Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-396 z 20.11.1996
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Tursko
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 863
Liczba pochówków 69
Liczba grobów 4 + 42
Data otwarcia 1915 – 1916
Architekt Jan Szczepkowski
Położenie na mapie gminy Ciężkowice
Mapa lokalizacyjna gminy Ciężkowice
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie
Ziemia49°48′27″N 20°58′49″E/49,807500 20,980278

Cmentarz wojenny nr 139 – Tursko-Łosie – cmentarz z I wojny światowej, znajdujący się we wsi Tursko w powiecie tarnowskim, w gminie Ciężkowice. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W IV okręgu Łużna cmentarzy tych jest 27[1].

Cmentarz wojenny nr 139 - Tursko-Łosie 3PR4.jpg
Cmentarz wojenny nr 139 - Tursko-Łosie 5PR4.jpg
Cmentarz wojenny nr 139 - Tursko-Łosie 8PR4.jpg
Cmentarz wojenny nr 139 - Tursko-Łosie 2PR4.jpg

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz wykonano na wzgórzu wznoszącym się po prawej stronie rzeki Białej, przy drodze do Rzepiennika Marciszewskiego. Dojechać do niego można przez mosty z Bogoniowic lub Ciężkowic. Cmentarz znajduje się przy samej drodze, po jej lewej stronie, między domami[2].

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Projektantem cmentarza był polski architekt Jan Szczepkowski[3]. Cmentarz wykonano na planie prostokąta na stoku opadającym na południowo-zachodnią stronę. W jego górnej części znajdują się 4 drzewa będące pomnikami przyrody. Cmentarz otoczony jest kamiennym murem z betonowym daszkiem. Wejście znajduje się w dolnej części cmentarza. Jest to zbudowana z kamienia brama zamykaną dwuskrzydłową, żelazną furtkę. W tylnej części cmentarza w ogrodzeniu znajduje się pomnik. Jest to betonowy krzyż o wysokości około 3 metrów, osadzony na zbudowanym z kamieni cokole. Od furtki do pomnika prowadzi szeroka ścieżka, przed krzyżem zamknięta pojedynczym nagrobkiem. Nagrobki ułożone są w rzędach po obydwu stronach ścieżki i posiadają żelazne krzyże lub betonowe stele. Jest kilka rodzajów tych krzyży:

  • potrójne z pojedynczymi poprzeczkami (krzyże łacińskie)
  • potrójne z dwoma poprzecznymi ramionami (krzyże lotaryńskie)
  • pojedyncze z jednym poprzecznym ramieniem
  • pojedyncze z dwoma poprzecznymi ramionami

Wszystkie krzyże wykonane są z grubych żelaznych płaskowników osadzonych na betonowym cokole i posiadają tabliczki imienne. Na stelach również są tablice imienne[4][5].

Cmentarz został w 2005 r. poddany kapitalnemu remontowi i w 2015 r. jest w bardzo dobrym stanie[5].

Polegli[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu pochowano łącznie 69 żołnierzy w 4 grobach zbiorowych i 42 pojedynczych. Spoczywa tutaj[3]:

  • 63 żołnierzy armii austro-węgierskiej
  • 6 żołnierzy armii rosyjskiej

Żołnierze ci polegli 2-3 maja 1915 r. w czasie bitwy pod Gorlicami. Była to wielka ofensywa, w czasie której połączone wojska austro-węgierskie i niemieckie przełamały obronę Rosjan wypierając ich z tych terenów[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Roman Frodyma: Cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej w rejonie Beskidu Niskiego i Pogórza.. Warszawa: Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich, 1989, s. 122.
  2. Pogórze Ciężkowickie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 83-89165-37-6.
  3. a b Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy bramce cmentarza
  4. Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
  5. a b c Encyklopedia Ciężkowic. Cmentarze wojenne w gminie Ciężkowice. [dostęp 2015-05-04].