Czerna (powiat krakowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Czerna w innych znaczeniach tej nazwy.
Czerna
wieś
Ilustracja
Klasztor w Czernej
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Krzeszowice
Sołectwo Czerna
Liczba ludności (2014[1]) 1194
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-065[2]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0324091
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krzeszowice
Czerna
Czerna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerna
Czerna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Czerna
Czerna
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Czerna
Czerna
Ziemia50°10′21″N 19°37′21″E/50,172500 19,622500
Widok na środkową część Doliny Czernki

Czernawieś w Polsce. położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

W 1595 roku wieś Czermna położona w powiecie proszowskim województwa krakowskiego była własnością wojewodziców krakowskich: Gabriela, Andrzeja i Jana Magnusa Tęczyńskich[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

W Czernej mieści się Szkoła Podstawowa im. mjr J. Ryłko i Dom Pomocy Społecznej.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Czerna[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0324100 Marmur część wsi
0324116 Wzgórze część wsi

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona jest na Wyżynie Olkuskiej wchodzącej w skład Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Ze względu na piękno krajobrazu i walory przyrodnicze tereny te włączone zostały do obszaru chronionego Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie obfitującego w liczne doliny będące popularnym miejscem turystyki i rekreacji. Miejscowość znajduje się w Dolinie Czernki i u wylotu Doliny Eliaszówki, w której utworzono rezerwat przyrody Dolina Eliaszówki. Czerna leży w pobliżu rozległych lasów iglastych i mieszanych. W grudniu 2000 r. wieś została wyróżniona przez czytelników Gazety Krakowskiej jako wieś o wielkich walorach turystycznych i otrzymała prawo oficjalnego używania godła „Polska”. Na terenie wsi znajduje się obszar Natura 2000 jako projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, aktualnie obszar mający znaczenie dla Wspólnoty o powierzchni 76,4 ha. Utworzony został w celu ochrony kolonii rozrodczej podkowca małego.

Dawne kopalnie[edytuj | edytuj kod]

Z 1556 r. pochodzi najstarsza wzmianka o górnictwie srebronośnych rud ołowiu we wsi. W XIX w. powstały kopalnie galmanu Józef, Rudolf i Sylwester. W 1857 r. w pobliżu powstała kopalnia galmanu Wandel o głębokości szybu 30 m. Dla zwiększenia wydobycia wykopano szyb Antoni, który znajdował się na północ od klasztoru. Następnie w 1914 r. powstało Gwarectwo Rudy Żelaza i Węgla Kamiennego Czerna. Ruda dawała 40–52% żelaza. Dowożono ją do śląskiej huty Pokój[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Serwis Informacyjny Urzędu Miejskiego w Krzeszowicach
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 109.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.
  7. Benignus Józef Wanat, Maryjne sanktuarium karmelitów bosych w Czernej, wyd. [Wyd. 2], Kraków: Wyd. OO. Karmelitów Bosych, 1992, s. 41, ISBN 83-85401-03-2, OCLC 750884402.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]