Cmentarz wojenny nr 146 – Gromnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 146
Gromnik
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1195/M z 3.03.2010[1]
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Gromnik
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 120 m²
Liczba pochówków 41
Liczba grobów 2
Data otwarcia 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie gminy Gromnik
Mapa lokalizacyjna gminy Gromnik
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Gromnik, cm. wojenny nr 146
Ziemia49°50′14,1″N 20°57′37,4″E/49,837250 20,960389

Cmentarz wojenny nr 146 w Gromniku – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej, znajdujący się w miejscowości Gromnik, w gminie Gromnik, powiecie tarnowskim, województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu Tarnów cmentarzy tych jest 63[2].

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz znajduje się po prawej stronie drogi wiodącej od ronda w Gromniku do miejscowości Polichty. Drogą ta prowadzi także czerwony szlak rowerowy na Suchą Górę[3]. Zaprojektowany został przez Heinricha Scholza na planie prostokąta. Ogrodzenie stanowi betonowa podmurówka na której osadzono wykonany z metalowych płaskowników płotek typu balustrada. Wejście od drogi po schodkach i przez dwuskrzydłową furtkę metalową. Żołnierze pochowani zostali w dwóch zbiorowych mogiłach, na których ustawiono dwa nagrobki na dwóch dłuższych bokach cmentarza[2]. Charakterystyczną dla tego cmentarza cechą są dwa pomniki. Jeden ustawiony jest w obrębie prostokątnej kwatery cmentarza, na wprost furtki, drugi z tyłu za nim i poza ogrodzeniem. Pierwszy pomnik posiada obudowaną urnę z motywami liści laurowych, drugi to betonowy jednoramienny krzyż łaciński osadzony na schodkowatym,trzystopniowym cokole. Patrząc z drogi od strony wejścia na cmentarz wydaje się, że obydwa te pomniki stanowią jedną całość[2][4].

Cmentarz jest okresowo oczyszczany i był odnowiony w 2005[5]. Ostatnio umocniono betonowymi płytami brzeg skarpy, na której się znajduje, co zapobiegło jego osunięciu się[4].

Polegli[edytuj | edytuj kod]

W 2 grobach zbiorowych pochowano tu 41 żołnierzy armii austro-węgierskiej. Polegli w dniach 20-25 grudnia 1914 r[2]. Walczyli w 2, 17, 23, 24, 29,  306 i 303 pułkach piechoty honwedu i 19 oraz 9 batalionie landszturmu. W pułkach piechoty honwedu walczyli Węgrzy, którzy co prawda podlegali naczelnemu dowództwu armii austro-węgierskiej, mieli jednak pewną autonomię[2]. Zima 1914-1915 była na gorlickim odcinku typową dla I wojny światowej wojną pozycyjną. Surowe warunki zimowe sprawiły, że nie podejmowano zakrojonych na szeroką skalę działań ofensywnych, miały miejsce jednak mniejsze potyczki i trwał ostrzał artyleryjski[6].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przedni pomnik centralny
Nagrobek na zbiorowej mogile
Ogólny widok cmentarza

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. [dostęp 2014-08-10].
  2. a b c d e Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  3. Pogórze Rożnowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2004. ISBN 83-89165-72-4.
  4. a b Cmentarze I wojny. [dostęp 2015-05-16].
  5. Roman Frodyma, Cmentarze wojenne z I wojny światowej na ziemi tarnowskiej, Wydawnictwo Ruthenus, Krosno 2003, ss. 92,93. ​ISBN 978-83-7530-000-0
  6. Dąbrowski Jan: Wielka Wojna 1914- 1918. Trzaska, Evert i Michalski /reprint-Wydawnictwo KURPISZ s.c., 1937/ reprint 2000. ISBN 83-87621-72-2.