Dąbrówka (województwo opolskie)
50°29′26″N 18°05′03″E/50,490556 18,084167
| wieś | |
 Kaplica we wsi | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2022) |
169[2] |
| Strefa numeracyjna |
77 |
| Kod pocztowy |
47-330[3] |
| Tablice rejestracyjne |
OKR |
| SIMC |
0494924 |
Położenie na mapie gminy Gogolin  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa opolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego  | |
| 50°29′26″N 18°05′03″E/50,490556 18,084167[1]
| |
Dąbrówka (nazwa oboczna: Dąbrówka Dolna[1], dodatkowa nazwa w j. niem. Dombrowka) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Gogolin, przy drodze wojewódzkiej nr 409.
Od 1950 miejscowość administracyjnie należy do województwa opolskiego.
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Nazwa wioski pochodzi od polskiej nazwy drzewa dąb (Quercus)[4]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę wsi podaje Dąbrowka notując jej znaczenie "Eichholz" czyli "dębowe drewno"[4].
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest wraz z Miedarami w zlatynizowanej formie Dambrowa we fragmencie Dambrowa et in Modar solvitur decima more polonico[5][6].
W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936–1945 administracja III Rzeszy zmieniła nazwę miejscowości na całkowicie niemiecką Klein Eichen[7].
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1910 r. wieś posiadała 187 mieszkańców - 179 mówiących j. polskim, 8 j. niemieckim. Głównym źródłem utrzymania ludności było rolnictwo. W wyborach komunalnych z listopada 1919 r. oddano wszystkie 55 głosów na listę polską, zdobywając komplet 9 mandatów. Podczas plebiscytu 103 uprawnionych do głosowania (w tym 12 emigrantów). Głosowało za Polską 70, za Niemcami - 33 wotantów.[8] W III powstaniu śląskim zajął Dąbrówkę 7 maja 1921 r. batalion tarnogórski Romana Koźlika z Podgrupy „Bogdan”. 14 maja w okolicy wsi rozegrała się bitwa tegoż batalionu z siłami Selbstschutz Oberschlesien, usiłującymi poszerzyć przedmoście gogolińskie zakończona niepowodzeniem Niemców[9]. Podczas bitwy o Górę św. Anny, 21 maja, oddziały wydzielone z batalionu Alojzego Kurtoka pod dowództwem kpt. Jana Kellera przeprowadziły przy wsparciu oddziału szturmowego Karola Walerusa kontratak z rejonu Dąbrówki, zadając duże straty maszerującej bez ubezpieczenia szosą Gogolin-Strzelce Opolskie kompanii Freikorps Oberland i zmuszając ją do panicznej ucieczki. Był to sukces przejściowy oddziałów powstańczych i wkrótce batalion Kurtoka musiał wycofać się w kierunku Żyrowy[10]. Jeszcze tego samego dnia wieś została zajęta przez oddziały Oberlandu. Kontratak polski podjęty 23 maja od. płn.-wsch. na Dąbrówkę i Gogolin przez batalion kpt. Janeckiego nie uzyskał powodzenia[9].
Mieszkaniec Dąbrówki Jan Szymała zginął zamordowany podczas masakry dokonanej przez Selbstschutz Oberschlesien w Strzebniowie[9].
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest[11]:
- mogiła zbiorowa mieszkańców Gogolina, zamordowanych w 1921 r. przez Selbstschutz Oberschlesien, znajduje się przy drodze do Zakrzowa.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 22356.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-05].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 220 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 46, OCLC 456751858 (niem.).
- ↑ Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
- ↑ H. Markgraf, J.W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
- ↑ M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 36.
- ↑ Wyniki plebiscytu z powiatu Strzelce Opolskie. home.arcor.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-02)].
- ↑ a b c Franciszek Hawranek (red.), Encyklopedia powstań śląskich, Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1982, s. 88.
- ↑ Witold Iwaszkiewicz, Bitwa o Górę św. Anny [w]: Słownik Powstań Śląskich. Tom 3. III powstanie śląskie maj-lipiec 1921, Katowice: Wydawnictwo Naukowe FNCE, 2021, s. 41.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025, s. 49.
