Chybie (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chybie
gmina wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo śląskie
Powiat cieszyński
Wójt Janusz Żydek
Powierzchnia 32 km²
Liczba sołectw 5
Liczba miejscowości 5
Ludność (2013)
 • liczba ludności
 • gęstość

9542
298,19 osób/km²
Strefa numeracyjna 33
Tablice rejestracyjne SCI
Położenie gminy na mapie powiatu
Powiat cieszyński - Chybie.png
TERYT 2403052
Urząd gminy
ul. Bielska 78, 43-520
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Chybiegmina wiejska w południowym województwie śląskim, w północno-wschodniej części powiatu cieszyńskego. Siedziba gminy to Chybie.

Według danych z 31 grudnia 2013 Chybie miało 9542 mieszkańców. Powierzchnia wynosi 32 km².

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Fontanna w Chybiu

Gmina Chybie położona jest w Kotlinie Oświęcimskiej na średniej wysokości terenu – 254 m n.p.m. Od północy graniczy z gminą Goczałkowice-Zdrój (poprzez Zbiornik Goczałkowicki), od zachodu z gminą Strumień, od wschodu z gminą Czechowice-Dziedzice, od południowego wschodu z gminą Jasienica, a od południa z gminą Skoczów.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Gmina leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego. Średnia roczna ilość opadów wynosi 883 mm. Cechą charakterystyczną klimatu gminy jest przewaga wiatrów SW i S. Średnia roczna temperatura wynosi +8 °C. Natomiast w okresie letnim +16 °C. Okres wegetacyjny wynosi od 200 do 220 dni. Gmina Chybie jest najczęściej pod wpływem mas powietrza polarno-morskiego (około 75% dni w roku) oraz kontynentalnego (około 25% dni w roku), ponadto charakteryzuje ją również zwiększona wilgotność powietrza oraz częste mgły, który są spowodowane, graniczącym z gminą, Jeziorem Goczałkowickim.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[1] gmina Chybie ma obszar 31,8 km², w tym:

  • użytki rolne: 53%
  • użytki leśne: 27%

Gmina stanowi 4,35% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 1900 roku Chybie, Frelichów, Mnich, Zaborze (bez przysiółka Uchylany) i Zarzecze miały łączną powierzchnię 4522 ha (45,22 km²) a liczbę ludności 5237 (gęstość zaludnienia 115,8 os./km²) zamieszkałych w 596 budynkach, z czego 4794 (91,5%) było polsko-, 276 (5,3%) niemiecko- a 68 (1,3%) czeskojęzycznymi, 4873 (93%) było katolikami, 241 (4,6%) ewangelikami a 123 (2,3%) wyznawcami judaizmu[2]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 624 a mieszkańców do 5437[3].

Dane z 31 sierpnia 2009:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 9 285 100 4738 51 4547 49
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
283,4 144,8 138,6

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dr Robert Mrózek tłumaczy nazwę "chyb", jako "las wysoki z drzewem budulcowym". Natomiast etymologia ludowa, opierająca się na legendzie powiada, że złośliwemu księciu pszczyńskiemu, który chciał przegrodzić bieg Wisły, żeby zalać tutejsze tereny "chybiło" (zabrakło) wody.

Chybie po raz pierwszy wzmiankowane zostały na przełomie XVI i XVII wieku. Ze względu na położenie wśród mokradeł osadnictwo rozwijało się tu wolno. Przez ten czas Chybie i okoliczne tereny były ośrodkiem hodowli ryb (m.in. z sazana – dzikiej odmiany karpia – wyhodowano tu karpia królewskiego). W 1856 wybudowano jednotorową linię kolejową z Zebrzydowic do Czechowic – fragment Kolei Północnej. W 1880 oddano drugi tor tejże linii.

W latach 1882-1884 z inicjatywy Zarządu Komory Cieszyńskiej należącej do Arcyksięcia Fryderyka Habsburga wybudowano cukrownię[4]. Od tego czasu datuje się znaczniejszy rozwój Chybia. Od 1969 działa tu jedyny w Polsce Amatorski Klub Filmowy "Klaps" – laureat wielu nagród i wyróżnień.

W latach 1975-1998 należała administracyjnie do województwa bielskiego.

Potok Bajerka

Sport[edytuj | edytuj kod]

Obiekty sportowe
Hala sportowa
Hala sportowa

W Chybiu funkcjonuje Robotniczy Klub Sportowy Cukrownik założony w 1937 roku. Obecnie prowadzi trzy sekcje:

  • piłki nożnej mężczyzn
  • gimnastyki sportowej mężczyzn
  • tenisa stołowego kobiet i mężczyzn

Obecnie tenisistki grają w I lidze (grupa południowa).

