Cursus honorum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cursus honorum (łac. ścieżka zaszczytów) – to pojęcie oznaczające ścieżkę awansów w imperium rzymskim, czyli normy wyznaczające porządek obejmowania poszczególnych funkcji publicznych i tworzące z tego tytułu specyficzną „drabinę”. Termin ten stosujemy ze zwyczaju w stosunku do senatorów rzymskich, których kariera była sprecyzowana - w epoce republiki określana tradycją i aktami prawnymi, a w czasach cesarstwa dodatkowo wolą princepsa (pierwszego senatora). Wyjątki od kierujących nią zasad były rzadkie i powodowane wyjątkowymi okolicznościami.[1] Idea cursus honorum polega na tym, aby zdobywać doświadczenie na mniej ważnych stanowiskach, zanim obejmie się ważniejsze.

W starożytnym Rzymie, gdzie termin ten powstał, cursus honorum obejmował drogę awansu politycznego mężczyzn z rodzin senatorskich. System ten rozwijał się w czasach republiki rzymskiej, wcześniej, w okresie Rzymu monarchicznego senat stanowił jedynie przyboczną radę króla, a więc cursus honorum z powodu braku formalnych urzędów nie istniał. Ze zmianami kontynuowany był w czasach cesarstwa. Początkowo kolejność zwyczajowa, z czasem podlegała ustawowym uregulowaniom. Najważniejszym z nich była ustawa Lucjusza Wiliusza lex Villia annalis z 180 p.n.e. wprowadzająca minimalny wiek konieczny do objęcia urzędu. I tak pierwszy urząd, kwesturę, mógł objąć obywatel, który ukończył 30 lat, następnym stopniem, chociaż nieobowiązkowym był edylat (36 lat) lub trybunat plebejski, trzecim stopniem, wymagającym ukończenia 39 lat, była pretura. Po trzech latach pretor mógł ubiegać się o konsulat. Ostatecznie kariera polityczna we wzorcowym wydaniu składała się z następujących stopni:

W praktyce tylko najwybitniejszym jednostkom udawało się odbyć całość cursus, zwykle już zostanie konsulem uznawane było za olbrzymi sukces i niebywałą nobilitację.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Danuta Okoń, Senatorski cursus honorum w okresie republiki i wczesnego cesarstwa: wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Contact, 6 czerwca 2016, ISBN 9788365287304.