Chwyt piłki w koszykówce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Film z meczu koszykówki ukazujący najpierw chwyt półgórny, a później chwyt sytuacyjny „głośny”
Chwyt półgórny
Chwyt półgórny
Chwyt jednorącz
Chwyt dolny
Prawidłowe trzymanie piłki po chwycie

Chwyt piłki – w koszykówce jest sposobem przyjęcia piłki w dłonie, umożliwiającym zawodnikowi płynne, precyzyjne i skuteczne operowanie piłką[1][2]. Umiejętność poprawnego chwytu piłki jest kluczowa, ponieważ umożliwia przyjmowanie podań oraz chronienie piłki przed przeciwnikiem chcącym ją wyrwać[2].

Wyróżnia się:

  • chwyt górny doskoczny,
  • chwyt górny dosiężny,
  • chwyt półgórny,
  • chwyt dolny,
  • chwyt z podłoża,
  • chwyt jednorącz,
  • chwyt sytuacyjny „głośny”[3].

Chwyt górny doskoczny jest wykonywany w momencie przyjmowania piłki lecącej tak wysoko, że wyciągnięte w górę ręce nie wystarczają, by ją złapać[3][4][5]. Wykonując ten chwyt zawodnik mocno wybija się jednonóż lub obunóż od parkietu, wyciąga obie ręce w górę, a palce dłoni rozchyla tak, by stworzyły wklęsłą powierzchnię odzwierciedlającą kształt piłki[3]. Ważna jest obserwacja toru lotu piłki, ponieważ w tej pozycji zmiana położenia zawodnika jest trudna do wykonania[4].

Chwyt górny dosiężny jest wykonywany w momencie przyjmowania wysoko lecącej piłki[3][4][5]. Wykonując ten chwyt zawodnik wyciąga obie ręce w górę, ponad głowę, a palce dłoni rozchyla tak, by stworzyły wklęsłą powierzchnię odzwierciedlającą kształt piłki[3]. Ważna jest obserwacja toru lotu piłki, ponieważ w tej pozycji zmiana położenia zawodnika jest trudna do wykonania[4].

Chwyt półgórny jest najczęściej stosowanym chwytem w koszykówce[3][5]. Wykonując ten chwyt, zawodnik łapie piłkę na wysokości między głową, a poziomem bioder[3][5]. Ręce powinny być lekko ugięte w stawach łokciowych, zgięte grzbietowo w stawach promieniowo-nadgarstkowych[3][2][5]. Palce powinny być rozluźnione i szeroko rozstawione, tak by stworzyły wklęsłą powierzchnię, a palce wskazujące oraz kciuki obu dłoni powinny znajdować się bardzo blisko siebie[3][2][5]. W momencie złapania piłki, ręce zginają się w stawach łokciowych, by zamortyzować przyjęcie piłki[3][2][5]. Chwyt półgórny jest uważany za najbardziej podstawową, najłatwiejszą formą chwytu; jest też pierwszym chwytem, którego uczą się początkujący koszykarze[6].

Chwyt dolny jest wykonywany w momencie przyjmowania piłki lecącej na wysokości poniżej poziomu bioder[3][4][7]. Zawodnik powinien ugiąć kolana[3][4][7]. Dłonie powinny być zwrócone na zewnątrz, z palcami skierowanymi po skosie w stronę parkietu, tworząc wklęsłą powierzchnię[3][4][7]. Małe palce obu dłoni powinny być ułożone bardzo blisko siebie[3][4]. Przy tym chwycie bardzo ważna jest obserwacja oraz przewidywanie rotacji lecącej piłki oraz kąt odbicia piłki od parkietu[3][7].

