Cmentarz wojenny nr 194 – Szczepanowice-Żabno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 194
Szczepanowice-Żabno
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1206/M z 22.04.2010
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Szczepanowice
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 266 m²
Liczba pochówków 44
Liczba grobów 44
Data ostatniego pochówku 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie gminy Pleśna
Mapa lokalizacyjna gminy Pleśna
Cmentarz wojenny nr 194 Szczepanowice-Żabno
Cmentarz wojenny nr 194
Szczepanowice-Żabno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 194 Szczepanowice-Żabno
Cmentarz wojenny nr 194
Szczepanowice-Żabno
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 194 Szczepanowice-Żabno
Cmentarz wojenny nr 194
Szczepanowice-Żabno
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Cmentarz wojenny nr 194 Szczepanowice-Żabno
Cmentarz wojenny nr 194
Szczepanowice-Żabno
Ziemia49°55′40,0″N 20°54′37,5″E/49,927778 20,910417

Cmentarz wojenny nr 194 – Szczepanowice-Żabno – austriacki cmentarz z I wojny światowej w Szczepanowicach, województwie małopolskim, powiecie tarnowskim, w gminie Pleśna. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 63[1].

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz znajduje się przy drodze ze Szczepanowic do Lubinki przez osiedle Żabno[2]. Zaprojektowany przez Heinricha Scholza na planie wydłużonego prostokąta. Wybudowano go na stoku po wschodniej stronie tej drogi i zwrócony jest frontem do niej. Ogrodzenie od strony drogi w postaci grubych łańcuchów zwieszających się z betonowych słupków, na przeciwległym boku w postaci kamiennego muru. Wejście na cmentarz od drogi po betonowych schodkach i przez niską metalową, dwuskrzydłową furtkę. W murze po przeciwległej od furtki stronie pomnik w postaci betonowego obelisku z krzyżem i datą 1914, 1915. W dolnej części obelisku napis w języku niemieckim, w tłumaczeniu na polski oznaczający: „Dążyliśmy do waśni – znaleźliśmy pokój[3].

Mogiły żołnierzy w dwóch równoległych rzędach. Nagrobki w postaci betonowych stel z żeliwnymi krzyżami, okrągłą tabliczką imienną i datą 1914 lub 1915. Są dwa rodzaje tych krzyży; maltańskie i lotaryńskie, obydwa zwieńczone wieńcem laurowym.

Polegli[edytuj | edytuj kod]

W 1914 i 1915 r. na linii Dunajca toczyły się zażarte walki między wojskami rosyjskimi i austro-węgierskimi. W 44 grobach pojedynczych pochowano tu 22 żołnierzy armii austro-węgierskiej i 22 żołnierzy armii rosyjskiej[4]. Na wielu tabliczkach imiennych zatarły się już nazwiska i daty. Z tych, które udało się jszcze odczytać wynika, że większość żołnierzy zginęła w 1914 r. Po stronie austro-węgierskij walczyli oni w 18. pułku piechoty landwehry rekrutującym żołnierzy w okolicach Przemyśla i Sanoka, 81. pp. rekrutującym w okolicach Jihlavy w Czechach, 11. mukaczewski i 16. bańskobystrzyckim pułkiu piechoty honwedu, 34. batalionie landszturmu, 1. i 3. pułku cesarskich strzelców tyrolskich.. Z jednostek rosyjskich znany jest tylko chersoński pułk piechoty[3].

Losy cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie ranga cmentarzy z I wojny w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz zmalała, i cmentarze ulegały w naturalny sposób niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność. Dopiero od lat 90. zaczęto bardziej dbać o cmentarze z I wojny światowej[1]. W 2010 r. cmentarz ten wciągnięty został na listę zabytków. Remontowany był wielokrotnie. Znajduje się jednak na zacienionym stoku w wilgotnym miejscu, co sprzyja jego niszczeniu[3]. Mury i nagrobki nieustanne zarastają mchami, większość steli ma odłamane krzyże (i brak ich na cmentarzu), co jest prawdopodobnie dziełem wandali lub złomiarzy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa (okręgi V-VII). Pruszków: Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  2. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  3. a b c Zachodniogalicyjskie cmentarze I wojny światowej. [dostęp 2018-06-22].
  4. Jerzy J.P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 3. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2005. ISBN 83-85988-57-2.