Cud w Bernie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cud w Bernie – potoczne określenie finałowego meczu mistrzostw świata w piłce nożnej 1954 w Szwajcarii pomiędzy reprezentacją RFN i reprezentacją Węgier, który odbył się dnia 4 lipca 1954 roku na Wankdorfstadion w Bernie.

Mecz zakończył się zwycięstwem Niemców (3:2), którzy tym samym zostali mistrzami świata, co było sensacją, gdyż reprezentacja Węgier (tzw. „Złota Jedenastka”) była jedynym kandydatem do zdobycia tytułu. Drużyna wygrała wszystkie swoje mecze w okresie od 14 maja 1950 roku do finału z reprezentacją RFN 4 lipca 1954 roku, odnosząc 32 zwycięstwa pod rząd.

Przed finałem[edytuj | edytuj kod]

RFN[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej, trzy niemieckie reprezentacje: RFN, NRD i Saary nie zostały dopuszczone do eliminacji do mistrzostw świata 1950 w Brazylii. Była to konsekwencja zbrodni wojennych popełnionych przez niemieckich zbrodniarzy wojennych.

Mistrzostwa świata 1954 w Szwajcarii były pierwszym dla reprezentacji RFN wielkim turniejem po II wojnie światowej. Reprezentacja RFN i reprezentacja Węgier na tym turnieju spotkały się ze sobą już w fazie grupowej (grupa B) dnia 20 czerwca 1954 roku w Bazylei, w którym Złota jedenastka pokonała Niemców 8:3.

Węgry[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja Węgier była jedynym faworytem do zdobycia tytułu mistrza świata. W latach 1950-1954 Węgrzy wygrali wszystkie 32 mecze. Byli w tym czasie mistrzami olimpijskimi w 1952 roku w Helsinkach oraz zdobywcami Central European International Cup w 1953 roku. Dnia 25 listopada 1953 roku, reprezentacja Węgier została pierwszą drużyną spoza Wysp Brytyjskich, która pokonała reprezentację Anglii (6:3) na stadionie Wembley. Dnia 23 maja 1954 roku w Budapeszcie Węgrzy ponownie pokonali Anglików, tym razem aż 7:1, co pozostaje najwyższą porażką w historii reprezentacji Anglii.

Reprezentacja Węgier już w fazie grupowej spotkała się z reprezentacją RFN, którą pokonała na St. Jakob-Park w Bazylei aż 8:3. Podczas tego meczu kapitan Złotej jedenastki, Ferenc Puskás doznał poważnej kontuzji, która wykluczyła go z występów na dwa mecze fazy pucharowej, mimo tego reprezentacja Węgier wygrała w ćwierćfinale z Reprezentacją Brazylii (wicemistrz świata) i w półfinale z Urugwajem (mistrz świata), wygrywając z nimi w obu meczach po 4:2. W finale mistrzostw świata reprezentacja Węgier spotkali się z reprezentacją RFN.

Mecz[edytuj | edytuj kod]

Odrestaurowany zegar meczu zainstalowany w przedniej części Stade de Suisse

Dnia 4 lipca 1954 roku, na Wankdorfstadion w Bernie Reprezentacja Węgier z Ferencem Puskásem w składzie spotkała się w finale z reprezentacją RFN, z którą reprezentacja Węgier już grała na tych mistrzostwach. Mecz finałowy został rozegrany w strugach deszczu, a Niemcy warunki pogodowe panujące w tym meczu określiły jako pogoda Fritza Waltera („Fritz Walter-Wetter”)[1], gdyż kapitan reprezentacji RFN grał swoje najlepsze mecze właśnie w takich warunkach. Ponadto reprezentacja RFN miała także w swoim posiadaniu obuwie firmy Adidas z niespotykaną konstrukcją, która pozwoliła im grać w tym obuwiu w każdych warunkach pogodowych.

Początek dla Złotej jedenastki zapowiadał się obiecująco: już po ośmiu minutach meczu reprezentacja Węgier po bramkach Ferenca Puskása i Zoltána Czibora prowadzili już 2:0 i wydawało się, że reprezentacja Węgier wygra ten mecz szczególnie, że w fazie grupowej pokonała reprezentację RFN aż 8:3.

