Czynność pomyłkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czynność pomyłkowa (freudowska pomyłka) – pomyłka pojawiająca się najczęściej w wypowiedzi (przejęzyczenie), w działaniu lub zapominaniu, będąca, zdaniem Freuda, wynikiem mimowolnego oddziaływania treści zepchniętych do nieświadomości.

Zjawisko to (Fehlleistung, parapraxis) opisał i zdefiniował austriacki neurolog i psychoanalityk Zygmunt Freud w swojej pracy Psychopatologia życia codziennego[1]. Według psychoanalizy takie pomyłki mają być spowodowane nieświadomymi, zablokowanymi motywacjami (w szczególności seksualnymi; zob. życzenie), które mimo woli wychodzą na światło dzienne. Freud uważał, że czynność pomyłkowa jest jednym z głównych przejawów myśli nieświadomych (obok: marzenia sennego, dowcipu i symptomu). Pomyłka powinna być interpretowana jako przejaw nieświadomego życzenia.

Definicja czynności pomyłkowej została następnie rozwinięta przez francuskiego psychiatrę i psychoanalityka Jacquesa Lacana, który przy wykorzystaniu pojęć, odkrytych przez francuskich językoznawców (głównie Ferdinanda de Saussure'a)[2], znaczącego i znaczonego, proponuje interpretację pomyłki na zasadzie przejawu dwóch znaczących (słowa, które osoba chciała wypowiedzieć i słowa, które wypowiedziała)[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Freud S. (1987). Psychopatologia życia codziennego. Marzenia senne. Warszawa: PWN.
  2. Ferdinand de Saussure, Kurs językoznawstwa ogólnego, 2007.
  3. Jacques Lacan, The Four Fundamental Concepts of Psychoanalysis., 1998.