Czapla złotawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czapla złotawa
Bubulcus ibis[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Przedstawiciel podgatunku nominatywnego w szacie godowej (Floryda)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pelikanowe

Podrząd

czaplowce

Rodzina

czaplowate

Rodzaj

Bubulcus[2]
Bonaparte, 1855

Gatunek

czapla złotawa

Synonimy
  • Ardea Ibis Linnaeus, 1758[3]
  • Ardeola ibis (Linnaeus, 1758)
  • Egretta ibis (Boddaert, 1783)[4]
  • Ardeola ibis seychellarum Salomonsen, 1934[4]
  • Bubulcus coromandus (Boddaert, 1783)[4]
  • Cancroma Coromanda Boddaert, 1783[4]
  • Ardea bubulcus Audouin, 1826[4]
  • Bubulcus ruficrista Bonaparte, 1855[4]
Podgatunki
  • B. i. ibis (Linnaeus, 1758)
  • B. i. coromandus (Boddaert, 1783)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Terytorium lęgowe

     Terytorium poza sezonem lęgowym

     Zasięg całorocznego występowania

Czapla złotawa[6], czapelka złotawa[7] (Bubulcus ibis) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae).

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

B. i. coromandus w szacie godowej (Japonia)

Czapla złotawa zamieszkuje w zależności od podgatunku[6]:

Do Polski zalatuje (do końca 2021 roku stwierdzono ją 25 razy, obserwowano łącznie 29 osobników[8]).
  • B. ibis coromandusczapla złotoszyja – południowa i wschodnia Azja, Australazja. Przez niektórych autorów uznawana za osobny gatunek[9].

Gatunek inwazyjny[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Osobnik w szacie spoczynkowej w locie
Wygląd
Upierzenie białe, z żółtym czubem na głowie, żółtą piersią i częścią grzbietu. Nogi i dziób czerwone. Poza sezonem lęgowym upierzenie całkowicie białe[11].
Wymiary średnie
długość ciała ok. 48–52 cm[12]
rozpiętość skrzydeł 90–95 cm[12]
masa ciała ok. 300–400 g

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jajo z kolekcji muzealnej
Biotop
Bagna, pola ryżowe, łąki, sawanny i inne środowiska. Jest słabiej związana z wodą niż inne gatunki czapli. Często towarzyszy stadom dużych ssaków.
Gniazdo
Na drzewie, krzewie lub w trzcinach. Tworzy zwarte kolonie, często w towarzystwie innych gatunków czapli.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 2 do 5 błękitnych jaj[13]: w kwietniu – maju w Ameryce Północnej, kwietniu – czerwcu w Eurazji, wrześniu – lutym w Australii, a w różnych porach roku w strefie równikowej.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 21–24 dni przez obydwoje rodziców[13]. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 45 dniach.
Pożywienie
Głównie owady, które są wypłaszane z trawy przez duże zwierzęta.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje czaplę złotawą za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji szacuje się na 4 000 000 – 9 850 000 osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy[5].

W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[14].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bubulcus ibis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Bubulcus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2014-02-24] (ang.).
  3. Cattle Egret (Bubulcus ibis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-16)]. (ang.).
  4. a b c d e f D. Lepage: Western Cattle Egret Bubulcus ibis. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
  5. a b BirdLife International, Bubulcus ibis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-08-30] (ang.).
  6. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Ardeidae Leach, 1820 - czaplowate - Herons (Wersja: 2016-03-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-20].
  7. G. Kopij. Diet of Cattle Egret Bubulcus ibis Chicks in an Intensively Managed Farmland in South Africa. „Acta Ornithologica”. 38 (2), s. 155–157, 2003. Polska Akademia Nauk, Instytut Zoologiczny. DOI: 10.3161/068.038.0203. 
  8. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 38. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2021. „Ornis Polonica”. 63, s. 130–159, 2022. 
  9. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-20]. (ang.).
  10. Bubulcus ibis, [w:] GISD – Global Invasive Species Database [online], Invasive Species Specialist Group (ISSG) [dostęp 2019-09-03].
  11. Czapla złotawa (Bubulcus ibis). [w:] ptaki.info [on-line]. [dostęp 2023-01-22].
  12. a b P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 44-45. ISBN 83-7311-341-X.
  13. a b E. Keller, prof. dr J.H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ptaki. Cz. 1. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 50. ISBN 83-7227-891-1.
  14. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]