Dąbrowa (powiat mogileński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dąbrowa
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat mogileński
Gmina Dąbrowa
Liczba ludności (III 2011) 1082[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 88-306
Tablice rejestracyjne CMG
SIMC 0083606
Położenie na mapie gminy Dąbrowa
Mapa lokalizacyjna gminy Dąbrowa
Dąbrowa
Dąbrowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbrowa
Dąbrowa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Dąbrowa
Dąbrowa
Ziemia 52°44′41″N 17°56′40″E/52,744722 17,944444

Dąbrowawieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w obrębie regionu historyczno-etnograficznego zwanego Pałukami.

Podział administracyjny[edytuj]

Wieś jest siedzibą gminy Dąbrowa.

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1082 mieszkańców[1]. Jest największą co do wielkości miejscowością gminy Dąbrowa.

Położenie[edytuj]

Niegdyś przebiegała przez nią, nieczynna obecnie, trasa linii kolejowej (Mogilno-Dąbrowa-Barcin). Główne ulice wsi to: Mogileńska, Bydgoska, Kasztanowa, Szkolna, Dworcowa.

Współczesność[edytuj]

W Dąbrowie obecnie znajdują się:

  • instytucje państwowe: urząd gminy, ośrodek zdrowia, posterunek policji, poczta, szkoła podstawowa i gimnazjum
  • obiekty sportowe: hala widowiskowo-sportowa (300 miejsc siedzących) oraz Stadion Olimpijski Gminnego Ludowego Zespołu Sportowego Olimpia Dąbrowa (1000 miejsc, w tym około 100 siedzących)
  • kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski

W Dąbrowie znajduje się nieużytkowany obecnie budynek kościelny z końca XIX wieku.

Pomniki przyrody[edytuj]

W parku wiejskim rośnie klon o obwodzie pnia 380 cm.[2]

Historia[edytuj]

To wieś gminna położona 10,5 km na północ od Mogilna, przy szosie do Bydgoszczy. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z roku 1357, czytamy w niej o Dąbrowie jako własności Nałęczów z Chomiąży. Pierwotne znaczenie słowa Dąbrowa ma odniesienie do lasu, gaju. Najstarszą znaną nazwę miejscowości znajdujemy w dokumencie Kazimierza Wielkiego. Pojawia się tam Dambrova. Z czasem nazwa zmienia się na Dąbrowo, by ostatecznie w 2. połowie XIX wieku przyjąć brzmienie Dąbrowa. W czasach zaborów zaborca pruski w ramach germanizacji wprowadził urzędową niemiecką nazwę dla Dąbrowy – Kaisersfelde (Cesarskie Pole). Arcybiskup gnieźnieński Jan Łaski w dziele "Liber beneficjorum" napisanym w roku 1521 wymienia Dąbrowę jako wieś należącą do parafii Parlin. Z dokumentu tego dowiadujemy się, że przed rokiem 1521 kmiecie z Dąbrowy w ramach dziesięciny mieli obowiązek tzw. dziesięciny ręcznej, czyli swego rodzaju pańszczyzny wykonywanej na polecenie plebana.

Na przełomie XVI/XVII stulecia Dąbrowę dotknął regres ekonomiczny. Przed rokiem 1630 została tu założona osada olęderska, jedna z pierwszych w Wielkopolsce. Ówczesny właściciel wsi zawarł umowę z przybyłymi na te ziemie osadnikami olęderskimi na zagospodarowanie łanów opuszczonych i pozyskanie nowych gruntów pod uprawę. W czasie wojny polsko-szwedzkiej zwanej potopem (1655-1656) i wojny północnej (1720-1721) ziemię dąbrowską dotknęły przemarsze wojsk, kontrybucje, gwałty wojenne i zdziesiątkowanie zarazami.

W roku 1774 Dąbrowę włączono do państwa pruskiego. W latach 1775-1778 władze Okręgu Noteckiego, realizując politykę króla Fryderyka II Wilhelma, osadziły tu przybyszów z zachodu (kolonistów niemieckich). W roku 1835 spłonął kościół, a w roku 1844 mieszkańcy Dąbrowy i okolicznych wsi wybudowali murowany zbór ewangelicki. W latach 1853-1867 wybudowano drogę bitą z Bydgoszczy do Wylatowa przez Dąbrowę, co miało wpływ na ożywienie gospodarcze na tym terenie. Oddano również do użytku urząd pocztowy z telegrafem. Przed rokiem 1880 Dąbrowę zamieszkiwało 49 Polaków i 216 Niemców. Na początku XX wieku pobudowano w niej mleczarnię.

Tuż po odzyskaniu niepodległości w styczniu 1919 r. plutony powstańcze rozbroiły kolonistów niemieckich, m.in. w Dąbrowie. Te wydarzenia, jak i obowiązek przyjęcia obywatelstwa polskiego przez Niemców, spowodowały duży ubytek ludności niemieckiej. Właścicielem wsi byli Cylwikowscy, później majątek przeszedł w ręce niemieckie i po I wojnie światowej został przejęty przez Skarb Państwa polskiego.

Kościoły i parafie[edytuj]

Kościół zbudowany przez protestantów niemieckich jest budowlą murowaną z cegły czerwonej, jednonawową, posiada wieżę z zegarem. Oddany był do użytku 19 września 1912. We wnętrzu znajdują się: obraz Chrystusa Siewcy z początku XX w. oraz organy piszczałkowe 19-głosowe. Świątynia może pomieścić około 1000 osób. Po II wojnie światowej został przekazany do użytkowania przez parafię rzymskokatolicką pw. św. Wawrzyńca w Parlinie. Na mocy dekretu Kurii Metropolitalnej w Gnieźnie z 12 stycznia 1946 poświęcenia świątyni dokonał ks. Michalski w obecności dziekana żnińskiego ks. Mrugasa, starosty mogileńskiego p. Gabisia oraz licznie zgromadzonych parafian. Przy poświęceniu kościół otrzymał tytuł Najświętszej Marii Panny Królowej Polski.

W Dąbrowie znajduje się jeszcze jeden kościół zbudowany przez protestantów w roku 1844, obecnie niezagospodarowany.

Sport[edytuj]

W gminie funkcjonuje 2 kluby piłkarskie:

  • Gminny Ludowy Zespół Sportowy Olimpia Dąbrowa (zał. 1994 r., od sezonu 2007/2008 gra w B klasie, grupa Bydgoszcz IV)
  • Promień Szczepanowo (od sezonu 2002/2003 gra w B klasie, grupa Bydgoszcz IV)[3]

Przypisy