Czarnocin (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°43′20″N 14°33′30″E
- błąd 38 m
WD 53°44'N, 14°34'E, 53°43'13.73"N, 14°33'19.55"E
- błąd 20731 m
Odległość 870 m
Czarnocin
osada
Ilustracja
Plaża nad Zalewem Szczecińskim
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat goleniowski
Gmina Stepnica
Liczba ludności (2009) 318
Strefa numeracyjna 91
Kod pocztowy 72-112
Tablice rejestracyjne ZGL
SIMC 0783781
Położenie na mapie gminy Stepnica
Mapa konturowa gminy Stepnica, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Położenie na mapie powiatu goleniowskiego
Mapa konturowa powiatu goleniowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Czarnocin”
Ziemia53°43′20″N 14°33′30″E/53,722222 14,558333

Czarnocin (hist. Ceretin, do 1945 niem. Zartenthin) – osada sołecka położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica. Miejscowość o charakterze turystycznym, nad Zalewem Szczecińskim na Równinie Goleniowskiej (tereny łąkowo-leśne, podmokłe), ostatnia wieś przy drodze prowadzącej ze Stepnicy przez Gąsierzyno i Kopice.

Według danych z 31 grudnia 2009 r. osadę zamieszkiwało 318 osób[1].

Na północ od wsi do Zalewu Szczecińskiego uchodzi Kanał Czarnociński.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość ma metrykę średniowieczną. Notowana jest w różnych formach w historycznych dokumentach od XIV wieku: Ceretin (1318), Zartenthin (1784), Zartenthin (1829), Czarnocin (1945). Językoznawcy identyfikują pierwszy zapis Cerentin z pierwotną nazwą Czarcin, od nazwy czart czyli diabeł z dodanym sufiksem -in[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona w średniowieczu, po raz pierwszy wzmiankowana w źródłach w roku 1318 jako Ceretin[2]. W XVIII wieku znajdowała się tutaj należąca do Stepnicy leśniczówka. W połowie XIX wieku własność barona Theodora G. von Puttkamera. Założono wtedy tutaj folwark. Osada była położona pomiędzy dwiema drogami i składała się z kolonii mieszkalnej oraz folwarku z dworem. Znajdował się tutaj park i cmentarz, na północ od kolonii (układ rzędówki) wydobywano torf. W 1870 roku Czarnocin liczył sobie ok. 200 mieszkańców. Do 1905 folwark był użytkowany przez Paula Holtza, zajmowano się tutaj głównie hodowlą, od 1920 własność przemysłowca z Berlina Urlicha Patza, zaś od 1929 fundacji państwowej Staatlische Forschungsstifund der Insel Riems, zajmującej się dzielnością naukową (administracja dóbr Rudolf Lohmann). W latach 40. budowano tutaj duży obiekt przeznaczony na szkołę dla żołnierzy Wehrmachtu lub oficerów SS. Po 1945 powstało tutaj duże Państwowe Gospodarstwo Rolne oraz kilka bloków mieszkalnych dla pracowników kombinatu.[potrzebny przypis]

Obecnie zespół folwarczny został w części zniszczony, a pozostałe budynki, dawniej użytkowane przez PGR, dzisiaj stoją puste i sprawiają bardzo negatywne wrażenie. Przebudowano dwór z przełomu XIX i XX wieku, który nie stanowi wartości zabytkowej. Z budynków folwarcznych warto zwrócić uwagę jedynie na suszarnię. Większość domów we wsi to PGR-owskie bloki, zachowało się jednak kilka murowanych budynków mieszkalnych sprzed II wojny światowej (lata 30. XX wieku). Zaniedbany jest już prawie niewidoczny cmentarz ewangelicki w południowej części wsi. Do najciekawszych obiektów należy niewątpliwie park leśny z aleją centralną, łączącą dawny dwór z plażą nad zalewem, rośnie tam wiele ciekawych gatunków drzew. Obok parku znajduje się jeszcze budynek dawnej szkoły, jeden z większych w gminie, murowany, z elementami ryglowymi, o nieznacznej wartości zabytkowej.