Jednak w ciągu 10 minut nastąpił zaskakujący zwrot akcji ze strony drużyny Seppa Herbergera. Po utracie piłki rozpędził się Hans Schäfer podając piłkę w stronę stojącego na środku Gyulego Lóránta, który strąca piłkę w stronę bramkarza, jednak robi to na tyle niedokładnie, że jego błąd wykorzystuje napastnik reprezentacji RFN Max Morlock, który pokonuje zaskoczonego całą tą sytuacją Gyulę Grocicsa.

W 18. minucie meczu reprezentację Węgier spotyka następny cios, tym razem ze strony Helmuta Rahna, który strzela im bramkę i tym samym doprowadza w meczu do wyrównania na 2:2. Po stracie dwóch bramek „Złota jedenastka” rusza do ataku na bramkę przeciwników, jednak niemieccy obrońcy, w szczególności bramkarz Toni Turek, nie dali się im zaskoczyć. W pierwszej połowie więcej sytuacji bramkowych nie było.

Na początku drugiej połowy reprezentacja Węgier ponownie zdobywa przewagę, jednak wciąż im brakuje celnego strzału. Puskás, Czibor, Kocsis marnują najlepsze sytuację a Hidegkuti i Tóth nie trafiają do pustej bramki, a Puskás z każdą minutą coraz bardziej się denerwuje, ma pretensje do kolegów, a ci do niego o utratę wielu piłek[2], a następne uderzenia reprezentacji Węgier albo są niecelne albo są bronione przez niemieckiego bramkarza Toniego Turka, który z minuty na minutę broni coraz lepiej.

W 84. minucie meczu doszło sensacji. Hans Schäfer podaje główką do Helmuta Rahna, który swoim cudownym uderzeniem strzela bramkę dla RFN na 3:2, która daje reprezentacji RFN[3]. Chwilę później w roli głównej wystąpił bramkarz Toni Turek, który popisał się fantastyczną obroną strzału Zoltána Czibora, a znany z tamtych latach niemiecki komentator radiowy, Herbert Zimmermann krzyknął do mikrofonu: „Toni, jesteś piłkarskim bogiem!”[4]. W 87. minucie Puskás trafił do bramki Niemców na 3:3, jednak angielski sędzia William King odgwizdał spalonego[5].

Mecz zakończył się wynikiem 3:2 dla reprezentacji RFN, którzy tym samym zostali sensacyjnie mistrzami świata, gdyż nie dawano im szans na wyjście z grupy, a co dopiero na wygranie tego turnieju. Reprezentacja RFN przerwała również niesamowitą passę „Złotej jedenastki”, która w latach 1950-1954 wygrała wszystkie swoje 32 mecze.

Po meczu[edytuj | edytuj kod]

Po meczu trener Węgrów, Gusztáv Sebes tłumaczył porażkę zmęczeniem zespołu, który pokonał w drodze do finału reprezentację Brazylii i reprezentację Urugwaju, a także nocnym koncertem zorganizowanym w okolicy hotelu, który utrudniał sen zawodnikom, brutalną grą przeciwnika, kontuzją Puskása, systemem rozgrywek i nie uznaniem wyrównującej bramki w końcówce. Triumfujący Sepp Herberger mówił natomiast, że jego zespół miał równie trudną drogę do decydującego pojedynku, brutalną grę podopiecznych nazwał ostrą, bramka Puskása padła ze spalonego, źródła sukcesu upatrywał przede wszystkim w konsekwencji taktycznej i umiejętności wyciągania wniosków, przede wszystkim z pierwszego meczu z reprezentacją Węgier.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Badania przeprowadzone przez Uniwersytet w Lipsku wykazały, że członkowie reprezentacja RFN miała przed meczem wstrzykniętą metamfetaninę, jednak gracze byli przekonani, że mają oni wstrzykniętą witaminę C. Badania, które zostały później zatytułowane jako „Doping w Niemczech” były finansowane przez Niemiecki Komitet Olimpijski.

