Cyryl Czarkowski-Golejewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cyryl Czarkowski-Golejewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1885
Lwów
Data śmierci prawdop. 20 kwietnia 1940
Przyczyna śmierci zbrodnia katyńska
Miejsce spoczynku Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni
Narodowość  Polska
Rodzice Tadeusz, Maria
Małżeństwo Izabela
Dzieci Maria, Klementyna, Teresa, Cyryl, Izabella, Tadeusz
Krewni i powinowaci Wiktor (brat) Kajetan (brat przyrodni)

Cyryl Czarkowski-Golejewski herbu Habdank (ur. 9 lipca 1885 we Lwowie, zm. prawdop. 20 kwietnia 1940) – polski właściciel ziemski, ordynat zamku w Wysuczce, winiarz, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zamek na Wysuczce

Urodził się 9 lipca 1885 jako syn Tadeusza (1859-1945) herbu Habdank i Marii z domu Zaleskiej (1862-1893) herbu Dołęga[1]. Był bratem Wiktora (1888-1940) i bratem przyrodnim Kajetana (1897-1977).

W 1903 jako prywatysta zdał z wynikiem celującym egzamin dojrzałości w C. K. Wyższym Gimnazjum w Tarnopolu[2]. Po ojcu został drugim ordynatem na zamku w Wysuczce[3][4][5][6][7]. Prowadził tam winnicę, która obejmując 30 ha terenu w okresie II Rzeczypospolitej była największą na polskich Kresach[8]. U kresu II RP Winnica na Wysuczce była jedną z dwóch w Polsce wytwarzających wyłącznie wina gronowe[9].

Posiadał grunty we wsi Wołkowce[10]. Był członkiem Towarzystwa Hodowli Konia Arabskiego w Polsce[11]. W 1927 wydał publikację pt. Wspomnienia z rykowisk, opowiadającą o przygodach łowieckich z lat 1904-1919[12]. W latach 30. był prezesem Podolsko-Pokuckiego Związku Posiadaczy Sadów[13].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD 21 września 1939 w swoim majątku w Wysuczce[14][15]. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku[16]. Na wiosnę 1940 (jedno ze źródeł podało datę 20 kwietnia 1940[17]) został zamordowany w ramach zbrodni katyńskiej. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 41/2-62 oznaczony numerem 3188)[18]. Jego brat Wiktor także został ofiarą zbrodni katyńskiej na terenach ukraińskich. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Cyryl Czarkowski-Golejewski był żonaty od 1908 z Izabellą z domu Jaxa-Małachowską herbu Gryf. Ich dziećmi byli: Maria (1909-1994), Klementyna (1910-2003), Teresa (1912-1940), Cyryl Maria (1915-1988), Izabella (1917-1988) i Tadeusz (1924-2001).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cyryl Czarkowski-Golejewski – profil na stronie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-03-08].
  2. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum w Tarnopolu za rok szkolny 1903. Tarnopol: 2003, s. 88.
  3. Wysuczka. cracovia-leopolis.pl. [dostęp 2015-03-08].
  4. Ogłoszenia urzędowe. Licytacje. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 20 z 26 stycznia 1936. 
  5. Ogłoszenia urzędowe. Licytacje. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 125 z 3 czerwca 1936. 
  6. Winobranie w Zaleszczykach jako wielka impreza gospodarcza i kulturalna. „Wschód”. Nr 20, s. 1, 10 sierpnia 1936. 
  7. Wojciech Włodarczyk: Wino II Rzeczpospolitej (cz.II). 2008-06-26. [dostęp 2015-03-24].
  8. Przemysław Karwowski. Winiarstwo Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. „Winiarz Zielonogórski”, s. 11, Mr 38-39 z grudnia 2010. Plantatorzy winorośli i Producentów Wina. ISSN 1733-5116. 
  9. Dariusz Chajewski: Zaleszczyki – Wino o kresowym aromacie. gazetalubuska.pl, 22 grudnia 2012. [dostęp 24 marca 2015].
  10. 30. Komunikat. „Tarnopolski Dziennik Wojewódzki”, s. 16, Nr 15 z 1 grudnia 1928. Urząd Wojewódzki w Tarnopolu. 
  11. Członkowie Towarzystwa Hodowli Konia Arabskiego w Polsce. lenczewski.com.pl. [dostęp 24 marca 2015].
  12. Wspomnienia z rykowisk
  13. Wielkie możliwości rozwoju winnic w Polsce. „Wschód”. Nr 22, s. 34, 22 sierpnia – 2 września 1936. 
  14. Mariusz Nowak. Polityka władz radzieckich wobec środowiska arystokratycznego w okresie podboju ziem wschodnich II Rzeczypospolitej (IX-X 1939 r.). „Niepodległość i Pamięć”. Nr 13/1 (22), s. 49, 2006. 
  15. Przemysław Karwowski. Nasza tradycja. „Winiarz Zielonogórski”, s. 20, Mr 38-39 z grudnia 2010. Plantatorzy winorośli i Producentów Wina. ISSN 1733-5116. 
  16. Lista przetrzymywanych wymienia dosł. Czarkowski-Golejewski junior oraz Czarkowski-Golejewski senior. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 211. ISBN 83-7001-294-9.
  17. Cyryl Czarkowski-Golejewski – profil na stronie Comhem. web.comhem.se. [dostęp 2015-06-30].
  18. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. [dostęp 2015-03-08]. s. 15.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]