Czernin (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czernin
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat sztumski
Gmina Sztum
Liczba ludności 1755 (stan na 2010 rok)
Strefa numeracyjna (+48) 55
Kod pocztowy 82-400
Tablice rejestracyjne GSZ
SIMC 0158505
Położenie na mapie gminy Sztum
Mapa lokalizacyjna gminy Sztum
Czernin
Czernin
Położenie na mapie powiatu sztumskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sztumskiego
Czernin
Czernin
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Czernin
Czernin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czernin
Czernin
Ziemia 53°54′19″N 19°03′52″E/53,905278 19,064444

Czernin (niem. Hohendorf) – duża osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Sztum.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Inne miejscowości o nazwie Czernin: Czernin, Czernina, Czernina Dolna, Czernina Górna

Nazwa miejscowości funkcjonuje od 1295 r. Pochodzi od urodzajnej czarnej gleby.

Historia Czernina[edytuj]

Zespół dóbr Czernina obejmował Ramzy Małe i Ramzy Wielkie. Właścicielami Czernina byli: Ostenrodowie (1440), Brantowie (początek XVI w.), Szelińscy (1648 r.), Kczewscy (1788 r.), radca wojenny Schlemmer (historie przekazywane z ust do ust mówią, że radca Schlemmer był wolnomularzem), Hańscy, Puttkamerowie (1810 r.). W latach 1768-1772 dobra czernińskie zostały doszczętnie zniszczone przez oddziały rosyjskie.

Około 1840 r. Czernin przeszedł w ręce rodziny Donimirskich i właśnie jej Czernin zawdzięcza swój rozwój i rozkwit. Majątek Czernin w latach 20. XIX w. kupił Antoni Donimirski. W 1857 r. ziemie i dwór w spadku otrzymał Piotr Alkantary Donimirski. Po śmierci Piotra Alkantarego (1887) jego żona Bogumiła z Wolskich przejęła zarząd nad majątkiem, co spowodowało, że w ciągu następnych kilkunastu lat Czernin znacznie podupadł. W 1900 r. Bogumiła, która miała już 84 lata, powierzyła zarządzanie dworem Witoldowi Donimirskiemu (swojemu wnukowi). Po objęciu Czernina Witold zabrał się do pracy i rezultaty nie dały na siebie długo czekać. Zaczęły napływać dochody, które pomogły podjąć nowe przedsięwzięcie, została założona cegielnia.

Dwór Donimirskich w Czerninie[edytuj]

Zajmowany przez agencję rolną bardzo zaniedbany pałac dziś nie przypomina swej dawnej świetności. Został on zbudowany prawdopodobnie w XVII w., być może przez Szelińskich. Przebudowany przez Witolda Donimirskiego. Halina Donimirska-Szyrmerowa dawny wygląd dworu opisuje: „Po uzdrowieniu gospodarstwa ojciec zajął się zaniedbałym dworem w Czerninie. Założono centralne ogrzewanie, przebudowano wnętrze i doprowadzono do łazienki ciepłą wodę...”.

Przed domem rozciągał się owalny trawnik z klombami kwiatów, oddzielony obrośniętym bluszczem murkiem od zajazdu. Murek i dwa słupy po obu stronach ganku zdobiły kamienne kule armatnie. Szczyty posiadłości zdobił herb rodziny (jelenie w skoku, z trzema gwiazdami). Dach pokrywała ciemna dachówka, lśniąca zielonokawobrunatnym szkliwem. Z drugiej strony objazdu, wokół trawnika stał rząd wysokich świerków, które wraz z pasmem krzewów zasłaniały znajdujące się za nimi podwórze. Z ganku wchodziło się przez podwójne drzwi do holu umeblowanego czarnymi meblami gdańskimi z dębowego drewna. Wnętrze zdobiły i nadal upiększają masywne barokowe schody rzeźbione. We dworze było wiele pokoi. Zajmowała je służba, nauczycielki, dzieci oraz gospodarze domu (dużą sypialnię na dole). Poza tym dom był zagospodarowany w salon z wyjściem na werandę, pokój jadalny, salonik oraz gabinet Witolda.

Swój domek w ogrodzie miał ogrodnik, zaś w głębi ogrodu znajdowała się okrągła kaplica, obecnie w ruinie. W krypcie tej kaplicy spoczywali członkowie rodziny.

Bibliografia[edytuj]

  • „Sztum i ziemia Sztumska” – informator krajoznawczy
  • „Był taki świat…” – książka autorstwa Haliny Donimirskiej-Szyrmerowej,
  • „Z dziejów Sztumu i okolic” – publikacje wydane przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Sztumskiej