Park w typie założenia leśnego z centralną aleją, wytyczoną w osi dworu, prowadzącą do Zalewu. Na północnym skraju parku, bezpośrednio przy szosie, ulokowany jest kompleks budynków dawnej szkoły Wehrmachtu lub SS; budynek główny o wielkokubaturowej formie, murowano-ryglowy, stanowi element zabudowy o wartościach kulturowych, a nawet zabytkowych.

Miejscowość posiada dużą bazę noclegową złożoną z dwóch obiektów. Pierwszy z nich to Ośrodek Rekreacyjno-Sportowy „Gumiś”, założony przez znanego na Pomorzu Zachodnim trenera piłki nożnej Zbigniewa Gumiennego, posiadający 70 miejsc noclegowych, boiska do gry w piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę oraz fragment plaży. Jest to ośrodek sezonowy. W przeciwieństwie do niego Szkoła Aktywnego Wypoczynku „Frajda”, oferująca 90 miejsc noclegowych, położona tuż obok, jest czynna cały rok. Szkoła posiada przestronne podwórko z boiskami i miejscem na ognisko, jest oddalona ok. 0,3 km od plaży. Oferuje obozy winsurfingowe, językowe, wypoczynkowe, konne, taneczne, żeglarskie, cyrkowe, ofertę dla dzieci najmłodszych oraz krótkie pobyty w ramach wycieczek szkolnych.

Atutem Czarnocina jest czysta plaża oraz płytkie wody Zalewu Szczecińskiego przyciągają amatorów pływania, windsurfingu, zaś kanały i rowy wędkarzy. Okoliczne tereny łąkowe przyciągają turystów pieszych i rowerowych, spragnionych dzikiej przyrody. Rolnicy z Czarnocina posiadają również stada ciekawych zwierząt: holenderskich krów, pomorskich owiec oraz koników polskich.

Na wschód i północny wschód od wsi rezerwat przyrody "Czarnocin", torfowiskowy, o powierzchni 419,38 ha, założony w 1974. Przez rezerwat i wieś prowadzi znakowany szlak turystyczny zielony zielony turystyczny Szlak Stepnicki (StepnicaWolin) oraz zielony szlak rowerowy zielony Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego R-66[3].

Przynależność polityczno-administracyjna[edytuj | edytuj kod]

Przynależność polityczno-administracyjna Czarnocina[4][5][6]
Okres Jednostki podziału terytorialnego
Związek Niemiecki 1815 - 1866 Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
Flag of the German Empire.svg 1866 - 1871 Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
Flag of the German Empire.svg 1871 - 1918 Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
1919 - 1933 Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze
III Rzesza 1933 - 1945 III Rzesza, prowincja Pomorze
Polska 1945 - 1950 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie
Polska 1950 - 1957 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie
Polska 1957 - 1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
Polska 1975 - 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
Polska 1989 - 1998 Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie, gmina Stepnica
Polska 1999 - teraz Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat goleniowski, gmina Stepnica

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maciej Herman: Plan Odnowy Miejscowości Czarnocin na lata 2010-2017, s. 5. (Załącznik nr 3 do Uchwały Nr XXX/304/2010 Rady Gminy Stepnica z dnia 23 lipca 2010 r. ws. zatwierdzenia POM)
  2. a b Rymut 1997 ↓, s. 187.
  3. Okolice Szczecina: 1:75 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2007, s. 1-2. ISBN 978-83-601-2096-5. (pol.)
  4. Provinz Pommern 1845, s.1 (de); Provinz Pommern 1849, Neuster Zeitungs Atlas, J. Meyer, 1855, s. 1. (de); Preussische Provinz Pommern 1:600000, Geographisches Institut, Heinrich Kiepert, Weimar 1856 s. 1 (de); Karte der historischen preussischen Provinz Pommern 1905 1:600000, Deutsches Verlaghaus Bong & Co, Berlin 1905, s.1 (de)
  5. Atlas historyczny Polski. Wyd. 12 1993. Warszawa / Wrocław: Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1993. ISBN 83-7000-016-9. (pol.)
  6. Wielki atlas historyczny. Wyd. 3. Warszawa: Demart, 2003. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]