Czosnek skalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czosnek skalny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina czosnkowate
Rodzaj czosnek
Gatunek czosnek skalny
Nazwa systematyczna
Allium montanum F. W. Schmidt
Syst. Veg., ed. 15 bis [Roemer & Schultes] 7(2): 1072. 1830
Kwiatostan

Czosnek skalny (Allium montanum) – gatunek rośliny należący do rodziny czosnkowatych potocznie zwany parzątką (l.poj. parzątka). Według nowszych ujęć taksonomicznych jest to synonim podgatunku Allium senescens L. subsp. montanum (Fr.) Holub Folia Geobot. Phytotax. 5:341. 1970[2]. Występuje w prawie całej Europie[2]. W Polsce występuje głównie na południu, szczególnie w Tatrach i Pieninach. Roślina rzadka w naturze. Uprawiana i stosowana jako przyprawa w kuchni regionalnej, między innymi podkarpackiej[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Wykształca się w postaci tzw. piętki w cebuli podziemnej i obłego głąbika zwieńczonego kwiatostanem w czasie kwitnienia. W górnej części głąbik jest spłaszczony i kanciasty, ma wysokość 5-30(50) cm.
Część podziemna
Liczne, cienkie i prawie obłe cebule wyrastające na skośnym kłączu.
Liście
Tylko odziomkowe, płaskie, równowąskie, o szerokości 2-3 mm i 5-11 nerwach.
Kwiaty
Zebrane w kulisty, gęsty baldach prosty bez cebulek. Występują 2-3 jajowate, trwałe okrywy, 2-3-krotnie krótsze od kwiatostanu. Szypułki kwiatów są gładkie i 2-4 razy dłuższe od kwiatów. Działki okwiatu koloru liliowego lub różowego, o długości 5-6 mm. Pręciki o nitkach bez ząbków, dużo dłuższe od działek .

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n=32. Występuje na suchych i skalistych miejscach, głównie na skałach i naskalnych murawach. Gatunek charakterystyczny dla związku zespołów (All.) Seslerio-Festucion duriusculae i Ass. Carici sepervirentis-Festucetum (regionalnie)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-09].
  2. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  3. Żur chranowy - przepis
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.