Clonorchis sinensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Clonorchis sinensis
Looss, 1907
Dorosły osobnik
Dorosły osobnik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ płazińce
Gromada Trematoda
Podgromada Digenea
Rząd Echinostomida
Podrząd Echinostomata
Rodzina Opisthorchiidae
Rodzaj Clonorchis
Gatunek Clonorchis sinensis

Clonorchis sinensis – gatunek pasożytniczej przywry. Przywra Clonorchis (Opistorchis) sinensis i pokrewne gatunki (O. felineus, O. viverrini) występują pospolicie na Dalekim Wschodzie (Tajlandia, Korea). Żywicielami przywr są człowiek i zwierzęta mięsożerne (psy, koty), a zarażenie odbywa się na drodze zjedzenia surowego mięsa ryb z otorbionymi metacerkariami. Inwazje pasożytnicze przywr Clonorchis sinensis wywołują chorobę określaną jako klonorchoza (ang. clonorchiasis), której najważniejszym powikłaniem u człowieka jest rak dróg żółciowych. Podobną chorobą jest opistorchoza wywoływana przez Opisthorchis viverrini i O. felineus.

Charakterystyka pasożyta i cykl życiowy[edytuj]

Cykl życiowy przywry Clonorchis sinensis

Metacerkarie uwalniane są w przewodzie pokarmowym człowieka albo zwierzęcia i czynnie wnikają do dróg żółciowych. Tam dojrzewają i rozmnażają się.

Ekologia[edytuj]

Opisywany gatunek pasożytuje w przewodach żółciowych wątroby[1]. Postać dorosła może wytwarzać w ciągu doby nawet 1000 jaj, które są wydalane do środowiska wraz z kałem, a następnie zjadane przez słodkowodne ślimaki z rodzajów: Parafossarulus, Bulimus, Semisulcospira, Alocinma i Melanoides, które są pierwszym żywicielem pośrednim[2]. Najczęściej są to: Parafossarulus manchouricus [3] i P. striatulus, Bulinus fuchsianus oraz Alocinma longicornis [4]. W żołądkach tych mięczaków wylęgają się miracidia, które przechodzą do jamy ciała ślimaka, by tam przekształcić się w sporocysty, tworzące po miesiącu redie. One zaś po 4-5 tygodniach przekształcają się w cerkarie [5]. Te natomiast opuszczają ciało ślimaka i pływając w wodzie są zjadane przez słodkowodne ryby, będące ich drugim żywicielem pośrednim, u których lokują się w mięśniach i rozwijają w metacerkarie [2]. Do tej pory odnotowano występowanie tego pasożyta u 34 gatunków ryb, zaliczanych do 4 rodzin: Cyprinidae, Gobiidae, Anabantidae i Salmonidae [4]. Zarażenie żywiciela ostatecznego (np. człowieka) następuje poprzez zjedzenie surowych, niedogotowanych lub źle uwędzonych ryb. Postacie dorosłe ekscystują z metacerkarii w dwunastnicy [2], skąd przewodem żółciowym wspólnym przemieszczają się do wątroby, gdzie wskutek mechanicznego podrażnienia oraz działania produktów metabolizmu pasożyta dochodzi do stanu zapalnego nabłonka przewodów [4]. Chorobę tę nazywa się klonorchozą[2] i szacuje się, że na całym świecie jest na nią chorych 10[5] lub nawet 20 milionów ludzi [4].

Przypisy

  1. StefańskiS. W. StefańskiS., Zoologia – Bezkręgowce Tom 1, GrabdyG. E. (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, 1989, s. 492-493.
  2. a b c d AlicjaA. Buczek AlicjaA., Atlas pasożytów człowieka, Lublin: Koliber, 2005, ISBN 8392186966 [dostęp 2016-04-27] (pol.).
  3. CombesC. C. CombesC., Ekologia i ewolucja pasożytnictwa – Długotrwałe wzajemne oddziaływania., Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 57.
  4. a b c d KadłubowskiK. R. KadłubowskiK., KurnatowskaK. A. KurnatowskaK., Zarys parazytologii lekarskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 202-203.
  5. a b AntoniA. Deryło AntoniA., KrystynaK. Boczoń KrystynaK., Parazytologia i akaroentomologia medyczna, Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 2002, ISBN 8301138041 [dostęp 2016-04-27] (pol.).

Bibliografia[edytuj]

  • Inwazje i choroby pasożytnicze. W: Zbigniew Pawłowski: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 499-501. ISBN 83-200-2748-9.
  • Parazytologia i akroentomologia medyczna. Antoni Deryło (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 193-195. ISBN 83-01-13804-1.

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Clonorchiasis. CDC Division of Parasitic Diseases. [dostęp 13 października 2007].