Czarny łabędź (ekonomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czarny łabędź – w ekonomii nieregularne[1] wydarzenie o wielkim znaczeniu dla gospodarki[2] i świata[1], którego obserwatorzy nie byli w stanie przewidzieć[2], gdyż jest tak mało prawdopodobne, że praktycznie niemożliwe. Autorem (2007 r.) pojęcia jest libańsko-amerykański matematyk, statystyk, ekonomista oraz makler giełdowy prof. Nassim Nicholas Taleb[3].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Do czasu odkrycia w XVII wieku w Australii łabędzia czarnego uważano, że łabędzie są wyłącznie białe[4].

Teza związana z pojęciem czarnego łabędzia często interpretowana jako podważenie potrzeby podejścia strategicznego i długofalowego, w związku z istniejącym ryzykiem nastania zdarzenia nieprzewidywalnego, jednak w ujęcia Taleba nie występuje kwestionowanie potrzeby podejścia strategicznego, ale jedynie krytyczna ocena prognozowanie obarczonego ekstrapolacyjnością i błędnymi założeniami, ukształtowanymi pod silnym wpływem trendów z przeszłości. W tej koncepcji wskazano również, że niektórym zjawiskom służą wstrząsy, dzięki czemu rozwijają się pod wpływem zmienności i przypadkowości, co określa pojęciem antykruchości. Ponadto w ujęciu Taleba to głównie Czarne Łabędzie pchają świat do przodu[3].

Jako przykłady zdarzeń tego typu wskazywane są m.in. zamach w Sarajewie, czarny poniedziałek na giełdzie nowojorskiej w 1987 r., bańka internetowa z 2000 r., atak na World Trade Center w Nowym Jorku z 11 września 2001 r.[1], wybuch pandemii COVID-19[3], spadek ceny ropy poniżej poziomu 0 dolarów z 2020 r.[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Czarny łabędź: co oznacza to pojęcie?, Rzeczpospolita, 7 listopada 2021 [dostęp 2022-03-08] (pol.).
  2. a b Holger Zschäpitz, Ekonomiści mówią o takiej sytuacji "czarny łabędź". Oto jak duży jest szok cenowy dla gazu, ropy i pszenicy wywołany wojną w Ukrainie, wiadomosci.onet.pl, 7 marca 2022 [dostęp 2022-03-08].
  3. a b c PROF. DR HAB. ELŻBIETA MĄCZYŃSKA, Czym jest „Czarny Łabędź”?, Gazeta SGH [dostęp 2022-03-08] (pol.).
  4. Matthew Bishop: Essential economics: an A−Z guide. New York: Bloomberg Press, 2009, s. 40. ISBN 978-1-57660-351-2.