Cmentarz wojenny nr 291 – Domosławice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 291
Domosławice
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1391/M z 20.01.2014[1]
Ilustracja
Ogólny widok cmentarza
Państwo  Polska
Miejscowość Domosławice
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 206
Liczba pochówków 53
Data otwarcia 1915
Architekt Robert Motka
Położenie na mapie gminy Czchów
Mapa lokalizacyjna gminy Czchów
Cmentarz wojenny nr 291Domosławice
Cmentarz wojenny nr 291
Domosławice
Położenie na mapie powiatu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzeskiego
Cmentarz wojenny nr 291Domosławice
Cmentarz wojenny nr 291
Domosławice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 291Domosławice
Cmentarz wojenny nr 291
Domosławice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 291Domosławice
Cmentarz wojenny nr 291
Domosławice
Ziemia49°52′00″N 20°43′43″E/49,866667 20,728611

Cmentarz wojenny nr 291 – Domosławice – cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Domosławice w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Czchów. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VIII okręgu brzeskim cmentarzy tych jest 52[2].

Główny pomnik cmentarza
Nagrobki żołnierzy austriackich

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz wojenny znajduje się na cmentarzu parafialnym w Domosławicach i stanowi oddzielną kwaterę. Zlokalizowany jest na niezabudowanym wzgórzu, dzięki czemu roztaczają się z niego szerokie widoki, zwłaszcza na południową stronę na dolinę Dunajca i Pogórze Rożnowskie[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pochowano tutaj wspólnie żołnierzy armii austriackiej i rosyjskiej, którzy zginęli w walkach na okolicznych terenach w 1914 oraz na początku 1915. Front przechodził tędy dwukrotnie; w listopadzie 1914 armia rosyjska zajęła te tereny, w 1915 natomiast, po zwycięstwie połączonych sił austriackich i niemieckich w bitwie pod Krakowem i bitwie pod Limanową wojska rosyjskie wycofywały się na północ i wschód, broniąc linii kolejowej PrzemyślBochnia[4].

Ogółem na cmentarzu pochowano 43 żołnierzy austro-węgierskiej i 4 żołnierzy armii rosyjskiej. Polegli żołnierze armii austriackiej służyli w 5, 15, 30, 55, 58, 60, 65, 81, 88, 95 pułku piechoty, oraz 36 pułku Landwery, 30 batalionu strzelców polowych, II i III pułków Strzelców Cesarskich. Są też artylerzyści z 11 pułku haubic polowych i 15 dywizjonu ciężkich haubic. Polegli w czasie walk w listopadzie 1914, lub na początku 1915, niektórzy zmarli z ran w szpitalach polowych. Z nazwiska znanych jest 37 żołnierzy. Żołnierze rosyjscy polegli 3 stycznia 1915, nie zostali zidentyfikowani[5]. Wśród poległych żołnierzy armii austro-węgierskiej są Polacy[6]

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Zaprojektowany przez Roberta Motke cmentarz ma kształt prostokąta. Obecne ogrodzenie tworzą masywne słupki murowane z betonowych elementów i żelazne sztachetki. Wejście przez dwie niskie żelazne furtki osadzone na betonowych słupkach. Większy betonowy słupek znajdujący się między furtkami zwieńczony jest dużym betonowym krzyżem. Głównym elementem ozdobnym jest znajdująca się po drugiej stronie ogrodzenia ściana pomnikowa, w której górną część wmontowano niewielki betonowy krzyż z wiszącym na nim Chrystusem, poniżej jest tablica inskrypcyjna z napisem w języku niemieckim. Napis ten można przetłumaczyć tak:

Od Boga na ziemię, z domów pod broń,
Przez zwycięstwo i śmierć do Boga znów

Obramowane betonowymi obrzeżami ścieżki na cmentarzu mają postać krzyża. Nagrobki żołnierzy mają postać betonowych cokołów zwieńczonych krzyżami. Są trzy rodzaje krzyży:

Cmentarz jest odnowiony i jest w bardzo dobrym stanie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 8 miesięcy temu. [dostęp 2014-08-09].
  2. Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom III. Bochnia-Limanowa-Brzesko. Rewasz, 1998. ISBN 83-85557-52-0.
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2013-10-10].
  4. Dąbrowski Jan: Wielka Wojna 1914- 1918. Trzaska, Evert i Michalski /reprint-Wydawnictwo KURPISZ s.c., 1937/ reprint 2000. ISBN 83-87621-72-2.
  5. Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 3. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2005.
  6. Spis poległych na cmentarzu nr 291 w Domosławicach. [dostęp 2014-05-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]