Czubak czarny
| Aviceda leuphotes[1] | |||
| (Dumont, 1820) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
czubak czarny | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
Czubak czarny[4] (Aviceda leuphotes) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w gęstych lasach w Azji Południowo-Wschodniej oraz Południowej[5]. Część populacji migruje[5][6].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Czubak czarny osiąga 28–35 cm długości ciała[6] i waży 168–224 g[5][6]. Rozpiętość jego skrzydeł wynosi od 64 do 80 cm[6].
Podgatunki i zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Wyróżniono trzy podgatunki czubaka czarnego[7][2][8]:
- Aviceda leuphotes syama (Hodgson, 1837), żyjący we wschodnim Nepalu, północno-wschodnich Indiach, południowych Chinach i północnej Mjanmie; zimuje na południe przez Indochiny i Półwysep Malajski po Sumatrę;
- Aviceda leuphotes leuphotes (Dumont, 1820), żyjący w południowo-zachodnich Indiach, południowej Mjanmie i zachodniej Tajlandii;
- Aviceda leuphotes andamanica Abdulali & Grubh, 1970, żyjący na Andamanach.
Niektórzy autorzy uznają także podgatunek A. l. wolfei Deignan, 1948, który miałby obejmować populację z Syczuanu w Chinach[2][6][9].
Pożywienie
[edytuj | edytuj kod]Żywi się głównie dużymi owadami, także jaszczurkami i nadrzewnymi żabami; sporadycznie zjada też niewielkie ssaki i ptaki[5][6].
Rozród
[edytuj | edytuj kod]Gniazdo nieduże i zwarte, zbudowane z gałązek, umieszczone wysoko na drzewie, często w pobliżu wody. W zniesieniu zazwyczaj 2–3 jaja; ich wysiadywaniem zajmują się oboje rodzice[5][6] przez 26–27 dni[6].
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje czubaka czarnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji szacowana jest na 10–50 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Aviceda leuphotes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 Black Baza (Aviceda leuphotes). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Aviceda leuphotes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2025-2 [dostęp 2025-12-16] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Gypaetinae Bonaparte, 1831 - orłosępy (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-16].
- 1 2 3 4 5 Black Baza. oiseaux-birds.com. [dostęp 2014-04-18]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Clark, W.S. & G.M. Kirwan: Black Baza (Aviceda leuphotes), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2025-12-16]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-12-16]. (ang.).
- ↑ Pamela C. Rasmussen: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution and Lynx Editions, s. 82–83.
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2025-12-16].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).