Cmentarz Centralny w Gliwicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz Centralny
Ilustracja
Dom przedpogrzebowy na cmentarzu Centralnym w Gliwicach
Państwo  Polska
Miejscowość Gliwice
Adres ul. Kozielska 120
Typ cmentarza komunalny
Stan cmentarza czynny
Powierzchnia cmentarza 22 ha
Data otwarcia 1927
Zarządca MZUK
Architekt Karl Schabik
Położenie na mapie Gliwic
Mapa lokalizacyjna Gliwic
Cmentarz Centralny
Cmentarz Centralny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz Centralny
Cmentarz Centralny
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Cmentarz Centralny
Cmentarz Centralny
Ziemia50°18′23″N 18°38′15″E/50,306389 18,637500

Cmentarz Centralny (niem. Zentralfriedhof, Hauptfriedhof) – cmentarz położony w Gliwicach przy ulicy Kozielskiej, na granicy dzielnic Stare Gliwice i Wojska Polskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nekropolię o powierzchni 22 ha założono w latach 1924–1927, według projektu gliwickiego miejskiego radcy budowlanego Karla Schabika oraz architekta zieleni o nazwisku Riedel. Zaplanowano ją jako założenie parkowe, w kształcie prostokąta, łączące w sobie funkcje grzebalne z parkiem oraz miejscem sztuki i wypoczynku. Dla zachowania wysokiej wartości artystycznej i wzorcowej architektury w początkowym okresie nie pozwalano na swobodne nasadzenia kwiatów, gdyż każda część była obsadzana innym rodzajem roślin. Gatunkami dominującymi są brzozy, sosny wejmutki, świerki pospolite i lipy drobnolistne. Wzdłuż alej znajdują się małe formy architektoniczne, między innymi fontanny zwieńczone rzeźbami.

Od każdej z dwóch monumentalnych bram głównych prowadzi szeroka aleja, o długości 108 metrów. Na ich końcu znajduje się dom przedpogrzebowy, którego wnętrze zaprojektował gliwicki artysta Erich Johannes Gottschlich (jego malowidła zostały w latach późniejszych zamalowane). Za domem przedpogrzebowym znajduje się grupa rzeźbiarska dłuta Paula Ondruscha, przedstawiająca opłakujących ukrzyżowanego Chrystusa.

W 1925 na teren cmentarza Centralnego przeniesiono drewniany kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z Zębowic koło Olesna. Pięć lat później za kaplicą wybudowano krematorium, które działało do 1945. Po II wojnie światowej ulokowano na cmentarzu 14 mogił zbiorowych z prochami żołnierzy Wojska Polskiego, zmarłych w niewoli od ran. W 1948 utworzono 8 mogił zbiorowych, gdzie pochowano zmarłych podczas marszu śmierci z Auschwitz-Birkenau (do tego czasu spoczywali oni w mogiłach rozproszonych wzdłuż trasy marszu)[1]. W 1992 drewniany kościół został rozebrany (i później wzniesiony ponownie, w większości z tych samych materiałów, na terenie dawnego cmentarza Starokozielskiego).

Pochowani[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]