Czerwona pustynia

Czerwona pustynia

Il deserto rosso

Gatunek	dramat
Rok produkcji	1964
Data premiery	4 września 1964
Kraj produkcji	Włochy Francja
Język	włoski
Czas trwania	120 min
Reżyseria	Michelangelo Antonioni
Scenariusz	Michelangelo Antonioni Tonino Guerra
Główne role	Monica Vitti Richard Harris
Muzyka	Giovanni Fusco Vittorio Gelmetti
Zdjęcia	Carlo Di Palma
Scenografia	Piero Poletto
Kostiumy	Gitt Magrini
Montaż	Eraldo Da Roma
Produkcja	Tonino Cervi
Dystrybucja	Cineriz

Czerwona pustynia (wł. Il deserto rosso) – włosko-francuski dramat filmowy z 1964 roku w reżyserii Michelangelo Antonioniego. Obraz zdobył główną nagrodę Złotego Lwa na 25. MFF w Wenecji.

Obsada

• Monica Vitti jako Giuliana
• Richard Harris jako Corrado Zeller
• Carlo Chionetti jako Ugo
• Xenia Valderi jako Linda
• Rita Renoir jako Emilia
• Lili Rheims jako a żona operatora teleskopu
• Aldo Grotti jako Max
• Valerio Bartoleschi jako syn Giuliana
• Emanuela Paola Carboni jako dziewczyna

Fabuła

Carlo Chionetti, Monica Vitti i Richard Harris w scenie z filmu

Akcja filmu toczy się w Rawennie, we Włoszech. Giuliana spaceruje z małym synem, Valeriem, w stronę zakładów petrochemicznych, którymi zarządza jej mąż, Ugo. Po drodze mijają protestujących robotników. Giuliana, zdenerwowana i rozkojarzona, impulsywnie kupuje od jednego z nich nadgryzioną kanapkę. Otoczenie zdominowane jest przez przemysłowe konstrukcje i odpady, które tworzą przytłaczający, nieludzki krajobraz - zarówno wizualnie, jak i dźwiękowo.

Wewnątrz fabryki Ugo rozmawia z Corradem Zellerem, biznesmenem szukającym pracowników do projektu przemysłowego w Patagonii (Argentyna). Gdy Giuliana dołącza do nich, Ugo przedstawia jej Corrada, a następnie kobieta odchodzi, by poczekać w biurze męża. Później Ugo wyjawia Corradowi, że jego żona niedawno miała wypadek samochodowy. Choć fizycznie nie odniosła obrażeń, jej stan psychiczny budzi niepokój.

Tego samego wieczoru Giuliana opowiada Ugo o śnie, w którym tonie w bagnie. Mąż nie potrafi jej uspokoić ani zrozumieć jej lęków. Corrado odwiedza Giulianę w pustym sklepie, który planuje otworzyć, i opowiada jej o swoim niespokojnym życiu. Kobieta towarzyszy mu w podróży do Ferrary w związku z rekrutacją pracowników, podczas której zdradza więcej szczegółów na temat swojego stanu psychicznego. Wspomina o młodej pacjentce, którą poznała w szpitalu – dziewczynie, która czuła, że "nie ma gruntu pod nogami" i cały czas „osuwa się, tonie”.

Wspólnie odwiedzają radioteleskop w Medicina, gdzie Corrado ma nadzieję znaleźć odpowiedniego pracownika. Giuliana, otoczona zimną architekturą przemysłową, wydaje się jeszcze bardziej samotna i zagubiona.

W kolejny weekend Giuliana, Ugo i Corrado spacerują w okolicy zanieczyszczonego ujścia rzeki. Dołącza do nich para znajomych - Max i Linda - oraz Emilia. Grupa udaje się do skromnej chaty nad rzeką w Porto Corsini. Spędzają czas na lekkich rozmowach, żartach i grze pozorów. Giuliana wydaje się chwilowo odprężona dzięki tym powierzchownym rozrywkom. Gdy we mgle do brzegu przybija tajemniczy statek, okazuje się, że został objęty kwarantanną z powodu choroby zakaźnej. Widok ten wywołuje u Giuliany panikę - kobieta ucieka, niemal wpadając samochodem do wody.

Po wyjeździe Uga w sprawach służbowych Giuliana zbliża się do Corrada i zaczyna opowiadać mu o swoich lękach. Gdy pewnego dnia Valerio nagle traci czucie w nogach, Giuliana, podejrzewając polio, opowiada mu historię o dziewczynce mieszkającej na wyspie, którą otacza śpiewająca przyroda. Chwilowe złagodzenie napięcia kończy się, gdy okazuje się, że chłopiec symulował chorobę. Giuliana nie potrafi zrozumieć motywacji syna i ponownie pogrąża się w poczuciu osamotnienia.

Zdesperowana, udaje się do pokoju Corrada. Mimo początkowego oporu, dochodzi między nimi do zbliżenia, które jednak nie przynosi jej ulgi. Corrado odwozi ją do pustego sklepu, gdzie Giuliana wyznaje, że rzeczywistość wydaje jej się czymś „strasznym”.

W jednej z ostatnich scen Giuliana podchodzi do zacumowanego statku i rozmawia z tureckim marynarzem, pytając, czy przyjmują pasażerów. Próbuje wyrazić swoje uczucia, lecz mężczyzna jej nie rozumie. W końcu wypowiada słowa: „Wszyscy jesteśmy oddzieleni”.

W ostatniej sekwencji Giuliana spaceruje z Valeriem w pobliżu fabryki. Chłopiec zauważa dymiący komin i pyta, czy unoszący się z niego żółty dym zabija ptaki. Matka odpowiada, że ptaki nauczyły się nie zbliżać do dymu. Następnie odchodzą razem.

Produkcja

Zdjęcia kręcono w dzielnicy przemysłowej w Rawennie oraz na plaży na sardyńskiej wyspie Budelli.

Linki zewnętrzne

• Plakat
• Czerwona pustynia w bazie IMDb (ang.)
• Czerwona pustynia w bazie Filmweb