Cmentarz wojenny nr 307 – Łąkta Dolna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz wojenny nr 307 –
Łąkta Dolna
Obiekt zabytkowy nr rej. A-376 z 20.01.1994[1]
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Łąkta Dolna
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 108
Liczba pochówków 56
Data ostatniego pochówku 1914
Architekt Franz Stark
Położenie na mapie gminy Trzciana
Mapa lokalizacyjna gminy Trzciana
Cmentarz wojenny nr 307 –Łąkta Dolna
Cmentarz wojenny nr 307 –
Łąkta Dolna
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bocheńskiego
Cmentarz wojenny nr 307 –Łąkta Dolna
Cmentarz wojenny nr 307 –
Łąkta Dolna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 307 –Łąkta Dolna
Cmentarz wojenny nr 307 –
Łąkta Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 307 –Łąkta Dolna
Cmentarz wojenny nr 307 –
Łąkta Dolna
Ziemia49°50′45,3″N 20°25′26,2″E/49,845917 20,423944
Fragment cmentarza
Stela z nazwiskami żołnierzy

Cmentarz wojenny nr 307 – Łąkta Dolna – cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Łąkta Dolna w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Trzciana. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. Z tej liczby w okręgu bocheńskim cmentarzy jest 46, w Łąkcie Dolnej 3.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się na wzgórzu zwanym „Nagórze”, na wysokości 330 m n.p.m. Położony jest z dala od zabudowań, na odkrytym terenie pół uprawnych. Dzięki temu roztacza się z niego na południe szeroka panorama widokowa na szczyty Beskidu Wyspowego. Zaraz obok niego, bliżej lasu, znajduje się drugi cmentarz wojenny z tej bitwy (nr 306), nieco dalej, za lasem są jeszcze dwa inne: nr 305 i nr 308. Do tych 4 cmentarzy prowadzi od głównych szos gruntowa droga Łąkta Dolna – Leszczyna. Można na nią wejść w Leszczynie z drogi nr 966 Muchówka – Leszczyna – Łapanów, kierując się na południe, lub od szosy biegnącej przez Łąktę Dolną, kierując się na północ (tutaj odcinek początkowy jest asfaltowany). Miejsca, w których należy skręcić z głównej szosy na tę boczną drogę oznakowane są oryginalnymi betonowymi tablicami na betonowym słupku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pochowano tutaj 56 żołnierzy armii niemieckiej, którzy zginęli 6-7 grudnia 1914 w czasie operacji limanowsko-łapanowskiej. Byli żołnierzami 217, 219 i 220 pruskiego rezerwowego pułku piechoty. Wszyscy znani są z nazwiska. Na okolicznych polach Łąkty Dolnej i w zalesionych jarach oddziały 47 pruskiej dywizji piechoty w krwawych bojach bez skutku usiłowały zdobyć silnie umocnione pozycje żołnierzy armii rosyjskiej gen. Radko Dmitrijewa. Sprzymierzone wojska austriacko-niemieckie odniosły jednak sukces na innych odcinkach frontu, co zmusiło Rosjan do wycofania się dalej na wschód. W walkach tych obydwie strony poniosły duże straty i w okolicach znajduje się wiele cmentarzy wojennych. Wszystkie wykonali Austriacy jeszcze w czasie trwania działań wojennych, gdy tylko wyparli Rosjan dalej na wschód.

Cmentarz ten (i pobliskie cmentarze nr 304, 305 i 306) urządzono bezpośrednio na polu bitwy. Zamysł projektantów był taki, by ludzie odwiedzający te cmentarze mogli zobaczyć również pole bitwy i uzmysłowić sobie zaciętość i dramatyczność walki.

Opis cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Jest to niewielki cmentarz (108 m²) na planie prostokąta. Ogrodzenie tworzą murowane z kamienia niskie i masywne słupki, nakryte betonowymi daszkami. Pomiędzy słupkami znajduje się niski, ale masywny drewniany płot. Wejście przez niską drewnianą furtkę. Głównym elementem dekoracyjnym jest stojąca przy jednej ze ścian ogrodzenia murowana z kamienia ściana pomnikowa z krzyżem również murowanym z kamienia i betonową ławeczką. Obok niej są na betonowych cokołach dwa ażurowe żeliwne krzyże. Na złączeniu ramion krzyży umieszczono krzyże maltańskie zwieńczone liśćmi laurowymi. Nagrobki ozdobione są betonowymi stelami z żeliwnymi tablicami, na których wytłoczono krzyże maltańskie i nazwiska pochowanych żołnierzy. Na cmentarzu, przy ogrodzeniu rośnie jeden dąb.

Losy cmentarza[edytuj | edytuj kod]

W okresie Polski międzywojennej cmentarz jako nowy był jeszcze w dobrym stanie. Po II wojnie ranga cmentarza w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz zmalała, przybyły bowiem nowe, świeższe cmentarze i dramatyczne historie nowej wojny. Cmentarz ulegał w naturalny sposób niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność. Dopiero od lat 90. zaczęto dbać o cmentarze z I wojny światowej. W 1994 cmentarz został wciągnięty na listę zabytków nieruchomych. W 2000 gmina Trzciana wykonała kapitalny remont cmentarza. Trawa na cmentarzu jest koszona i cmentarz jest na bieżąco pielęgnowany, również przez młodzież szkolną. W Święto Zmarłych młodzież szkolna zapala na cmentarzu znicze, a corocznie w październiku organizuje rajdy szlakami cmentarzy. W gminie Trzciana akcję tę zainicjował Tadeusz Olszewski, nauczyciel gimnazjum .

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 2. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2002. ISBN 83-85988-57-2.
  2. Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
  3. Ogólnopolska komputerowa baza cmentarzy wojennych. [dostęp 2010-06-14].
  4. Szlakiem cmentarzy I wojny światowej okolic Żegociny. [dostęp 2010-11-18].
  5. Geoportal. [dostęp 2010-07-15].