Udział w I lidze (grupa południowa):

  • 2002 (debiut) - 7 miejsce na 8 drużyn (spadek po barażach)
  • 2012 - 3 miejsce na 10 drużyn

Piłkarze obecnie grają w Lidze Okręgowej. Najwyższym osiągnięciem klubu w piłce nożnej był awans do III ligi w sezonie 1983/84. Niestety drużyna po sezonie 1984/85 spadła.

Klub ponownie ma aspiracje do zapisania się na kartach historii i walczy obecnie o awans do IV ligi.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka i GOK

Chybie posiada Gminną Bibliotekę Publiczną w centralnej części gminy oraz filię biblioteki w Zaborzu oraz prężnie działający Gminny Ośrodek Kultury.

Dni Chybia[edytuj | edytuj kod]

W ostatni weekend czerwca organizowane są dni Chybia tzw. Żabionalia. Przez kilka lat trwał nawet 4 dni, dzisiaj już tylko 2 dni. Organizowane od 1994 roku, przyciągają do Gminy tysiące mieszkańców z całego regionu, głównie z: Czechowic-Dziedzic, Cieszyna, Bielska-Białej, Jastrzębia-Zdroju, często również z regionu Aglomeracji Katowickiej. W ostatnich latach pojawiła się także spora grupa z Czeskiej Republiki, dzięki współpracy między Gminami Chybia i Těrlicko.

W imprezie na scenie występowali m.in.

zespoły:

  • Skaldowie
  • The Jet Set
  • Gosia Andrzejewicz
  • Avocado
  • Manchester
  • Stefano Terrazzino
  • ABBA Dreams (cover ABBA)
  • Ustronsky i wiele innych

kabarety:

  • RAK
  • Andrzej Grabowski
  • Genowefa Pigwa
  • Pod Wyrwigroszem
  • Moralnego Niepokoju
  • Masztalscy
  • Grzegorz Stasiak
  • Koń Polski
  • Limo
  • Nowaki i wiele innych

Media[edytuj | edytuj kod]

Prasa[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Chybia i okolic jest wydawana co 2 tygodnie w czwartki gazeta "Nowa Formacja", dodatkiem jest "Czas Skoczowa".

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Szkoły i przedszkola w gminie
Przedszkole Publiczne w Chybiu
Przedszkole Publiczne w Chybiu

W Chybiu znajdują się następujące placówki oświatowe:

  • Przedszkole Publiczne w Chybiu
  • Przedszkole Publiczne w Mnichu
  • Szkoła Podstawowa nr 1 w Chybiu
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Ludwika Kobieli w Chybiu
  • Szkoła Podstawowa im. Pawła Kojzara w Mnichu
  • Gimnazjum w Chybiu
  • Gimnazjum w Mnichu
  • Zespół Szkolno-Przedszkolny w Zaborzu
  • Niepubliczne Przedszkole Bajkowy Dworek w Chybiu

Życie religijne[edytuj | edytuj kod]

Kościoły
Kościół Chrystusa Króla w Chybiu
Kościół Chrystusa Króla w Chybiu

Kościoły katolickie:

Sanktuarium:

  • Sanktuarium Matki Boskiej Gołyskiej

Inne:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z gminą Chybie[edytuj | edytuj kod]

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Sołectwa gminy Chybie
Herb Sołectwo Powierzchnia
(w ha)[5]
Ludność
(2012)[5]
Gęstość
zaludnienia
(os./km²)
Położenie
herb Chybia Chybie
(wieś gminna)
1122 3903 347,9 POL Sołectwo Chybie.png
herb Frelichowa Frelichów 294 627 213,3 POL Sołectwo Frelichów.png
herb Mnicha Mnich 835 3622 433,8 POL Sołectwo Mnich.png
herb Zaborza Zaborze 592 1036 175 POL Sołectwo Zaborze.png
herb Zarzecza Zarzecze 337 312 92,6 POL Sołectwo Zarzecze.png

Gminy partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  2. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  3. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  4. Michał Kajstura, Krzysztof Puzik: Z dziejów gminy Chybie. Cukrownia Chybie w fotografii. Chybie: 2011. ISBN 978-83-60551-33-2
  5. 5,0 5,1 Gmina Chybie: Informacje podstawowe. W: www.chybie.pl [on-line]. 2010. [dostęp 31/12/2012].