Comfort food

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykład produktu typu comfort food

Comfort food (jedzenie pocieszające) – żywność lub produkty w tradycyjnym stylu, którym przypisywana jest wartość sentymentalna lub nostalgiczna[1]. Uczucie to może być specyficzne dla danej osoby lub mieć zastosowanie w określonej kulturze lub kręgu kulturowym[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jedzeniem określanym jako comfort food są często tradycyjne, szybkie, domowe posiłki, kojarzone z dzieciństwem, rodzinnym domem czy przyjaciółmi. Pokarmy te mogą wywoływać pozytywne wspomnienia związane z konkretną osobą, czasem lub miejscem[2]. Żywność ta niesie za sobą pewnego rodzaju psychiczny komfort. Mianem comfort food nazywane są też produkty, charakteryzujące się wysoką kalorycznością, wysokim poziomym węglowodanów i prostym przygotowaniem[3]. Można do nich więc zaliczyć lody, pizzę, frytki czy czekoladę.

Historia terminu[edytuj | edytuj kod]

Sformułowanie  comfort food pojawia się co najmniej od 1966 roku, kiedy to amerykańska gazeta codzienna Palm Beach Post(ang.) użyła tego określenia w swoim opowiadaniu o otyłości. Miało brzmieć następująco: Dorośli pod wpływem silnego stresu, zwracają się do tego co można nazwać comfort food, czyli jedzenia kojarzonego z bezpieczeństwem w dzieciństwie jak gotowane jajko czy zupa z kurczaka[4]. Jedenaście lat później, w 1977 roku, sformułowanie to, ponownie pojawiło się w artykule The Washington Post, a Oxford English Dictionary zaczął śledzić losy terminu[2].  Współcześnie, termin ten jest stosowany powszechnie, zwłaszcza przez specjalistów z zakresu psychologii jedzenia, socjologów, ale także restauratorów czy recenzentów kulinarnych.

Psychologia jedzenia[edytuj | edytuj kod]

Szukając odpowiedzi na pytanie dlaczego comfort food jest tak chętnie i często wybierane, można odnieść się do psychologii i przeprowadzonych dotychczas badań empirycznych. Czynnikiem sprzyjającym konsumpcji tego typu żywności jest doświadczanie negatywnych emocji oraz próba ich regulacji. Jedzenie staje się sposobem na pocieszenie i wejście w pozytywny stan emocjonalny[2].

Spożywanie wysokokalorycznych i wysokotłuszczowych produktów z dużą zawartością soli lub cukru takich jak lody, frytki, pizza, aktywuje system nagradzania w mózgu, co powoduje chwilowe odczuwanie przyjemności i wzrost pobudzenia emocjonalnego. Osoby przeżywające negatywne emocje wykazują tendencję do wybierania niezdrowej żywności (pizza, frytki), chcąc w ten sposób doświadczyć natychmiastowej gratyfikacji[5]. Badania wskazują, że zjedzenie czekolady zmniejsza głód, zwiększa poziom energii i poprawia nastrój[6]. Badania wskazują, że spożywanie produktów mających sentymentalne konotacje poprawia samopoczucie. Jednocześnie część kobiet wskazuje, że spożyciu tych produktów towarzyszy poczucie winy[6]. Warto podkreślić, że w Polsce jest już dostępna polska wersja Kwestionariusza Postaw wobec Czekolady[7]

Jedzenie sentymentalne może być odpowiedzią na przeżywane negatywne emocje i stres[8], oraz przyjmować formę jedzenia emocjonalnego. To w konsekwencji stanowi czynnik sprzyjający epidemii otyłości w Stanach Zjednoczonych[9] i na świecie.

Istnieje bardzo duża różnorodności zarówno wśród osób jak i kultur pod względem klasyfikacji produktów do kategorii comfort food. Badania przeprowadzone wśród starszych mieszkańców Ameryki Północnej urodzonych w latach 1897-1949 wykazały, że za potrawę budzącą pozytywne myśli najczęściej była uznawana zupa z kurczaka[10].

Badania sugerują również, że płeć może być czynnikiem różnicującym wybory produktów żywnościowych. W jednym z badań, dotyczącym preferencji żywieniowych Amerykanów, mężczyźni do comfort food chętniej zaliczali ciepłe posiłki (steki, zupy, zapiekanki), podczas gdy kobiety wolały szybkie przekąski, takie jak lody czy czekoladę. Dodatkowo, młodsze osoby częściej spożywały przekąski, w porównaniu z osobami powyżej 55 roku życia[11].

Polskie Comfort food[edytuj | edytuj kod]

Posiłki typu comfort food są ściśle powiązane z kulturą danego regionu i kraju. Do polskich produktów sentymentalnych należą tradycyjne, wspominane z dzieciństwa, ulubione dania. Można do nich zaliczyć rosół, zupę pomidorową, pierogi, bigos, kotlet schabowy, czy sernik[12]. Mimo że comfort food z założenia charakteryzuje się łatwością i prostotą sporządzenia, to część z polskich potraw wymaga większego wysiłku i dłuższego przygotowania. Lista tych produktów jest jednocześnie elastyczna i modyfikowalna, również ze względu na indywidualne upodobania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Definition of COMFORT FOOD, www.merriam-webster.com [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  2. a b c d Charles Spence, Comfort food: A review, „International Journal of Gastronomy and Food Science”, 9, 2017, s. 105–109, DOI10.1016/j.ijgfs.2017.07.001, ISSN 1878-450X [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  3. Heather Scherschel Wagner i inni, The myth of comfort food., „Health Psychology”, 33 (12), 2014, s. 1552–1557, DOI10.1037/hea0000068, ISSN 1930-7810 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  4. Cari Romm, Why Comfort Food Comforts, The Atlantic, 3 kwietnia 2015 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  5. 5 Reasons Why We Crave Comfort Foods, Psychology Today [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  6. a b Michael Macht, Dorothee Dettmer, Everyday mood and emotions after eating a chocolate bar or an apple, „Appetite”, 46 (3), 2006, s. 332–336, DOI10.1016/j.appet.2006.01.014, ISSN 0195-6663 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  7. Mariusz Jaworski, Polska wersja "Kwestionariusza Postaw wobec Czekolady" (ACQ), 2013, OCLC 999203028 [dostęp 2020-05-01].
  8. Jayanthi Kandiah i inni, Stress influences appetite and comfort food preferences in college women, „Nutrition Research”, 26 (3), 2006, s. 118–123, DOI10.1016/j.nutres.2005.11.010, ISSN 0271-5317 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  9. Mary F. Dallman i inni, Chronic stress and obesity: A new view of “comfort food”, „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 100 (20), 2003, s. 11696–11701, DOI10.1073/pnas.1934666100, ISSN 0027-8424, PMID12975524 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  10. Paulette Wood, Barbra D Vogen, Feeding the anorectic client: Comfort foods and happy hour, „Geriatric Nursing”, 19 (4), 1998, s. 192–194, DOI10.1016/S0197-4572(98)90153-7, ISSN 0197-4572 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  11. Brian Wansink, Matthew M. Cheney, Nina Chan, Exploring comfort food preferences across age and gender, „Physiology & Behavior”, 79 (4), 2003, s. 739–747, DOI10.1016/S0031-9384(03)00203-8, ISSN 0031-9384 [dostęp 2020-05-01] (ang.).
  12. Comfort food, czyli jedzenie na pocieszenie... - DoradcaSmaku.pl, www.doradcasmaku.pl [dostęp 2020-05-01] (pol.).