Ciconia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ciconia[1]
Brisson, 1790[2][3]
Przedstawiciel rodzaju – bocian biały (C. ciconia)
Przedstawiciel rodzaju – bocian biały (C. ciconia)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd bocianowe
Rodzina bociany
Rodzaj Ciconia
Typ nomenklatoryczny

Ardea ciconia Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Ciconiarodzaj ptaka z rodziny bocianów (Ciconiidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki żyjące przede wszystkim w Starym Świecie[11]. Ze współczesnych gatunków jedynie bocian sinodzioby występuje w Ameryce Południowej, na wschód od Andów, jednak również wymarłe gatunki były rozprzestrzenione na terenach obu Ameryk (m.in. liczne znaleziska na Kubie)[12].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 75–115 cm; masa ciała 1,3–5,5 kg; rozpiętość skrzydeł 144–200 cm; samce są średnio większe i cięższe od samic[13].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Ciconia: łac. ciconia – bocian[14].
  • Sphenorynchus: gr. σφην sphēn, σφηνος sphēnos – klin; ῥυγχος rhunkhos – dziób[15]. Gatunek typowy: Ciconia abdimii Lichtenstein, 1823.
  • Pelargos: gr. πελαργος pelargos – bocian[16]. Gatunek typowy: Ardea nigra Linnaeus, 1758.
  • Dissoura (Dissura): gr. δισσος dissos – podwójny, od δις dis – dwa razy, od δυο duo – dwa; ουρα oura – ogon[17]. Gatunek typowy: Ardea leucocephala J.F. Gmelin, 1789 = Ardea episcopus Boddaert, 1783.
  • Melanopelargus: gr. μελας melas, μελανος melanos – czarny; πελαργος pelargos – bocian[18]. Gatunek typowy: Ardea nigra Linnaeus, 1758.
  • Abdimia: epitet gatunkowy Ciconia abdimii Lichtenstein, 1823[19] (Abdin Beğ al-Arnaut (ok. 1780–1827), oficer armii egipskiej, albański gubernator prowincji Dongola w egipskim Sudanie w latach 1821–1825 (jego nazwisko pisano również jako Abdim, Abdi, Abidin lub Abdeen))[20]. Gatunek typowy: Ciconia abdimii Lichtenstein, 1823.
  • Euxenura: gr. ευ eu – naprawdę; ξενος xenos – dziwny; ουρα oura – ogon[21]. Gatunek typowy: Ardea maguari J.F. Gmelin, 1789.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[22]:

oraz wymarłe:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ciconia, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 48. (fr. • łac.)
  3. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 5. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 361. (fr. • łac.)
  4. M.H.C. Lichtenstein: Verzeichniss der Doubletten des Zoologischen Museums der Königl. Universität zu Berlin: nebst Beschreibung vieler bisher unbekannter Arten von Säugethieren, Vögeln, Amphibien und Fischen. Berlin: T. Trautwein, 1823, s. 76. (niem.)
  5. J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. T. 2. London: Richard Taylor, 1828, s. 97. (ang.)
  6. J. Cabanis. „Preußischer Staats-Anzeiger”. 240, s. kol. 1484, 1850 (niem.). 
  7. H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xvi. (niem.)
  8. Ch.L. Bonaparte. Tableaux synoptiques de l’ordre des Hérons. „Comptes rendus Hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences”. 40, s. 721, 1855 (fr.). 
  9. P.L. Sclater. Remarks upon the living examples of Ciconia maguari and Ciconia episcopus now in the Society’s Gardens. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 46 (2), s. 633, 1878 (ang.). 
  10. R. Ridgway. Studies of the American Herodiones. Part I. — Synopsis of the American Genera of Ardeidse and Ciconiidse ; including Descriptions of Three New Genera, and a Monograph of the American Species of the Genus Ardea, Linn. „Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of the Territories”. 4 (1), s. 249, 250, 1878 (ang.). 
  11. F. Gill & D. Donsker: Storks, ibis & herons (ang.). IOC World Bird List: Version 7.1. [dostęp 2017-03-16].
  12. a b W. Suárez, S.L. Olson. New record of storks (Ciconiidae) from quaternary asphalt deposits in Cuba. „The Condor”. 105 (1), s. 150–154, 2003 (ang.). 
  13. A. Elliott: Family Ciconiidae (Storks). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 459–461. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  14. Jobling 2017 ↓, s. Ciconia.
  15. Jobling 2018 ↓, s. Sphenorynchus.
  16. Jobling 2018 ↓, s. Pelargos.
  17. Jobling 2018 ↓, s. Dissoura.
  18. Jobling 2018 ↓, s. Melanopelargus.
  19. Jobling 2017 ↓, s. Abdimia.
  20. Jobling 2017 ↓, s. abdimii.
  21. Jobling 2018 ↓, s. Euxenura.
  22. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Ciconiidae Sundevall, 1836 - bociany - Storks (Wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-03-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-03-16]. (ang.)