Cywilizacja prawosławna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kraje zaliczane do cywilizacji prawosławnej zaznaczone są na jasnoniebiesko (Samuel P. Huntington)

Cywilizacja prawosławna – jedna z cywilizacji wyróżnianych przez Samuela Huntingtona w pracy Zderzenie cywilizacji.

W ujęciu Samuela Huntingtona na obszarach, gdzie dominującą religią jest prawosławie, powstała specyficzna cywilizacja oparta na odrzuceniu demokracji na rzecz różnych form autokratycznych i ogromnych różnicach w poziomie życia oraz technologii pomiędzy centrami (zwłaszcza Moskwą) a prowincją. Przyczyn takiego stanu rzeczy Huntington upatrywał w bizantyjskim rodowodzie kultury tego obszaru, utrwaleniu się w toku historii (niewola tatarska, carat) niedemokratycznych form władzy oraz ograniczonemu kontaktowi z zachodnimi ruchami kulturalnymi i umysłowymi, zwłaszcza renesansem i oświeceniem.

Do obszaru cywilizacji prawosławnej Huntington zaliczał obszar byłego Związku Radzieckiego oraz Grecję, Rumunię, Bułgarię i Serbię.

Huntington przewidywał szybki upadek cywilizacji prawosławnej poprzez jej kulturowe zlanie się z cywilizacją zachodnią, jego zdaniem ten proces już rozpoczął się po rozpadzie ZSRR[potrzebny przypis]. Twierdził również, że niektóre obszary tradycyjnie przynależne cywilizacji prawosławnej są obecnie przejmowane przez cywilizację islamską.

Inni historiozofowie różnie nazywają tę cywilizację, Arnold Joseph Toynbee określa ją jako ortodoksyjnochrześcijańską (odgałęzienie w Rosji). Feliks Koneczny określał cywilizację panujacą w Rosji jako turańską[1].

Pojęcie cywilizacji prawosławnej, jako określenie wspólnego obszaru kulturowego krajów zamieszkanych przez większość wyznawców prawosławia i zarazem podstawy przyszłej współpracy tych krajów, zostało przejęte przez rosyjskie koła rządowe związane z prezydentem Władimirem Putinem[2]. W rosyjskiej publicystyce cywilizacji prawosławnej przypisywane są jednak nieco inne cechy - zdolność do pokojowego współistnienia (w szczególności z islamem), zachowanie tradycyjnej duchowości w odróżnieniu od laickiego Zachodu[3].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bezat P., Teoria cywilizacji Feliksa Konecznego, Dom Wydawniczy „Ostoja”, Krzeszowice 2004, str.81-84., ​ISBN 83-88020-97-8
  2. A. Grajewski, RasPutin
  3. A. Curanović, Rosyjska Cerkiew Prawosławna wobec innych związków wyznaniowych