Długi John Silver

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Długi John Silver prowadzi Jima Hawkinsa, ilustracja N. C. Wyeth, 1911

John „Długi John” Silver – postać fikcyjna z powieści Roberta Louisa Stevensona Wyspa skarbów. Pirat z załogi kapitana Flinta, później przywódca zbuntowanej załogi statku „Hispaniola”. Nazywany przez kompanów „Długim Johnem” oraz „Rożnem” (w innym tłumaczeniu „Patelnią”) ze względu na pełnioną przez niego funkcję kuka okrętowego. Posiadał papugę arę zieloną o imieniu Kapitan Flint, która klęła jak szewc i potrafiła aż do utraty tchu krzyczeć słowo „talary!”. Silver nie miał lewej nogi, jednak nie zastąpił jej drewnianą protezą. Zamiast tego poruszał się skacząc na jednej nodze lub opierając się o drewnianą kulę, która niekiedy służyła mu za broń. Doskonale posługiwał się nożem, kordelasem i pistoletem. Na pozór był tylko niegroźnym kaleką, ale w rzeczywistości potrafił bezwzględnie i bez większych trudności rozprawić się ze swoim przeciwnikiem.

Życie[edytuj | edytuj kod]

John Silver był piratem już od bardzo dawna. Należał do załogi słynnego kapitana Flinta, pełnił na jego statku funkcję kwatermistrza. Znał się doskonale na żegludze i piractwie, a prócz tego był niezwykle groźnym rozbójnikiem morskim, także wszyscy bali się go o wiele bardziej niż Flinta (mówiono nawet, że sam Flint bał się Silvera). Prócz tego Długi John bardzo dobrze gotował oraz umiał opowiadać ciekawe i mrożące krew w żyłach historie.

Po śmierci Flinta jego mat Billy Bones ukradł mapę z narysowaną na niej Wyspą Skarbów – miejscem, gdzie Flint ukrył swoje łupy. Na mapie było dokładnie zaznaczone gdzie i jak szukać skarbu. Billy Bones nie zamierzał oddawać mapy kamratom i schronił się pod przydomkiem „Kapitan” w oberży „Pod Admirałem Benbowem” prowadzoną przez panią Hawkins i jej dwunastoletniego syna Jima. Załoga Flinta postanowiła odzyskać mapę oraz skarb. Ponieważ nie byli zgodni co do kwestii przywództwa, podzielili się na dwie drużyny – większość załogi uznała za swego dowódcę Silvera, pozostali piraci oddali się pod komendę pirata zwanego Ślepy Pew (który notabene naprawdę był niewidomy). Silver założył oberżę w jednym z portów wysyłając podległych mu piratów na poszukiwanie Bonesa. Jednakże szybsi byli poplecznicy Ślepego Pew. Udało im się odnaleźć Billy’ego, ale ten zmarł na zawał serca, zaś mapa weszła w posiadanie Jima Hawkinsa. Napaść piratów na oberżę w celu jej odzyskania zakończyła się śmiercią Ślepego Pew i rozpierzchnięciem jego kamratów.

Niedługo później zjawili się w porcie, gdzie miał swą tawernę Silver, dziedzic ziemski Trelawney oraz doktor Livesey oraz ich podopieczny, którym był… Jim Hawkins. Przekazał on dziedzicowi i doktorowi mapę, ci zaś postanowili odnaleźć tajemniczy skarb. Potrzebowali jednak do osiągnięcia tego celu statku, kapitana i załogi. To pierwsze znaleźli łatwo – statkiem została „Hispaniola”, a jej kapitanem doświadczony pan Smollett. Jednakże problemem wciąż była załoga. Wówczas dziedzicowi z „pomocą” przyszedł Silver. Znalazł załogę, którą w większości stanowili podlegli mu piraci Flinta, także jedynie niewielka jej część nie należała do pirackiej bandy. Silver uzgodnił z kamratami, że kiedy odnajdą skarb zabijają resztę załogi (łącznie z kapitanem, dziedzicem i doktorem), po czym podzielą łupy między sobą. W przeddzień wyprawy Jim odwiedził Silvera na polecenie kapitana w jego tawernie. Długi John ugościł chłopaka najlepiej, jak potrafił. Jim dostrzegł jednak wśród gości tawerny Czarnego Psa, pirata z oddziału Ślepego Pew. Czarny Pies widząc, że jest rozpoznany, uciekł. Jim powiedział o tym Silverowi, który wściekły wysłał za niedawnym kamratem pościg, ten jednak wrócił z niczym.

