Czerwiec polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czerwiec polski
Porphyrophora polonica
(Linnaeus, 1758)
Czerwiec polski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd pluskwiaki
Nadrodzina czerwce
Rodzina czerwcowate
Rodzaj Porphyrophora
Gatunek czerwiec polski
Zasięg występowania
Mapa występowania

Czerwiec polski (Porphyrophora polonica, Margarodes polonicus) – gatunek owada z rzędu pluskwiaków.

Od pierwszej połowy czerwca do początku sierpnia samica składa jajeczka. Z końcem lata są już uformowane larwy. Na przełomie marca i kwietnia wypełzają szukając pędów czerwca trwałego. Kiedy już je znajdą to po 24 godzinach przyczepiają się do nich ssawkami, rozpoczynając proces przekształcania w poczwarkę zwaną czerwiem o wyglądzie ciemnofioletowej kuleczki. Kuleczki samic o wielkości 3–4 mm są dwukrotnie większe od kuleczek samców. Następnie w czerwcu przeobrażają się w imago owada z dwoma skrzydłami i wylatują.

Znaczenie gospodarcze czerwi[edytuj]

Czerwie obok zboża, drewna i soli, były w XV i XVI stuleciu czołowym towarem eksportowym Polski i Litwy. Z Mazowsza, Wielkopolski, a w szczególności z Rusi Czerwonej, wysyłany był do Krakowa, Wrocławia i Gdańska, skąd docierał do najważniejszych ośrodków tekstylnych w Górnych Niemczech, Toskanii i Wenecji. Najstarsza wzmianka o eksporcie czerwca pochodzi z 1412 roku.

Po sproszkowaniu zebranych larw stosowano je jako barwnik w całej Europie w przemyśle tekstylnym do połowy XIX wieku[1]. Barwnik ten był powszechnie używany w farbiarstwie oraz malarstwie. Czerwone larwy czerwca polskiego żerują na roślinie czerwcu trwałym (Scleranthus perennis) z rodziny goździkowatych rosnącej na piaskach i ugorach. Czerwiec stanowił czas zbiorów owada do celów przemysłowych. Od nazwy czerwca polskiego wywodzi się nazwa koloru czerwonego oraz nazwa miesiąca czerwca.

Dopiero po odkryciu Ameryki barwnik pozyskiwany z czerwca polskiego został wyparty przez tańszą koszenilę, produkowaną z czerwca kaktusowego (Dactylopius coccus), żyjącego na opuncjach.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Antoni Mączak: Gdy czerwiec polski barwił Europę. mowiawieki.pl. [dostęp 2014-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-28)].

Bibliografia[edytuj]