Cmentarz wojenny nr 278 – Jadowniki Podgórne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 278
Jadowniki Podgórne
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Jadowniki
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Data ostatniego pochówku 1914
Architekt Robert Motka
Położenie na mapie gminy Brzesko
Mapa lokalizacyjna gminy Brzesko
Cmentarz wojenny nr 278 Jadowniki Podgórne
Cmentarz wojenny nr 278
Jadowniki Podgórne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 278 Jadowniki Podgórne
Cmentarz wojenny nr 278
Jadowniki Podgórne
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 278 Jadowniki Podgórne
Cmentarz wojenny nr 278
Jadowniki Podgórne
Położenie na mapie powiatu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzeskiego
Cmentarz wojenny nr 278 Jadowniki Podgórne
Cmentarz wojenny nr 278
Jadowniki Podgórne
Ziemia49°57′46,4″N 20°38′55,2″E/49,962889 20,648667
Pomnik

Cmentarz wojenny nr 278 - Jadowniki Podgórne – cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Jadowniki w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VIII okręgu brzeskim cmentarzy tych jest 52[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się na cmentarzu parafialnym, naprzeciwko kościoła, po drugiej stronie drogi. Stanowi oddzielną kwaterę znajdującą się przy głównej alejce cmentarza[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pochowano tutaj żołnierzy armii austro-węgierskiej i rosyjskiej, którzy zginęli w walkach na okolicznych terenach w dniach 20-21 listopada 1914. Był to okres porażek armii austriackiej, która pod naporem wojsk rosyjskich została wyparta, a Rosjanie obsadzili tereny wzdłuż linii kolejowej Przemyśl - Kraków i posunęli się na południe aż po linię kolejową Nowy Sącz – Limanowa - Mszana Dolna[3]. Ogółem na cmentarzu w Jadownikach pochowano 77 żołnierzy, z nazwiska znanych jest 2. Wśród nich jest:

  • 67 żołnierzy armii austro-węgierskiej
  • 10 żołnierzy armii rosyjskiej[4].

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz zbudowano na planie prostokąta. Głównym elementem ozdobnym są trzy zwrócone w stronę alejki cmentarza betonowe ściany pomnikowe zwieńczone dużymi, również betonowymi krzyżami. Dwa krzyże są jednoramienne typu austriackiego, jeden dwuramienny typu rosyjskiego. Na środkowej ścianie jest duży napis w języku niemieckim, nad nim zamontowano tabliczkę z tłumaczeniem na język polski: 1914. Nie martwcie się że nasze usta zamilkły. Nasze groby powinny mówić do was o miłości do ojczyzny. T. M. Z. J. Ogrodzenie cmentarza stanowią solidne betonowe słupki, pomiędzy którymi zawieszono masywne żelazne łańcuchy. Żołnierzy pochowano w zbiorowych mogiłach, teren nad nimi stanowi równy, wykoszony trawnik[1].

Losy cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Austriacy budowali cmentarze wojenne jeszcze w czasie wojny, gdy po zwycięskiej bitwie pod Krakowem i bitwie pod Limanową wyprali Rosjan z tych terenów i front przesunął się dalej na wschód. Miały być one miejscem patriotycznych spotkań. Po II wojnie ranga cmentarza w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz jednak zmalała. Cmentarz ulegał w naturalny sposób niszczeniu. Dopiero w latach 80. zaczęła narastać świadomość potrzeby ochrony[1].

Cmentarz w Jadownikach zachowany jest w dobrym stanie. Został odnowiony, zamontowano tabliczkę z tłumaczeniem napisu na język polski, przed ścianami pomnikowymi zasadzono ozdobne rośliny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom III. Bochnia-Limanowa-Brzesko. Rewasz, 1998. ISBN 83-85557-52-0.
  2. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2013-10-10].
  3. Dąbrowski Jan: Wielka Wojna 1914- 1918. Trzaska, Evert i Michalski /reprint-Wydawnictwo KURPISZ s.c., 1937/ reprint 2000. ISBN 83-87621-72-2.
  4. Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 2. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2002. ISBN 83-85988-57-2.