Cserehát

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wewnętrzne Karpaty Zachodnie
Carpathians Western Inner 5163.svg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Karpaty Zachodnie
Podprowincja Wewnętrzne Karpaty Zachodnie
Makroregion Cserehát
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Węgry
Borsod-Abaúj-Zemplén
Położenie na mapie Węgier

Cserehát (516.3) – makroregion geograficzny w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich. Leży w północno-wschodnich Węgrzech, nad granicą ze Słowacją.

Cserehát to pagórkowata wyżyna o charakterystycznym kształcie trójkąta skierowanego ostrzem na południe. Region ten wdziera się klinem między Góry Tokajsko-Slańskie a Średniogórze Północnowęgierskie (do którego bywa zaliczany mimo braku charakteru górskiego). Na zachodzie doliny Bodvy i Sajó dzielą Cserehát od Krasu Słowacko-Węgierskiego (Aggtelek). Na wschodzie dolina Hornadu oddziela Cserehát od Gór Tokajsko-Slańskich (Zempléni hegység). Na północy Cserehát graniczy z Kotliną Koszycką, od której oddziela go pas niewysokich wzniesień – Wzgórz Bodwiańskich (Bodvianska pahorkatina). Powierzchnia regionu wynosi około 600 km². Zachodnią część regionu, nad Bodvą, tworzą tzw. góry wyspowe Szendrő o nieco bardziej zróżnicowanej rzeźbie.

Krajobraz Cserehát tworzą szerokie doliny i niewysokie wzgórza, o przeciętnej wysokości 300–320 m n.p.m. Najwyższe wzniesienie regionu – Szár hegy (514 m n.p.m.) – leży na zachodnim krańcu Wzgórz Bodwiańskich. Drugim co do wysokości punktem regionu jest wzgórze Kecske-pad (339 m n.p.m.), leżące w jego północnej części. Wzgórza Cserehát są zbudowane głównie z iłów i piasków, jedynie góry wyspowe Szendrő są utworzone z twardych skał paleozoicznych. Gleby regionu są gliniaste lub gliniasto-lessowe.

Niemal do czasów współczesnych Cserehát był mocno zalesiony, jednak lasy zostały całkowicie wycięte w XIX wieku. Od tej pory region ma charakter rolniczy. Pola uprawne leżą na wzgórzach, ich południowe zbocza zajmują winnice, zaś osiedla znajdują się w dolinach. Jedynie pas gór wyspowych Szendrő jest w większości zalesiony.

Cserehát jest dość gęsto zaludniony – zamieszkuje go około 100 tysięcy ludzi. Sieć osadniczą tworzą niewielkie wioski w dolinach. Nie ma tu dużych miast – najbliższy Miszkolc leży już na zachód od Sajó. Największym miasteczkiem jest Encs. Obecnie zaludnienie regionu spada wskutek jego zacofania gospodarczego.

Wskutek wojen w XVI i w XVII wieku region został niemal całkowicie wyludniony. W XVIII wieku zasiedlili go powtórnie Słowacy i Rusini, który szybko ulegli madziaryzacji. Dziś jedynym świadectwem niemadziarskich korzeni ludności tego regionu są dość gęsto rozsiane cerkwie greckokatolickie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]