W 2010 roku pojawiały się informacje, że zwycięstwo niemieckie nie było czyste. Historyk sportu Erik Eggers wraz z zespołem zajmował się badaniem tego przypadku na Uniwersytet Humboldtów w Berlinie|Uniwersytecie Humboldtów]] w Berlinie. Orzekł on iż istnieje „kilka mocnych przesłanek, które wskazują na wstrzykiwanie niektórym niemieckim piłkarzom Pervitinu, a nie witaminy C jak wcześniej twierdzono”. Pervitin był opartym na metaamfetaminie stymulantem używanym uprzednio wśród żołnierzy podczas II wojny światowej[6].

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

4 lipca 1954
17:00 CET
 RFN 3–2
(2:2)
 Węgry Wankdorfstadion, Berno  
Morlock Bramka 10'
Rahn Bramka 18'84'
Raport Bramka 6' Puskás
Bramka 8' Czibor
Widzów: 62,500
Sędzia: William Ling  Anglia
RFN
Węgry
RFN:
BR 1 Toni Turek
OB 7 Josef Posipal
OB 3 Werner Kohlmeyer
PO 6 Horst Eckel
PO 10 Werner Liebrich
PO 8 Karl Mai
NA 13 Max Morlock
NA 16 Fritz Walter (c)
NA 12 Helmut Rahn
NA 15 Ottmar Walter
NA 20 Hans Schäfer
Trener:
Sepp Herberger
Final1954 GER HUN.png
Węgry:
BR 1 Gyula Grosics
OB 2 Jenő Buzánszky
OB 3 Gyula Lóránt
OB 4 Mihály Lantos
PO 5 József Bozsik
PO 6 József Zakariás
PO 9 Nándor Hidegkuti
NA 11 Zoltán Czibor
NA 8 Sándor Kocsis
NA 10 Ferenc Puskás (c)
NA 20 Mihály Tóth
Trener:
Gusztáv Sebes

Wpływ historyczny[edytuj | edytuj kod]

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Posąg graczy FC Kaiserslautern – „Bohaterów z Berna”: Liebrich, F. Walter, Kohlmeyer, Eckel, O. Walter

W 1949 roku powstaje Republika Federalna Niemiec. Ludzie w kraju wciąż są jednak przygnębieni i rozczarowani po przegranej wojny i rządów aliantów w Niemczech. Na początku lat pięćdziesiątych wydawało, że sytuacja uległa poprawie. Niemcy miały ponownie grać na mistrzostwach świata.

Mistrzostwa świata zakończyły się niespodziewanym zwycięstwem reprezentacji RFN. W przeciwieństwie do innych tytułów mistrzów świata, było zawsze: „We are the champions”, a nie „Niemcy są mistrzem świata.” Także często w tamtych czasach było sformułowanie: „Jesteśmy mistrzami”. Było to oparte na pozornej nieistotności Niemiec po II wojnie światowej. Ponieważ reprezentacja RFN zdobyła mistrzostwo świata, mogli być dumni z bycia Niemcem. Politolog Henry Arthur i historyk Joachim Fest mówili w związku z „Cudem w Bernie” o narodzinach Republiki Federalnej Niemiec.

„Weltmeisterzug” z 1954

O meczu rozegranym w Bernie mówiono jeszcze bardzo długo. Nazwano go „Cudem w Bernie”. Kontrowersyjnych opinii i polemik nie było końca. Na szwajcarskim mundialu narodziła się nowa potęga, która w przeciwieństwie do kilku innych, swą siłę pokazuje do dnia dzisiejszego.

Innym ważnym punktem jest to, że „Cud z Berna” miał ważną rolę w rozwoju Republiki Federalnej Niemiec po II wojnie światowej do silnego państwa. Miał wielki duch optymizmu w porządku, że był z pewnością czynnikiem decydującym o wynikającej cudu gospodarczego w Republice Federalnej Niemiec. Do motywów przewodnich z „Jedenastki Herbergera” zostały również uznane za wzór dla ludzi tamtych czasów. Motywy te były również ważne dla cudu gospodarczego.

W 2003 roku, powstał film pt. ”Cud w Bernie” w reżyserii Sönke Wortmanna, a komentarz Herberta Zimmermanna na gola strzelonego przez Helmuta Rahna, dającego prowadzenie Niemcom na 3-2:Schäfer otoczony wewnątrz… Główka… Czysto. [Rahn powinien strzelać… Rahn strzela! Gol! Gol! Gol! Gol! Gol dla Niemców! Niemcy prowadzą 3-2. Jestem szalony! Jestem szczęśliwy!, jest do dziś znany przez nawet najmłodszych kibiców.

