Dłużew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°03′10″N 21°35′25″E
- błąd 38 m
WD 52°3'N, 21°36'E
- błąd 2299 m
Odległość 774 m
Dłużew
wieś
Ilustracja
Dwór
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat miński
Gmina Siennica
Liczba ludności (2011) 206[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-332[3]
SIMC 0687020[4]
Położenie na mapie gminy Siennica
Mapa konturowa gminy Siennica, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Dłużew”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Dłużew”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dłużew”
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa konturowa powiatu mińskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Dłużew”
Ziemia52°03′10″N 21°35′25″E/52,052778 21,590278

Dłużewwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Siennica[4][5].

Wieś szlachecka Dłużewo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Historia Majątku Dłużew[edytuj | edytuj kod]

Od XVI w. majątek Dłużew należał do rodziny Dłużewskich herbu Pobóg. Do końca XIX w. Dłużewscy mieszkali w starym, drewnianym dworze bez wygód. Młody spadkobierca Stanisław Dłużewski postanowił wybudować nową, wygodną siedzibę i, zafascynowany zakopiańskim stylem architektonicznym, złożył zamówienie na projekt swojskiego, polskiego dworu u Stanisława Witkiewicza (zachowała się korespondencja dotycząca ustaleń szczegółów projektu - na planie wydłużonego prostokąta, na wysokiej kamiennej podmurówce, parterowy i częściowo piętrowy, pokryty wysokim podhalańskim dachem z ozdobnymi kominami). Budowa nie doszła do skutku, ponieważ pożar w folwarku strawił zabudowania gospodarcze i materiał zgromadzony na budowę domu. Stanisław Dłużewski podjął decyzję o budowie murowanego dworu i, w latach 1901–1902, wybudował dwór w stylu dworkowym, według projektu młodego, początkującego architekta Jana Heuricha, który zaproponował zupełnie odmienną od Wyspiańskiego koncepcję. Dwór nawiązywał do architektury klasycystycznej przełomu XVIII i XIX wieku. Projekt budynku zyskał uznanie w oczach wielu uczestników wystawy „Dwór polski”, która miała miejsce w 1904 r. w Salonie Krywulta w Warszawie, a sam Jan Heurich - wyróżnienie. W opinii wielu znawców sztuki dwór w Dłużewie zapoczątkował styl polski w architekturze siedzib ziemiańskich na terenie zaboru rosyjskiego.

Majątek w Dłużewie pod koniec lat dwudziestych XX w. liczył 42 hektary. W 1935 r., po śmierci Stanisława otrzymały go w spadku, w równych częściach córki: Wanda Maria Rzewuska i majorowa Zofia Kańska. Zofia Kańska spłaciła siostrę i w 1938 r. w księgach hipotecznych widniała jako jedyna właścicielka. Konieczność podreperowania finansów rodziny skłoniła Zofię Kańską do przeznaczenia części dworu na letni pensjonat, który prowadziła do wybuchu II wojny światowej. Wojna zastała w pensjonacie piętnaście harcerek, które później pomagały w opiece nad trzydzieściorgiem dzieci rodzin, które w majątku znalazły schronienie uciekając przed wojną. Zofia Kańska dokładała wszelkich starań by gospodarstwo mogło funkcjonować i wykarmić wszystkich, którzy tu trafiali w poszukiwaniu pomocy i chronienia. 1 X 1939 r. trafiła tu Zofia Nałkowska i spędziła tu cztery dni. Po zakończeniu wojny, w 1946 r., na mocy reformy rolnej z 1944 r. państwo polskie zabrało Zofii Kańskiej majątek w Dłużewie, który przeszedł na własność skarbu państwa. We dworze ulokowano szkołę podstawową, a w 1978 r., decyzją wojewody siedleckiego, dwór wraz z parkiem przekazano Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na dom pracy twórczej i ośrodek plenerowy. Po gruntownej renowacji dworu i rewaloryzacji parku ta dawna siedziba ziemiańska znów jaśnieje dawnym blaskiem[7][8].

Rzeka Świder w Dłużewie

W 1934 r. Mieczysław Krawicz nakręcił tu sceny do swojego filmu Śluby ułańskie[9].

Przez wieś przepływa rzeka Świder. Tutaj też znajduje się granica rezerwatu Świder.

W Dłużewie co roku odbywa się plener Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Dłużew w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-04-14] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-09-15].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 225 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  7. Joanna Radziewicz, Dwór w Dłużewie, Centralna Biblioteka Rolnicza.
  8. Anna Mieszczanek, Przedwojenni, Warszawa: Muza, 2020, s. 190-200.
  9. Tadeusz Jaroszewski. Dwór przed pierwszą wojną. „Spotkania z zabytkami”. 1991. nr 3(55)/1991. s. 14–15. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]