Crash (zespół muzyczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Crash (grupa muzyczna))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Crash
Rok założenia 1976
Rok rozwiązania 1984
Pochodzenie Wrocław
Gatunek jazz-rock
jazz nowoczesny
Wydawnictwo muzyczne Muza
Wifon
JA&RO
Powiązania Spisek Sześciu
Grażyna Łobaszewska
Stanisław Zybowski
Ostatni skład
Grażyna Łobaszewska
Władysław Kwaśnicki
Stanisław Zybowski
Juliusz Mazur
Andrzej Pluszcz
Marek Surzyn
Byli członkowie
Adam Bielawski
Zbigniew Czwojda
Zbigniew Lewandowski
Wojciech Morawski
Współpracownicy
Hanna Banaszak[1]
Ryszard Kupidura
José Torres

Crash – polski jazz-rockowy zespół muzyczny założony w 1976 roku we Wrocławiu przez Zbigniewa Czwojdę.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy skład zespołu tworzyli:

Muzycy ci współpracowali dotychczas z takimi grupami, jak: Spisek Sześciu, Integracja, Jumbo Jazz Band czy Big Band "Wrocław".

W październiku tegoż roku[2] grupa Crash zadebiutowała udanym występem na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree w Warszawie. Od tej pory zespół wielokrotnie występował na festiwalach jazzowych w Polsce (Kalisz, Kraków, Lublin, Warszawa, Wrocław), a także za granicą (San Sebastián w Hiszpanii, Dania, RFN, Szwecja).

W San Sebastián zdobył I nagrodę na II Międzynarodowym Festiwalu Jazzowym (w kategorii zespołów jazzu nowoczesnego), co stworzyło możliwość późniejszych wyjazdów formacji do Hiszpanii, a także wspólne występy, m.in. z Sonny Rollinsem. Grupa Crash uznana została przez redaktora naczelnego brytyjskiego pisma Melody Maker za najlepszą grupę jazz-rockową w Europie[3].

W 1977 roku miejsce Bielawskiego zajął Zbigniew Lewandowski[4], natomiast wiosną 1978 roku współpracę z grupą rozpoczęła wokalistka Grażyna Łobaszewska (ex-Ergo Band)[5]. W latach 1977-1978 i w 1981 zespół wystąpił w koncertach głównych na Jazz Jamboree z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Bałtyckiej pod dyrekcją Tadeusza Chałaja. W 1979 roku odszedł jego założyciel – Z. Czwojda (wyjechał do Stanów Zjednoczonych)[3].

W tym samym roku Crash wziął udział w nocnym koncercie Jazz by night, który odbył się 13 lipca 1979 roku, w ramach legendarnego I Muzycznego Campingu w Lubaniu[6], a także w drugiej edycji imprezy, w koncercie zatytułowanym JAZZ II, który odbył się 6 lipca 1980 roku[7].

Zespół wystąpił obok takich wykonawców jak, m.in.: Kwartet Jana "Ptaszyna" Wróblewskiego, Krystyna Prońko, The Quartet (w składzie: Sławomir Kulpowicz, Tomasz Szukalski, Paweł Jarzębski, Janusz Stefański), Laboratorium, czy Breakwater[6][7].

W późniejszym okresie Z. Lewandowski został zastąpiony przez Wojciecha Morawskiego, którego z kolei zastąpił Marek Surzyn[8], a następnie Ireneusz Nowacki[9]. Okresowo z zespołem współpracowali także perkusiści: Ryszard Kupidura (ex-Maanam) i José Torres. W 1984 roku grupa Crash przestała istnieć[8].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1977Jazz nad Odrą '77 – Laureaci (LP, PolJazz Z-SX-0648)
  • 1978Opole'78 (MC, Wifon NK 507)
  • 1980Bratislavské Džezové Dni 1978 (2 LP Opus 9115 0871 - 72)[10]
  • 1984Music from Poland '84 (LP, ZPR-001/2)
  • 2002Jazz w Polsce - Antologia (6 CD, Polskie Radio PRCD 271-276)[1]
  • 2008Why not samba (LP i CD, Muza SX-4006/PNCD 1223)
  • 2011Off season (CD, Muza PNCD 1337)

Single[edytuj | edytuj kod]

  • 1978Michałek / Pejzaże (SP, Tonpress S-137)
  • 1983[11]Needle of love / Trio (SP, JA&RO Records 354192)

Wybrany repertuar[edytuj | edytuj kod]

  • Michałek (komp. Z. Czwojda)
  • Pejzaże (muz. J. Mazur, sł. N. Zataj, Z. A. Malinowski)
  • Baśń o brzydkim kaczątku (komp. Z. Czwojda)
  • Końcówka Banderoli (komp. Z. Czwojda)
  • Akalei (komp. J. Mazur)
  • Senna opowieść Jana B. (muz. J. Mazur, sł. J. Cygan)
  • W najprostszych gestach (muz. B. Bruszewska, sł. J. Cygan)
  • Needle of Love (muz. S. Zybowski, J. Mazur, sł. P. Brodowski)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jazz w Polsce – antologia, 6CD box (pol.). komeda.art.pl. [dostęp 2016-07-17].
  2. Waldemar Świerzy: Jazz Jamboree 1976 – Waldemar Świerzy (pol.). plakatpolski.pl. [dostęp 2016-07-10].
  3. a b Zbigniew Czwojda (pol.). szkolajazzu.wroclaw.pl. [dostęp 2016-07-10].
  4. Ryszard Wolański: Zbigniew Lewandowski (pol.). bibliotekapiosenki.pl. [dostęp 2016-07-10].
  5. Ryszard Wolański: Grażyna Łobaszewska (pol.). bibliotekapiosenki.pl. [dostęp 2016-07-10].
  6. a b Zdzisław Bykowski: 1979 – Pierwszy lubański Muzyczny Camping (cz. 1) (pol.). zl.lubań24.pl. [dostęp 2016-07-10].
  7. a b Zdzisław Bykowski: 1980 – Drugi Muzyczny Camping w Lubaniu (cz. 1) (pol.). zl.lubań24.pl. [dostęp 2016-07-10].
  8. a b Marcin Babko: Irek Dudek. Ziuta Blues. Wyd. 1. Poznań: In Rock, październik 2008, s. 125. ISBN 978-83-60157-38-1.
  9. Irek "Pióro" Nowacki (pol.). crossrecydywa.agataw.pl. [dostęp 2018-01-04].
  10. Various ‎– Bratislavské Džezové Dni 1978 (ang.). discogs.com. [dostęp 2016-07-10].
  11. Daniel Wolak: Crash – Needle of love (pol.). polskirock.art.pl. [dostęp 2016-07-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]