Collegium Martineum w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Collegium Martineum
w Poznaniu
Ilustracja
Narożnik ul. Kościuszki i ul. Święty Marcin
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Święty Marcin 78
61-809 Poznań
Typ budynku obiekt naukowo-dydaktyczny
Architekt Władysław Czarnecki
Rozpoczęcie budowy 1949
Ukończenie budowy 1950
Pierwszy właściciel Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Obecny właściciel Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Collegium Martineumw Poznaniu
Collegium Martineum
w Poznaniu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Collegium Martineumw Poznaniu
Collegium Martineum
w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Collegium Martineumw Poznaniu
Collegium Martineum
w Poznaniu
Ziemia52°24′27,56″N 16°55′11,09″E/52,407656 16,919747

Collegium Martineum w Poznaniu (do 25 czerwca 2018 Collegium Historicum[1]) – dawny gmach Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Poznaniu, znajdujący się przy ul. Święty Marcin, służący obecnie Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W miejscu obecnego gmachu, w czasach zaboru pruskiego zbudowano intendenturę wojskową. Budynek przetrwał I wojnę światową i w latach II Rzeczypospolitej mieścił szereg instytucji wojskowych, wśród nich oddział biura szyfrów Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, gdzie pracowali Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski – absolwenci Uniwersytetu Poznańskiego, którzy złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Budynek intendentury został zburzony w czasie II wojny światowej.

Obecny gmach wzniesiono w latach 1949–1950 jako siedzibę Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Autorem projektu był Władysław Czarnecki. Gmach został opanowany w dniu 28 czerwca 1956 przez uczestników Poznańskiego Czerwca. Natomiast 17 stycznia 1990 roku grupa studentów (m.in. ze struktur NZS UAM) na fali upadku komunizmu i oczekiwanego rozwiązania PZPR przejęła budynek. Pokojowa okupacja trwała ponad jedną dobę. Żądania studentów dotyczyły ujawnienia stanu prawnego budynku a także powstania komisji społecznej dla jego uregulowania[2]. W kwietniu, już po oficjalnym rozwiązaniu PZPR w 1990, gmach został przekazany Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza, który ulokował w nim Wydział Historyczny i nadał mu obecną nazwę. Parter budynku zajmuje PKO Bank Polski.

W 2015 roku Wydział Historyczny przeniósł swoją siedzibę do nowego budynku (Collegium Historicum Novum, później pod nazwą Collegium Historicum) zlokalizowanego na terenie Kampusu Morasko[3]. W latach 2016-2017 w budynku miało swoją siedzibę Muzeum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (nie posiadając jeszcze stałej wystawy). Obecnie budynek przy ul. Święty Marcin jest przeznaczony na potrzeby powstającego Muzeum Enigmy[4].

25 czerwca 2018 senat uniwersytetu zmienił tradycją nazwę budynku Collegium Historicum na Collegium Martineum[5] (nazwa Collegium Historicum przypisana została budynkowi w kampusie Morasko). Nowa nazwa związana jest z lokalizacją budynku przy ul. Święty Marcin.

Opis budynku[edytuj | edytuj kod]

Gmach dwuskrzydłowy – posiada skrzydło od ul. Święty Marcin (krótsze) i od ul. Kościuszki (dłuższe). Na wysokości głównego wejścia, prostopadle do skrzydła budynku przylega aula im. prof. Henryka Łowmiańskiego – największa sala w budynku, pod którą znajduje się lokal gastronomiczny. Od strony ul. Kościuszki znajduje się wjazd na wewnętrzny parking. Budynek wykonany z cegły, oblicowany piaskowcem. Posiada sześć kondygnacji. Od strony ul. Święty Marcin miał podcienia, które na początku lat 90. XX wieku zostały zabudowane. Na dachu znajdują się dwa maszty, na których w latach Polski Ludowej powiewała flaga biało-czerwona oraz czerwony sztandar – międzynarodowy symbol ruchów robotniczych. Znajdował się również neon reklamujący „Gazetę Poznańską”, organ KW PZPR.

Tablice pamiątkowe[edytuj | edytuj kod]

Na zewnętrznej ścianie budynku od strony ul. Tadeusza Kościuszki znajdują się tablice :

Wewnątrz budynku znajdowała się dawniej m.in. tablica poświęcona:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Poznań – przewodnik po zabytkach i historii, Janusz Pazder (oprac.), Jerzy Borwiński, Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2003, s. 213–214, ISBN 83-87847-92-5, OCLC 830535344.
  • Architektura i urbanistyka Poznania w XX wieku, Teresa Jakimowicz (red.), Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2005, s. 151–153, ISBN 83-89525-13-5, OCLC 69270009.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. UAM ma dwa "nowe" budynki
  2. FC: 24 lata temu zlikwidowano PZPR. W Poznaniu wygonili ich studenci (pol.). TVN 24 Poznań, 2014-01-29. [dostęp 2018-05-20].
  3. Wydział Historyczny - O Wydziale (pol.). [dostęp 2018-05-20].
  4. Zenon Kubiak: Są pieniądze na Muzeum Enigmy! To będzie nowa atrakcja Poznania (pol.). Głos Wielkopolski, 2017-09-19. [dostęp 2018-05-20].
  5. UAM ma dwa "nowe" budynki
  6. Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania, Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2004, s. 59-60, ISBN 83-89738-03-1, OCLC 831142974.
  7. http://www.sarp.org.pl/pokaz/honorowa_nagroda_sarp,15/