Czechowice (Gliwice)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Gliwic Czechowice
Osiedle Gliwic
Ilustracja
Czechowice – Pomnik ku czci mieszkańców poległych w obu wojnach światowych
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Gliwice
W granicach Gliwic 1964
SIMC 0940039
Populacja (2011)
• liczba ludności

683
Nr kierunkowy 32
Tablice rejestracyjne SG
Położenie na mapie Gliwic
Położenie na mapie
Portal Portal Polska
Czechowice – Stara szkoła z 1872 roku, obecnie siedziba organizacji społecznych.
Czechowice – Nowa szkoła z 1970 roku, obecnie warsztaty Caritas.
Czechowice – Kaplica św. Jana Nepomucena z około 1900 roku.

Czechowice (niem. Schechowitz) – osiedle Gliwic[1] od 1964 roku.

Informacje ogólne[edytuj]

Czechowice są najbardziej na północ położoną dzielnicą miasta, znaną z ośrodków wypoczynkowych położonych nad jeziorem Czechowickim przez mieszkańców zwanym Bagry.

Na osiedlu mieszka około 850 mieszkańców (2005)[potrzebny przypis].

Nazwa[edytuj]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Cechowitz.[2][3] Od późnego średniowiecza stosowano nazwę Czechowitz lub zamiennie Schechowitz. W okresie germanizacji nazw na Śląsku przez narodowych socjalistów zmieniono w latach 1936-1945 nazwę wsi na całkowicie niemiecką Böhmswalde. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946[4].

Historia[edytuj]

Prehistoria[edytuj]

Pierwsze ślady pobytu ludzi na tym terenie pochodzą sprzed około 12 tysięcy lat.
Liczne są tu też znaleziska archeologiczne, należące do kultury łużyckiej, z okresu 1200-400 p.n.e.

Od średniowiecza do II wojny światowej[edytuj]

Współczesna osada założona została prawdopodobnie w XIII wieku przez czeskich hutników szkła sprowadzonych tu przez Cystersów z klasztoru w Rudach Raciborskich. Niektórzy historycy twierdzą, że Czechowice były wsią rycerską – stąd w herbie św. Jerzy zabijający smoka – założoną na prawie niemieckim.

Pierwsza wzmianka o Czechowicach znajduje się w wykazie dziesięcin biskupstwa wrocławskiego z 1305 roku. W dziele tym, w rozdziale "Registrum Wyasdensis", czyli "Rejestr Ujazdowski", napisano: Item in Cechowitz sunt XXIIII mansi solventes per fertones. Oznacza to, że Czechowice były wówczas obowiązane płacić dziesięcinę z 24 łanów. Ponieważ zasadzano zwykle jedną rodzinę na jednym łanie, to można przyjąć, że wieś liczyła wtedy 24 rodziny.

W Czechowicach był XIV-wieczny drewniany kościół parafialny pod wezwaniem św. Jerzego, który spłonął i ostatecznie uległ zawaleniu około roku 1750. Od tej pory Czechowice należą do parafii w Łabędach. Ostatnim przedwojennym właścicielem Czechowic był hrabia Bernhard von Welczek – właściciel między innymi Łabęd i ambasador Niemiec w Paryżu.

Rok 1945[edytuj]

23 stycznia 1945 roku do Czechowic wkroczyła Armia Czerwona od strony Pyskowic.

W poniedziałek, 12 lutego 1945 roku, około 50 mężczyzn z Czechowic zostało osadzonych w łabędzkim obozie założonym i prowadzonym przez NKWD. 5 marca 1945 roku wywieziono ich do pracy przymusowej na terenie ZSRR, głównie do Donbasu. Około połowa internowanych zmarła w różnych obozach i podczas drogi powrotnej do domu.

Współczesność[edytuj]

Od 1954 siedziba gromady Czechowice. Od 1959 roku Czechowice stanowiły część Łabęd (Łabędy 3), wraz z którymi w 1964 roku zostały włączone do Gliwic. Rok szkolny 1999/2000 był ostatnim w 136-letnich dziejach czechowickiej szkoły. Z powodu zbyt małej ilości uczniów (tylko 56) szkoła podstawowa została zlikwidowana.

Od 2005 roku wydawane jest przez Radę Osiedlową czasopismo "Czechowicer", w którym gros artykułów traktuje o historii czechowickiej ziemi.

Pieczęcie[edytuj]

Kościoły i kaplice[edytuj]

Kaplice:

Turystyka[edytuj]

Przez osiedle przebiega szlak turystyczny:

Transport[edytuj]

Przez osiedle przebiega ul. Toszeckadroga wojewódzka nr 901, łącząca między innymi Pyskowice z Gliwicami.

Przypisy

  1. BiP Urząd Miejski w Gliwicach
  2. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  3. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  4. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)