Dąbie (województwo lubuskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dąbie
Urząd Gminy Dąbie
Urząd Gminy Dąbie
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Dąbie
Liczba ludności 417
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 66-615
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0909006
Położenie na mapie gminy Dąbie
Mapa lokalizacyjna gminy Dąbie
Dąbie
Dąbie
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Dąbie
Dąbie
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Dąbie
Dąbie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbie
Dąbie
Ziemia52°00′45″N 15°09′19″E/52,012500 15,155278
Strona internetowa miejscowości

Dąbie (niem. Gersdorf[1]) – wieś w Polsce w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dąbie, przy szosie Zielona GóraKrosno Odrzańskie i DąbieNowogród Bobrzański. Siedziba Urzędu Gminy Dąbie.

Wiele nazw miejsc i terytoriów, gdzie rosły lub jeszcze rosną dęby, określano jako Dąbie (model nazewniczy na -ьje, por. Brzezie, Brzeście). Funkcjonował zresztą staropolski wyraz dąbie = 'teren z dębami'. Nazwa wsi była notowana w 1499–1500 r. jako Dawbe; można by ją rekonstruować także jako Dęby, ew. Dębe[2].

Położenie[edytuj]

Dąbie jest położone na Wysoczyźnie Czerwieńskiej. Około 2 km na południowy wschód 2 jeziora: Dąbie (o powierzchni lustra wody 31 ha i długości linii brzegowej 3020 m.- woda w Jeziorze Wielkim jest zaliczana do I klasy czystości. i Pławie. Jeziora otaczają lasy sosnowe. Miejscowość leży w widłach rzek Odry i Bobru.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Środowisko naturalne[edytuj]

Obszar[edytuj]

Obszar Dąbia średnio zalesiony. Odsetek lesistości wynosi 7,8%[potrzebny przypis].

Klimat[edytuj]

Dąbie leży w krainie nr 27 w strefie przejściowej pomiędzy klimatem oceanicznym a kontynentalnym, co wynika z położenia gminy w zachodniej części Polski oraz z równinnego ukształtowania powierzchni, ułatwiającego przepływ wilgotnych mas powietrza z zachodu. w związku z tym na terenie gminy występują mniejsze roczne amplitudy powietrza, krótsze i łagodniejsze zimy , wczesna wiosna i długie lato. Opady atmosferyczne wynoszą około 600 mm i nie przekraczają zapotrzebowania roślin na wodę, niedobór natomiast wynosi 6-7 mm. Roczna średnia temperatura powietrza na terenie gminy wynosi 8,0 – 8,3 °C. Okres wegetacyjny trwa od końca marca do listopada i wynosi od 215 do 220 dni[potrzebny przypis].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1376 r. Duży wpływ na Dąbie miał znany ród von Knobelsdorff. W latach 1447 i 1449/1500 odnotowano mieszkających tu przedstawicieli wspomnianego rodu. Jan von Knobelsdorff w 1530 roku był właścicielem połowy wsi, a czterej synowie Kaspra von Knobelsdorffa cztery lata później władali Dąbiem jako dobrem po nim odziedziczonym[1].

W 1478 między Dąbiem a wsią Pław miała miejsce bitwa w czasie głogowskiej wojny sukcesyjnej. Teren Dąbia związany jest z ziemią krośnieńską. Po okresie rozbicia dzielnicowego teren znalazł się pod panowaniem dynastii Hohhenzollernów.

Wieś z dwiema siedzibami szlacheckimi została w 1632 roku zniszczona przez pożar[3][1]. Kościół z wieżą został odbudowany przez rodzinę Knobelsdorffów, a do 1662 roku zostały przez nią utrzymane zrujnowane majątki. W dobrach senioratu od około 1700 roku do połowy XIX w. mieszkała tu rodzina von Schönaich. Jako właścicielkę dóbr w Dąbiu odnotowano w 1879 roku wdowę Jeschke. Znajdowała się w tym czasie we wsi fabryka krochmalu[1].

Zabytki[edytuj]

Kóściół filialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Dąbiu

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[4]:

  • kościół filialny pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa, z połowy XIII wieku, gotycki, na co wskazuje kształt budowli oraz zachowane pierwotne okno szczelinowe[5], murowany z rudy darniowej i kamienia polnego. Kościół został przejęty przez protestantów w XVI wieku, a w jego wnętrzu dokonano nieznanych przeróbek. Zdewastowany w czasie wojny trzydziestoletniej[5]. Podczas przebudowy w 1674 obniżono dach o około 3 m[6][5]. W drugiej połowie XIX wieku dokonano gruntownych zmian w elewacji[7][5]. Dach wieży został uzupełniony o lukarny. Po przejęciu kościoła przez katolików po 1945 roku usunięto balkony, ołtarz i ambonę, a w latach 70 z wieży zdjęto chorągiewkę z datą 1710[5]. Od zachodu kwadratowa wieża z dzwonnicą, a od wschodu zakrystia. Należy do parafii Pław. Kościół stoi na dawnym cmentarzu grzebalnym, który był otoczony kamiennym murem. Cmentarz zlikwidowano przed 1945 rokiem, a mur zastąpiono siatką. Obecnie plac przykościelny otoczony jest płotem betonowym przy którym pozostawiono opaskę kamienną złożoną z fragmentów dawnych nagrobków.[5]

Kultura[edytuj]

W Dąbiu znajduje się Gimnazjum Publiczne im. Henryka Sienkiewicza. W tym samym budynku znajduje się również Gminna Biblioteka Publiczna.

Budynek Gimnazjum Publicznego w Dąbiu

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 219.
  2. Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydaw., 1984, s. 68. ISBN 83-04-01090-9.
  3. Zniszczona została wieża kościoła i całkowicie 20 domów
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 22.1.13]. s. 11.
  5. a b c d e f Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 220.
  6. W tym samym czasie lub później nad zakrystią wzniesiono drugą kondygnację
  7. Wczesnogotyckie okna zastąpiono większymi neogotyckimi.

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 219–220. ISBN 978-83-919914-8-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]