Chwyt z podłoża jest wykonywany w momencie przyjmowania piłki toczącej się po parkiecie[3][7]. Zawodnik powinien skrajnie obniżyć środek ciężkości ciała, a nogę dalszą toczącej się piłce ustawić w wykroku[3][7]. Rękę bliższą toczącej się piłce ustawia się na parkiecie, grzbietem dłoni do dołu, utrzymując palce szeroko rozstawione[3][7]. Ręka na podłożu „podbiera” piłkę, a dalsza – natychmiast chwyta piłkę od góry[3][7].

Chwyt jednorącz stosuje się wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach[7]. Używają go zazwyczaj zawodnicy na pozycji centra[7]. Jest chwytem polegającym na złapaniu piłki jedną dłonią[8]. Prawidłowe wykonanie go wymaga dużych umiejętności, dlatego stosowane jest bardzo rzadko[8][2]. Zazwyczaj przyjęcie piłki jedną dłonią kończy się chwytem sytuacyjnym „głośnym”, a nie czystym chwytem jednorącz[2].

Chwyt sytuacyjny „głośny” jest wykonywany zazwyczaj w dwóch sytuacjach:

  • w momencie łapania piłki lecącej z bardzo dalekiej odległości, kilkunastu metrów, np. z drugiego końca boiska,
  • lub w momencie zbierania piłki z tablicy[8].

Wykonując ten chwyt zawodnik powinien mocno doskoczyć do piłki, z wyciągniętą w górę wyłącznie ręką bliższą piłce[8][7]. Po przyjęciu jednorącz piłki, zawodnik powinien natychmiast, gwałtownie i dynamicznie dochwycić piłkę drugą ręką[8][7]. Uderzenie drugiej dłoni o piłkę zazwyczaj jest tak szybkie i mocne, że czynności tej towarzyszy głośny dźwięk[8][7].

Po chwyceniu piłki (którymkolwiek ze sposobów) piłka powinna być odpowiednio trzymana[9]. Piłka powinna mieć kontakt wyłącznie z palcami i nie mieć kontaktu z wnętrzem dłoni[9]. Dłoń może dotykać piłki wyłącznie przy stawach wśródręczno-palcowych[9]. Palce powinny być rozstawione szeroko, lecz kciuki nie powinny być zbyt mocno odwiedzione[9].

Najczęstsze błędy początkujących koszykarzy dotyczące chwytania piłki to:

  • nadmierne usztywnianie palców w momencie zetknięcia się ich z piłką,
  • brak amortyzacji pędu piłki poprzez natychmiastowe ugięcie rąk w stawach łokciowych,
  • chwyt piłki całą dłonią, zamiast wyłącznie palcami,
  • wykonywanie niepotrzebnych ruchów po chwyceniu piłki[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Oszast, Marcin Kasperzec, Koszykówka, Kraków 1991, ISSN 0239-8125, s. 72.
  2. a b c d e f g Jan Mikułowski, Halina Oszast, Koszykówka, Kraków 1975, s. 34.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Halina Oszast, Marcin Kasperzec, Koszykówka, Kraków 1991, ISSN 0239-8125, s. 73.
  4. a b c d e f g h Jan Mikułowski, Halina Oszast, Koszykówka, Kraków 1975, s. 35.
  5. a b c d e f g Tomasz Arlet, Koszykówka. Podstawy techniki i taktyki gry, Kraków 2001, ​ISBN 83-911418-6-1​, s. 32
  6. Halina Oszast, Marcin Kasperzec, Koszykówka, Kraków 1991, ISSN 0239-8125, s. 89.
  7. a b c d e f g h i j k l m Tomasz Arlet, Koszykówka. Podstawy techniki i taktyki gry, Kraków 2001, ​ISBN 83-911418-6-1​, s. 33
  8. a b c d e f Halina Oszast, Marcin Kasperzec, Koszykówka, Kraków 1991, ISSN 0239-8125, s. 74.
  9. a b c d Jan Mikułowski, Halina Oszast, Koszykówka, Kraków 1975, s. 36.
  10. Halina Oszast, Marcin Kasperzec, Koszykówka, Kraków 1991, ISSN 0239-8125, s. 90.