
  4. a b c Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin Polski niżowej. Wyd. drugie poprawione i unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 2013, s. 605. ISBN 978-83-01-14342-8.
  5. a b Środki ochrony roślin. Chwastnica jednostronna. [dostęp 8 grudnia 2007 r.].
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj]

  1. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.

Linki zewnętrzne[edytuj]