Czarnoksiężnik z Archipelagu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czarnoksiężnik z Archipelagu
A Wizard of Earthsea
Autor Ursula K. Le Guin
Miejsce wydania Stany Zjednoczone
Język angielski
Data I wyd. 1968
Wydawca Parnassus Press
Typ utworu powieść fantasy
Data I wyd. polskiego 1983
Pierwszy wydawca polski Wydawnictwo Literackie
Przekład Stanisław Barańczak
poprzednia
brak
następna
Grobowce Atuanu
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Czarnoksiężnik z Archipelagu (tyt. oryg. ang. A Wizard of Earthsea) – powieść fantasy amerykańskiej pisarki Ursuli K. Le Guin, pierwsza część cyklu Ziemiomorze.

Wydana w 1968 r. przez wydawnictwo Parnassus Press, polskie tłumaczenie Stanisława Barańczaka ukazało się nakładem Wydawnictwa Literackiego w 1983 r. w serii „Fantastyka i Groza”. Początkowo miało się ukazać w serii „Stanisław Lem poleca[1].

Powieść otrzymała Lewis Carroll Shelf Award w 1979 roku[2].

Na podstawie książki nakręcono miniserial Ziemiomorze (2004), skrytykowany przez autorkę[3].

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Młody chłopiec, Duny, pasa kozy na górzystych stokach wyspy Gont. Ciotka, wiejska czarownica, odkrywa w nim talent magiczny i uczy go prostych zaklęć. Kiedy chłopiec swoją magią ratuje swoją wioskę od najazdu korsarzy, zapadając przy tym w śpiączkę, przybywa do niego czarodziej Ogion, by go uleczyć, nadać dorastającemu chłopcu prawdziwe imię i uczyć go prawdziwej magii. Prawdziwe imię młodzieńca brzmi Ged, ale całe Ziemiomorze pozna go jako Krogulca.

Ogion zabiera chłopca do swojej chaty i uczy go przede wszystkim tego czego mu brakuje - spokoju, milczenia, życia w zgodzie z naturą. Już na początku drogi, skuszony przez podstępną dziewczynę, Krogulec popełnia czyn, który położy się cieniem na całym jego życiu, a nawet na losach magii w całym Ziemiomorzu – otwiera przejście do świata umarłych, z którego wychodzi Cień. Ogion ratuje chłopca, ale widząc jak niecierpliwie Ged szuka wiedzy i potęgi magicznej pozwala mu odpłynąć do słynnej szkoły magów na wyspie Roke, jeśli woli to od jego nauk. Tak też chłopiec czyni.

W szkole Krogulec uczy się magii u największych żyjących mistrzów tej sztuki. Zdobywa tam przyjaciół i, niestety, także wrogów. Podczas szczeniackiego pojedynku na czary z, nielubianym przez niego, Jasperem, Cień znów się przedostaje do świata żywych. Od śmierci ratuje Geda sam przełożony szkoły, arcymag Nemmerle, ale rany zadane przez Cień pozostaną na zawsze na ciele i duszy chłopca. Magia, której trzeba było użyć, aby pokonać zło była tak wielka, że Nemmerle wkrótce umiera, a pokiereszowany Ged dochodzi do zdrowia miesiącami. Nowy arcymag – Gensher, decyduje o dalszym szkoleniu Krogulca, daje mu także dobrą lekcję pokory.

Po latach młodzieniec zostaje pełnoprawnym magiem i osiada w wyspiarskiej gminie Low Torning. Tam, ratując syna zaprzyjaźnionego cieśli, przedostaje się do krainy umarłych, a wracając znów spotyka zmorę z przeszłości, Cień. Walka z nim znów wiele kosztuje Geda. Po dojściu do siebie postanawia wreszcie uczynić coś pożytecznego - uwolnić mieszkańców od zagrażających im smoków z wyspy Pendor. Płynie tam i dobija targu ze starym smokiem, zabezpieczając na zawsze mieszkańców wysp. Od smoka dowiaduje się, że cień ma także swoje imię, a wszak znając jego imię, będzie mógł go pokonać.

W swoich podróżach Krogulec przybywa na wyspę Osskil, gdzie spotyka Cień, lecz nie udaje mu się go zwyciężyć, gdyż niespodziewanie, to Cień wymawia jego imię, pozbawiając go przewagi magii. Uciekając z wyspy pod postacią sokoła, Ged wraca do swojego starego mistrza, Ogiona. Ten leczy go i udziela mądrych rad. Mag, zgodnie z radą starca, postanawia nie uciekać więcej przed prześladowcą, lecz wręcz przeciwnie, samemu zacząć go ścigać. Wypływa na morze i tam wyzywa Cień. Ścigając go przez sztormowe morze, trafia na zapomnianą wysepkę, gdzie znajduje parę niemych staruszków. Początkowo, przerażeni widokiem człowieka unikają go. Potem staruszka pokazuje mu swój największy skarb - wyszywaną perłami sukienkę, w której zapewne została zesłana na tę wysepkę jako dziecko. Obdarowuje także Geda kawałkiem metalu. Kiedyś, okaże się on połową wielkiego talizmanu – pierścienia Erreth-Akbego.

W dalszej podróży najpierw zdobywa "Bystre Oko", łódź, która od tej pory będzie mu zawsze towarzyszyć, a potem na wsypie Iffish spotyka przyjaciela ze szkoły – maga Vetcha, który postanawia towarzyszyć Krogulcowi w poszukiwaniu Cienia. Po długim pościgu, na krańcu świata, w końcu mag dopada swojego przeciwnika – mówiąc jego imię łączy się z cieniem. Imię, które brzmi "Ged", bowiem Cień jest cieniem jego własnej śmierci.

Przypisy

  1. Wit Szostak: Magia czy kapusta. Tygodnik Powszechny, 2011-02-01. [dostęp 2012-07-25].
  2. Biography (ang.). ursulakleguin.com. [dostęp 2012-07-25].
  3. Ursula Le Guin: A Whitewashed Earthsea - How the Sci Fi Channel wrecked my books (ang.). Slate.com, 2004-12-16. [dostęp 2012-07-25].