Węgry[edytuj | edytuj kod]

W Budapeszcie zawrzało. Wicemistrzostwo świata było porażką dla reprezentacji Węgier. Władze utrzymywały, że „Złota jedenastka” istnieje dzięki rządzom komunistów. Była nawet plotka, że każdy z piłkarzy „Złotej jedenastki” dostał od reprezentacji RFN mercedesa w zamian za oddanie im zwycięstwa w finale. Na ulice Budapesztu wyszło kilku tysięcy protestujących. Przewrócono tramwaj, podpalono kilka samochodów. Władze zaczęły od ukarania dziennikarzy, zmieniając kierownictwo Nepsportu.

Reprezentacji Węgier wracała ze Szwajcarii pociągiem. Na granicy zgotowano im gorące powitanie, jednak w Győr kazano im wysiąść i autokarem przewieziono do Taty. Węgierski przywódca Mátyás Rákosi podziękował wszystkim piłkarzom za waleczną grę podczas mistrzostw. Piłkarze byli rozwożeni do domów samochodami bezpieczeństwa w godzinach nocnych. Wkrótce reprezentacji Węgier Gyula Grosics został oskarżony o zdradę i szpiegostwo. Został zdyskwalifikowany na półtora roku. Nie pozwolono mu na grę w Honvedzie i przeniósł się do Tatabánya Bányász[7].

W 1956 roku, na Węgrzech wybuchła rewolucja węgierska, w wyniku której większość piłkarzy „Złotej jedenastki” wyjechała za granicę w kontynuowaniu piłkarskiej kariery, czym zakończyli swoje kariery reprezentacji. „Złota jedenastka” przeszła do historii, a reprezentacja Węgier już nigdy więcej nie nawiązała ponownie do tych wspaniałych czasów.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andreas Bauer: Das Wunder von Bern. Spieler, Tore, Hintergründe. Alles zur WM 54. Wißner, Augsburg 2004, ISBN 3-89639-426-6.
  • Franz-Josef Brüggemeier: Zurück auf dem Platz. Deutschland und die Fußball-Weltmeisterschaft 1954. Deutsche Verlagsanstalt, Monachium 2004, ISBN 3-421-05842-3.
  • Alfred Georg Frei: Finale grande. Die Rückkehr der Fussballweltmeister 1954. Transit, Berlin 1994, ISBN 3-88747-092-3.
  • Arthur Heinrich: Tooor! Toor! Tor! 40 Jahre 3:2. Rotbuch, Berlin 1994, ISBN 3-88022-344-0.
  • Arthur Heinrich: 3:2 für Deutschland. Die Gründung der Bundesrepublik im Wankdorf-Stadion zu Bern. Die Werkstatt, Getynga 2004, ISBN 3-89533-444-8.
  • Christian Jessen: Fußballweltmeisterschaft 1954 Schweiz. Das Wunder von Bern. Agon-Sport, Kassel 2003, ISBN 3-89784-218-1.
  • Stefan Jordan: Der deutsche Sieg bei der Weltmeisterschaft 1954: Mythos und Wunder oder historisches Ereignis?. In: Historical Social Research / Historische Sozialforschung (HSR) 30 (2005), Nr. 4, S. 263–287, ISSN 0172-6404, ISSN 0936-6784 (Volltext als PDF-Datei, ca. 136 kB)
  • Peter Kasza: Fußball spielt Geschichte. Das Wunder von Bern 1954, be.bra-Verlag, Berlin i Brandenburg 2004, ISBN 3-89809-046-9.
  • Rudi Michel: Deutschland ist Weltmeister! – Meine Erinnerungen an das Wunder von Bern. Südwest, Monachium 2004, ISBN 3-517-06735-0.
  • Thomas Raithel: Fußballweltmeisterschaft 1954 – Sport – Geschichte – Mythos. Bayerische Landeszentrale für politische Bildungsarbeit, Monachium 2004
  • Stefan Szczepłek: Moja historia futbolu. Tom 1 – ŚWIAT, Warszawa 2007,s.69-71, ISBN 978-83-86038-78-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]