Cmentarz parafialny św. Marcina w Poznaniu
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres | |
| Typ cmentarza |
grzebalny |
| Stan cmentarza |
zlikwidowany |
| Powierzchnia cmentarza |
12 mórg |
| Data otwarcia |
początek XIX w. |
| Data likwidacji |
ok. 1942 |
| Zarządca | |
Położenie na mapie Poznania  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego  | |
 52°24′12,74″N 16°55′06,23″E/52,403539 16,918397
| |
Cmentarz parafialny św. Marcina w Poznaniu pot. i skrótowo świętomarciński lub staromarciński – nieistniejący cmentarz w Poznaniu, zlokalizowany przy ul. Towarowej[1]. Obecnie na terenie dawnego cmentarza zajmuje się m.in.: Park Karola Marcinkowskiego oraz Międzynarodowe Targii Poznańskie[2]. Cmentarz posiadał kwaterę: katolicką (parafii św. Marcina) oraz greckokatolicką[3]. Obszar nekropolii wynosił 12 mórg[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Cmentarz został założony na początku XIX w. w rejonie ulicy Towarowej, Składowej i Wałów Zygmunta Starego (obecnie Aleja Niepodległości)[2][4]. Od 1857 w części środkowej funkcjonowała kwatera greckokatolicka[2].
Pod koniec XIX w. powstała druga część cmentarza na niezagospodarowanym wówczas terenie za Bramą Berlińską w rejonie dzisiejszej ulicy Grunwaldzkiej[2]. Cmentarz rozplanowany na rozległym terenie na wzór ogrodów, pozwalał na efektowne ukształtowanie zieleni oraz wystawianie oryginalnych nagrobków – był często odwiedzanym miejscem przez przedwojennych mieszkańców Poznania[2].
W czasie II wojny światowej cmentarz został zniszczony i zlikwidowany przez Niemców[2].
Pochowani
[edytuj | edytuj kod]
Cmentarz świętomarciński był miejscem spoczynku wielu zasłużonych powstańców, literatów, lekarzy, działaczy kultury i nauki wśród nich m.in.[5]:
- pułkownik Edmund Callier
- przemysłowiec Hipolit Cegielski
- lekarz Ludwik Gąsiorowski
- historyk Klemens Kantecki
- lekarz i powstaniec Karol Marcinkowski
- działacz niepodległościowy Jan Palacz
- działacz niepodległościowy Maciej Palacz
- literat Antoni Woykowski
- księgarz Jan Konstanty Żupański
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zakrzewski 1985 ↓, s. 290.
- ↑ a b c d e f g Joanna Lubierska-Lewandowska, Kilka słów o poznańskich nekropoliach, Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne Gniazdo
- ↑ Paulina Nowicka, Dziś Delta, a kiedyś był tu cmentarz. Wielkich poznaniaków chowano niegdyś w centrum miasta [online], poznan.wyborcza.pl, 30 października 2017 [dostęp 2025-11-02] (pol.).
- ↑ Poznański pierścień królów [online], www.poznan.pl [dostęp 2025-11-02].
- ↑ Zakrzewski 1985 ↓, s. 291.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zbigniew Zakrzewski, Ulicami mojego Poznania. Przechadzki z lat 1918-1939, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1985, ISBN 83-210-0413-X.
