Czapla złotawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Czapla złotawa
Ardea ibis
Linnaeus, 1758
Ilustracja
Przedstawiciel podgatunku nominatywnego w szacie godowej (Floryda)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pelikanowe

Podrząd

czaplowce

Rodzina

czaplowate

Podrodzina

czaple

Rodzaj

Ardea

Gatunek

czapla złotawa

Synonimy
  • Bubulcus ibis (Linnaeus, 1758)[1]
  • Ardeola ibis (Linnaeus, 1758)
  • Egretta ibis (Boddaert, 1783)[1]
  • Ardeola ibis seychellarum Salomonsen, 1934[1]
  • Bubulcus coromandus (Boddaert, 1783)[1]
  • Cancroma Coromanda Boddaert, 1783[1]
  • Ardea bubulcus Audouin, 1826[1]
  • Bubulcus ruficrista Bonaparte, 1855[1]
Podgatunki
  • A. i. ibis Linnaeus, 1758
  • A. i. coromandus (Boddaert, 1783)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Zasięg występowania
Mapa występowania

     Terytorium lęgowe

     Terytorium poza sezonem lęgowym

     Zasięg całorocznego występowania

Czapla złotawa[3], czapelka złotawa[4] (Ardea ibis) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae).

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

B. i. coromandus w szacie godowej (Japonia)

Czapla złotawa zamieszkuje w zależności od podgatunku[3]:

Do Polski zalatuje (do końca 2021 roku stwierdzono ją 25 razy, obserwowano łącznie 29 osobników[5]).
  • A. ibis coromandusczapla złotoszyja – południowa i wschodnia Azja, Australazja. Przez niektórych autorów uznawana za osobny gatunek[6].

Gatunek inwazyjny[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Osobnik w szacie spoczynkowej w locie
Wygląd
Upierzenie białe, z żółtym czubem na głowie, żółtą piersią i częścią grzbietu. Nogi i dziób czerwone. Poza sezonem lęgowym upierzenie całkowicie białe[8].
Wymiary średnie
długość ciała ok. 48–52 cm[9]
rozpiętość skrzydeł 90–95 cm[9]
masa ciała ok. 300–400 g

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jajo z kolekcji muzealnej
Biotop
Bagna, pola ryżowe, łąki, sawanny i inne środowiska. Jest słabiej związana z wodą niż inne gatunki czapli. Często towarzyszy stadom dużych ssaków.
Gniazdo
Na drzewie, krzewie lub w trzcinach. Tworzy zwarte kolonie, często w towarzystwie innych gatunków czapli.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 2 do 5 błękitnych jaj[10]: w kwietniu – maju w Ameryce Północnej, kwietniu – czerwcu w Eurazji, wrześniu – lutym w Australii, a w różnych porach roku w strefie równikowej.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 21–24 dni przez obydwoje rodziców[10]. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 45 dniach.
Pożywienie
Głównie owady, które są wypłaszane z trawy przez duże zwierzęta.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje czaplę złotawą za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji szacuje się na 4 000 000 – 9 850 000 osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy[2].

W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g D. Lepage: Western Cattle Egret Bubulcus ibis. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
  2. a b BirdLife International, Bubulcus ibis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-08-30] (ang.).
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Ardeinae Leach, 1820 - czaple (wersja: 2023-03-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-21].
  4. G. Kopij. Diet of Cattle Egret Bubulcus ibis Chicks in an Intensively Managed Farmland in South Africa. „Acta Ornithologica”. 38 (2), s. 155–157, 2003. Polska Akademia Nauk, Instytut Zoologiczny. DOI: 10.3161/068.038.0203. 
  5. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 38. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2021. „Ornis Polonica”. 63, s. 130–159, 2022. 
  6. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-20]. (ang.).
  7. Bubulcus ibis, [w:] GISD – Global Invasive Species Database [online], Invasive Species Specialist Group (ISSG) [dostęp 2019-09-03].
  8. Czapla złotawa (Bubulcus ibis). [w:] ptaki.info [on-line]. [dostęp 2023-01-22].
  9. a b P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 44-45. ISBN 83-7311-341-X.
  10. a b E. Keller, prof. dr J.H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ptaki. Cz. 1. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 50. ISBN 83-7227-891-1.
  11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]