Czerniawa-Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Świeradowa-Zdroju Czerniawa-Zdrój
Część miasta Świeradowa-Zdroju
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lubański
Miasto Świeradów-Zdrój
Data założenia XVII w.
W granicach Świeradowa-Zdroju 1 stycznia 1973
SIMC 0936463
Wysokość ~540 m n.p.m.
Nr kierunkowy 75
Kod pocztowy 59-850 Świeradów-Zdrój
Tablice rejestracyjne DLB
Położenie na mapie Świeradowa-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Świeradowa-Zdroju
Czerniawa-Zdrój
Czerniawa-Zdrój
Położenie na mapie powiatu lubańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubańskiego
Czerniawa-Zdrój
Czerniawa-Zdrój
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Czerniawa-Zdrój
Czerniawa-Zdrój
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerniawa-Zdrój
Czerniawa-Zdrój
Ziemia50°54′55″N 15°18′07″E/50,915361 15,302000
Portal Portal Polska
Panorama Gór Izerskich z górnej części Czerniawy Zdroju

Czerniawa-Zdrój (do 1945 niem. Bad Schwarzbach) – uzdrowisko, obecnie dzielnica Świeradowa-Zdroju położona w powiecie lubańskim w województwie dolnośląskim. Jedno z najstarszych uzdrowisk na Dolnym Śląsku.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leży w głębokiej Dolinie Czarnego Potoku u podnóży Czerniawskiej Kopy (776 m m n.p.m.) w Górach Izerskich w sąsiedztwie wielkich kompleksów leśnych. Na południe wznoszą się masywy Stogu Izerskiego i Smreka, natomiast na wschodzie Zajęcznik oddziela ją od Świeradowa i Krobicy.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Czerniawa-Zdrój leży na obszarze metamorfiku izerskiego. Występują tu głównie różne odmiany gnejsów z wkładkami amfibolitów oraz łupki łyszczykowe. W północnej części wsi przebiega szeroki pas łupków łyszczykowych, w których występują rudy cyny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada powstała w XVII w. przy hucie szkła w dobrach Schaffgotschów. Od 1651 zaczęli osiedlać się tutaj czescy protestanci uchodzący przed religijnymi prześladowaniami. W latach 80. XVIII wieku w położonej poniżej wsi kopalni "Jan Nepomucen" wydobywano rudy kobaltu. W 1782 odkryte zostały pierwsze źródła wód mineralnych (głównie nisko zmineralizowane szczawy wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowe z zawartością żelaza, fluoru oraz radonu powstałe w wyniku zachodzenia zjawisk krasowych) eksploatowane od pierwszych lat XIX w. – wybudowano wówczas łazienki a wieś zaczęła się rozrastać. Pierwszy dom zdrojowy wybudowany został w Czerniawie w 1860 r. a obecny powstał w r. 1910[1].

W 1945 roku miejscowość przyjęła nazwa Leśny Zdrój[2], zmieniony w 1946 roku – wprowadzono urzędowo nazwę Czerniawa Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Schwarzbach[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • kościół par. pw. Podwyższenia Krzyża, ul. Główna 8, z l. 1934-37
  • plebania z łącznikiem (galeria)
  • dom nr 12, ul. Główna, z 1765 r.
  • "Czarci Młyn" wodny z systemem hydroenergetycznym i wyposażeniem, został zbudowany ok. 1890 roku. Do ok. 1951 roku młyn był napędzany kołem wodnym, jednym z nielicznych zachowanych w regionie. Wyposażenie młyna jest oryginalne, nie ulegało zmianie i jest ono typowe dla młynów gospodarczych z przełomu XIX i XX wieku.
  • Centrum Edukacji Ekologicznej Natura 2000 "Izerska Łąka" - multimedialne Centrum wraz z Ogrodem Edukacyjnym. Prezentacja standardowa obejmuje zagadnienia: - Izerski Park Ciemnego Nieba i problem zanieczyszczenia światłem, - Pszczoły i problemy owadów zapylających.
  • Pracownia Piernikowa Isabell to miejsce niezwykłe, które łączy miłość do słodkości z pasją ozdabiania, a wszystko to okraszone atmosferą dworku ziemiańskiego z przełomu XIX i XX wieku.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Do 400 m występują głównie lasy liściaste – głównie bukowe, a także świerkowe, np. w okolicy Świeradowa-Zdroju, przy drodze prowadzącej z uzdrowiska do Czerniawy-Zdroju (występują w nich: paproć zachyłka trójkątna, podagrycznik pospolity, gajowiec żółty, żywiec cebulkowy, czyściec leśny, przytulia hercyńska, fiołek leśny). Lasy bukowe regla dolnego przechodzą w wyższych partiach gór w bory świerkowe o charakterze naturalnym. W najwyższych partiach gór, nad ciekami wodnymi rozwinięte zbiorowiska ziołorośli (modrzyk górski, tojad mocny, rutewka orlikolistna). Rzadzko wierzbownica okółkowa, gorysz miarz, miesiącznica trwała, fiołek dwukwiatowy, miłosna górska, śledziennica naprzeciwlistna i szafran wiosenny.

W okolicy występują również mniejsze i większe torfowiska wysokie z typową roślinnością torfowiskową, najbogatsze na Hali Izerskiej oraz rezerwat florystyczny Torfowiska Izerskie w płaskim obniżeniu doliny Izery między grzbietami Średnim a Wysokim o pow. 44,72 ha (brzoza karłowata, sosna błotna, rosiczki – okrągłolistna i rzadko spotykana długolistna, równie rzadka wełnianeczka darniowa, wełnianka pochwowata, malina moroszka, bagnica torfowa, liczne turzyce, turzyca bagienna, borówka bagienna, bagno zwyczajne, modrzewnica zwyczajna, przygiełka biała, żurawina błotna, bażyna czarna)

Zwierzęta[edytuj | edytuj kod]

Czarci Młyn

W okolicy występują takie zwierzęta jak: sarny, jelenie, dziki, nornik zwyczajny, nornik bury, ryjówka aksamitna, łasica oraz ptaki: pluszcz, świergotek nadwodny i lerka borowa oraz w wodach torfowisk wiele skorupiaków (także rzadkich).[potrzebny przypis]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez Czerniawę prowadzą drogi wojewódzkie: 358 i 361.

Do Czerniawy dojeżdża autobus bezpłatnej komunikacji miejskiej ze Świeradowa-Zdroju.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uzdrowisko Świeradów Czerniawa – praktyczny przewodnik z fotografiami i mapami. Wycieczki piesze bliższe i dalsze, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2003, ​ISBN 83-88049-27-5
  2. Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 1 Góry Izerskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa - Kraków 1989, ​ISBN 83-7005-095-6​, s. 37
  3. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85)
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 105. [dostęp 12.9.2012].