Ciążeń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°12′38″N 17°48′49″E
- błąd 38 m
WD 52°13'0.1"N, 17°49'0.1"E, 52°12'38.59"N, 17°48'57.85"E
- błąd 14 m
Odległość 751 m
Ciążeń
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Ciążeniu
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat słupecki
Gmina Lądek
Liczba ludności (2006) 1300
Strefa numeracyjna 63
Kod pocztowy 62-404
Tablice rejestracyjne PSL
SIMC 0289503
Położenie na mapie gminy Lądek
Mapa konturowa gminy Lądek, po lewej znajduje się punkt z opisem „Ciążeń”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Ciążeń”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ciążeń”
Położenie na mapie powiatu słupeckiego
Mapa konturowa powiatu słupeckiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Ciążeń”
Ziemia52°12′38″N 17°48′49″E/52,210556 17,813611

Ciążeńwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Lądek.

Ciążeń uzyskał lokację miejską w 1260, zdegradowany po 1309, ponowne nadanie praw miejskich w 1504, utrata po 1718[1][2]. Do 1954 siedziba gminy Ciążeń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się przeprawa promowa przez Wartę.

Pałac biskupi w Ciążeniu

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Ciążeniu jako siedzibie kasztelanii pochodzi z 1251. Krótko potem (1260) wieś zostaje nadana przez księcia Przemysła I w posiadanie biskupstwu poznańskiemu. W kolejnych latach biskupi uzyskiwali szereg przywilejów, m.in. na urządzanie jarmarków, założenie targu i prowadzenie karczmy. Miejscowość w zlatynizowanej formie Censzim wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1282[3].

Ukoronowaniem dobrej passy jest otrzymany w 1504 przywilej na założenie miasta, lecz do lokacji najprawdopodobniej nie dochodzi, ze względu na konkurencję niedalekich Pyzdr. W latach 1508-1510 na dworze biskupim w Ciążeniu przebywał biskup i poeta Andrzej Krzycki. Wieś Ciążym, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego[4]. 1 grudnia 1574 zmarł tutaj biskup poznański Adam Konarski[5]. W 1818 wieś skonfiskowana przez władze carskie i przekazana hrabiemu Wacławowi Gutakowskiemu. Majątek nie przynosił szczęścia swoim właścicielom – zbankrutował zarówno Gutakowski, jak i jego następca – Mieczysław Wyssogota-Zakrzewski, po czym, w 1924, majątek w Ciążeniu przeszedł na własność Skarbu Państwa.

We wsi znajdują się dwa zabytkowe zespoły budynków: późnobarokowy pałac biskupi wraz z pawilonem, galerią (z lat 1760-68) i parkiem, oraz kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z 1535, pierwotnie gotycki, później (1760) przebudowany w stylu barokowym, wraz z dzwonnicą (połowy XIX wieku) i plebanią (z 2 połowy XVIII wieku).

Obecnie w pałacu ciążeńskim mieszczą się unikatowe zbiory masońskie Biblioteki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W kościele znajduje się późnorenesansowy tron biskupi oraz obraz Adoracja Matki Boskiej Szkaplerznej z połowy XVII wieku, przedstawiający prawdopodobnie króla Jana Kazimierza.

W 1974 zbudowano amfiteatr na ponad 400 miejsc[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 24-25.
  2. uwaga, w świetle badań zespołu atlasu historycznego Wielkopolski, pod koniec XVI wieku Ciążym był nadal wsią.
  3. "Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski", tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.483.
  4. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 245.
  5. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.102
  6. Piotr Maluśkiewicz "Konin i okolice"Wydawnictwo Poznańskie 1979 r, ​ISBN 83-210-0067-3​,str. 69

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]