Dąb wielkoowocowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dąb wielkoowocowy
Ilustracja
Pokrój
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd bukowce
Rodzina bukowate
Rodzaj dąb
Gatunek dąb wielkoowocowy
Nazwa systematyczna
Quercus macrocarpa Michx.
Hist. Chênes Amér. 2 1801[2]
Synonimy
  • Cerris macrocarpa (Michx.) Raf.
  • Cerris oliviformis (F.Michx.) Raf.
  • Quercus macrocarpa var. abbreviata A.DC.
  • Quercus macrocarpa var. alata Coleman
  • Quercus macrocarpa f. appressa Trel.
  • Quercus macrocarpa var. macrocarpa
  • Quercus macrocarpa var. minor A.DC.
  • Quercus macrocarpa f. olivaeformis (F. Michx.) A. Gray
  • Quercus macrocarpa f. oliviformis (F.Michx.) Trel.
  • Quercus macrocarpa var. oliviformis (F.Michx.) A.Gray
  • Quercus macrocarpa subsp. oliviformis (F.Michx.) A.Camus
  • Quercus macrocarpa f. orbiculata Trel.
  • Quercus oliviformis F.Michx.[2]
Mapa zasięgu
Dąb wielkoowocowy: zasięg występowania na mapie

Dąb wielkoowocowy, dąb wielkolistny (Quercus macrocarpa Michx.) – gatunek roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje naturalnie w Kanadzie oraz Stanach Zjednoczonych[3][4][5]. Dąb wielkoowocowy jest drzewem stanowym stanu Iowa. Czasami bywa mylony z Quercus lyrata i dębem białym[potrzebny przypis].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Rośnie naturalnie w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. W Kanadzie został zaobserwowany w prowincjach Alberta, Manitoba, Nowy Brunszwik, Ontario, Quebec i Saskatchewan. W Stanach Zjednoczonych występuje w Alabamie, Arkansas, Connecticut, Dystrykcie Kolumbii, Delaware, Iowa, Illinois, Indianie, Kansas, Kentucky, Luizjanie, Massachusetts, Marylandzie, Maine, Michigan, Minnesocie, Missouri, Missisipi, Montanie, Północnej Karolinie, Dakocie Północnej, Nebrasce, New Hampshire, New Jersey, Nowym Meksyku, stanie Nowy Jork, Ohio, Oklahomie, Pensylwanii, Rhode Island, Dakocie Południowej, Tennessee, Teksasie, Wirginii, Vermoncie, Wisconsin, Wirginii Zachodniej oraz Wyoming)[4].

Morfologia[edytuj]

Liście
Pokrój
Zrzucające liście drzewo dorastające do 30 m wysokości[5]. Jest jednym z najbardziej masywnych drzew ze średnicą pnia dochodząca do 3 m[potrzebny przypis]. Kora jest łuszcząca się i ma ciemnoszarą barwę[5].
Liście
Blaszka liściowa ma kształt od odwrotnie jajowatego do eliptycznego. Mierzy 7–15 cm długości oraz 5–13 cm szerokości, jest mniej lub bardziej klapowana na brzegu, ma nasadę od zaokrąglonej do klinowej. Ogonek liściowy jest nagi i ma 15–25 mm długości[5].
Kwiaty
Zielono-żółte bazie kwitnące wiosną[potrzebny przypis].
Owoce
Orzechy zwane żołędziami o kształcie od elipsoidalnie jajowatego do podługowatego, dorastają do 25–50 mm długości i 20–40 mm średnicy. Osadzone są pojedynczo w miseczkach o półkulistym kształcie, które mierzą 15–50 mm długości i 20–60 mm średnicy. Orzechy otulone są w miseczkach do 50–80% ich długości[5]. Często występują frędzle dookoła miseczki[potrzebny przypis].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rośnie w widnych lasach oraz na łąkach. Występuje na wysokości do 1000 m n.p.m.[5]

Zmienność[edytuj]

W obrębie tego gatunku wyróżniono jedną odmianę[2]:

  • Quercus macrocarpa var. depressa (Nutt.) Engelm.

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Kategoria zagrożenia według Czerwonej księgi gatunków zagrożonych: LC (least concern, najmniejszej troski)[potrzebny przypis].

Zastosowanie[edytuj]

Ze względu na pozbawione taniny żołędzie, ceniony był w sztuce kulinarnej jako nadający się do spożycia na surowo[6]. Niektóre plemiona Indian używały tego gatunku w medycynie tradycyjnej[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-03-03].
  2. a b c Quercus macrocarpa Michx. (ang.). The Plant List. [dostęp 3 marca 2017].
  3. Discover Life: Point Map of Quercus macrocarpa (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 3 marca 2017].
  4. a b Comprehensive Report Species - Quercus macrocarpa (ang.). NatureServe. [dostęp 3 marca 2017].
  5. a b c d e f g Quercus macrocarpa (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 3 marca 2017].
  6. Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Krosno: Chemigrafia, 2004, s. 58-60. ISBN 83-904633-6-9.