Czatyrköl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czatyrköl
Чатыркөл
Ilustracja
Położenie
Państwo  Kirgistan
Wysokość lustra 3530 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 161,1 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

23 km
10 km
Głębokość
• maksymalna

16,5 m
Objętość 0,61 km³
Hydrologia
Rodzaj jeziora bezodpływowe, stałe, słonawe
Położenie na mapie Kirgistanu
Mapa konturowa Kirgistanu, blisko centrum na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Czatyrköl”
Ziemia40°38′N 75°16′E/40,633333 75,266667

Czatyrköl (kirg. Чатыркөл; ros. Чатыр-Кёль, Czatyr-Kiol; dosł. „niebiańskie jezioro”) – słonawe jezioro bezodpływowe położone w południowym Kirgistanie, w Azji Centralnej. Jezioro znajduje się w środkowej części gór Tienszan, między górami Torugart i Atbaszy[1], w pobliżu przełęczy Torugart, która jest przejściem granicznym z Kirgistanu do Chin. Jezioro i dwukilometrowa strefa buforowa dookoła niego jest częścią rezerwatu Karatał-Dżapyryk. Jezioro jest wpisane na listę konwencji ramsarskiej[2][3].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

średnia roczna temperatura w basenie jeziora wynosi -5,6 °C, średnia temperatura stycznia -22 °C, czerwca 7,1 °C. Maksymalna temperatura w lecie wynosi 24 °C, a minimum zimowe to -50 °C. 88–90% opadów w basenie jeziora, wynoszących 208–269 mm, spada latem. Od października do końca kwietnia powierzchnia jeziora zamarza, a lód osiąga grubość od 0,25 do 1,5 m[1][3].

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

Woda jeziora Czatyrköl jest żółto–zielona z przejrzystością do 4 m. Zawartość minerałów wynosi od 0,5 do 1 mg/l (chlorki, wodorowęglany sodu i magnezu). Zasolenie jeziora to 2 ppt. Źródła mineralne znajdujące się w południowej części jeziora mają zawartość minerałów 5–7 g/l i wartość pH=5,8–6,0. Wielkość dopływających wód wynosi zimą 1866 m³, a latem 3629 m³. Wody jeziora zasilane są potokami, wypływającymi z gór Torugart[4] i Atbaszy[3].

Ujemny bilans wodny jeziora w ostatnich dziesięcioleciach powoduje spadek poziomu wody[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Чатыркёль (ros.). [dostęp 2020-10-19].
  2. Chatyr Kul (ang.). [dostęp 2020-10-19].
  3. a b c d Information Sheet on Ramsar Wetlands (ang.). [dostęp 2020-10-19].
  4. Первовосхождения (ros.). [dostęp 2020-10-19].