Cmentarz wojenny nr 178 – Woźniczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1173/M z 5.11.2009
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Woźniczna
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 277 m²
Liczba pochówków 128
Liczba grobów 6 + 24
Data ostatniego pochówku 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie gminy Pleśna
Mapa konturowa gminy Pleśna, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz wojenny nr 178Woźniczna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Cmentarz wojenny nr 178Woźniczna”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz wojenny nr 178Woźniczna”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cmentarz wojenny nr 178Woźniczna”
Ziemia49°56′15,5″N 20°57′59,0″E/49,937639 20,966389

Cmentarz wojenny nr 178 w Woźnicznej – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Woźniczna w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Pleśna. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 62[1].

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz znajduje się na północno-zachodnim stoku Słonej Góry; na skraju lasu, z dala od zabudowań[2]. Zaprojektował go Heinrich Scholz, został zbudowany na planie koła o średnicy ok. 18 m. Jego centralne miejsce zajmuje kurhan (tumulus) z wysokim drewnianym krzyżem łacińskim, pełniącym rolę pomnika centralnego. Otacza go niski kamienny murek zwieńczony krenelażem. W zamyśle projektanta ma on przypominać mur obronny. W obrębie kopca znajdują się 4 zbiorowe mogiły, w których pochowano 75 żołnierzy rosyjskich. W kręgu wokół kurhanu ustawiono nagrobki w postaci betonowych steli zwieńczonych żeliwnymi krzyżami. Nagrobki żołnierzy rosyjskich wieńczy krzyż dwuramienny, a pozostałe jednoramienny. Na stelach zamocowano blaszane tabliczki z inskrypcją. Jedna ze stel jest inna – ma półokrągłe zakończenie z dwuramiennym krzyżem i tabliczkę informującą o liczbie pochowanych[3].

Polegli[edytuj | edytuj kod]

W sześciu grobach zbiorowych i 24 pojedynczych pochowano łącznie 128 żołnierzy, w tym 116 armii rosyjskiej i 12 żołnierzy armii austro-węgierskiej. Na tabliczkach stel z dwuramiennymi (rosyjskimi) krzyżami jest data 1914, co sugeruje, że żołnierze rosyjscy polegli w tym roku. Wszyscy są nieznani. Wśród żołnierzy armii austro-węgierskiej z nazwiska znanych jest 10. Wszyscy polegli w maju 1915 r., a więc podczas bitwy pod Gorlicami. Walczyli oni w:

Losy cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie ranga cmentarza w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz zmalała, przybyły bowiem nowe, świeższe cmentarze i dramatyczne historie nowej wojny. Cmentarz ulegał w naturalny sposób niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność. Dopiero w latach 90. zaczęto odnawiać cmentarze z I wojny[1]. Cmentarz nr 178 był remontowany. Nie odtworzono go jednak całkowicie w pierwotnej formie. Na archiwalnych zdjęciach widać, że posiadał ogrodzenie w postaci kamiennego muru i wejście z furtką między dwoma wysokimi, murowanymi słupkami[3]. W 2017 r. część kamieni z rozebranego muru ułożono wokół murku centralnego kopca.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  2. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  3. a b Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 2. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2002. ISBN 83-85988-57-2.