Następnego dnia ruszono w drogę. Podczas podróży Silver siedział głównie w kambuzie i gotował, rozkoszując się przy tym obecnością Jima (którego powierzono mu jako chłopca okrętowego) oraz swojej papugi, którą nazwał Kapitan Flint. Siedząc w kuchni planował dokładnie wszystkie szczegóły przyszłego buntu. Przy okazji wyeliminował wiecznie zapijaczonego I oficera pana Arrow, który tylko przeszkadzał zamiast pomagać – Silver i jego ludzie wyrzucili go za burtę, choć oficjalnie wszyscy przyjęli wersję, że Arrow sam po pijanemu wyleciał za burtę. Po śmierci Arrowa nowym I oficerem został George Merry – w ten sposób Silver kontrolował też to co dzieje się na mostku kapitańskim. Któregoś dnia Silver w towarzystwie swego kamrata Israela Handsa zdołał pozyskać dla swojej sprawy młodego marynarza, nienależącego wcześniej do jego grupy – Dicka. Zaprosił go do kambuza, opowiedział o tym, co planują i o zyskach, jakie będą z tego mieli. Młodzieniec zgodził się przyłączyć do buntowników. Piraci nie wiedzieli, że cały czas podsłuchuje ich ukryty w beczce Jim Hawkins, który powiedział o wszystkim kapitanowi, doktorowi i dziedzicowi, którzy zaczęli się szykować do walki. Gdy statek dotarł do Wyspy Skarbów, a Silver z kilkoma kamratami przybił do jej brzegu, pozostali piraci wywołali bunt, jednak nie wzięli swoich przeciwników z zaskoczenia. Smollett, Livesey i Trelawney oraz jego trzej słudzy (których zabrał ze sobą w te podróż) i niepopierający buntu marynarz Abraham Gray schowali się na wyspie w drewnianej palisadzie zbudowanej przed laty przez Flinta. Potem dołączył do nich Jim, który wcześniej spotkał na wyspie Ben Gunna – pirata z załogi Flinta, porzuconego dwa lata wcześniej za zbytnie interesowanie się miejscem ukrycia skarbu. W międzyczasie Silver z młodym marynarzem szedł w głąb wyspy i próbował namówić go do udziału w buncie. Marynarz usłyszał jednak krzyk swego kompana, który został właśnie zabity przez ludzi Długiego Johna za to, iż nie zgodził się na poparcie ich sprawy. Oburzony powiedział, że on także odmawia poparcia buntu i ruszył w swoją stronę. Silver wówczas rzucił w niego swoją drewnianą kulą i powalił go na ziemie, po czym doskoczył na jednej nodze do marynarza i zabił go nożem. Wszystko to widział ukryty w krzakach Jim.

W nocy Silver ze swymi zwolennikami rozbili obóz na bagnach i upili się do nieprzytomności. Na rano odkryli, że jeden z nich ma poderżnięte gardło – było to dzieło Ben Gunna. Silver uznał jednak, że to sprawka kapitana i jego ludzi. Podszedł pod palisadę z białą flagą i chciał negocjować. Obiecał za odzyskanie mapy darowanie życia swoim przeciwnikom oraz zaoferował im pomoc. Honorowy Smollett odmówił takiej propozycji. Wściekły Długi John wraz ze swoimi ludźmi w niecałą godzinę później zaatakował palisadę. Rozpoczęła się bitwa, w której poległo pięciu piratów Silvera oraz ludzie dziedzica – po starciu piraci się wycofali. Następnego dnia nie doszło do walki. Z powodu rany, jaką otrzymał kapitan Smollett w poprzedniej potyczce oraz tajemniczego zniknięcia Jima oblężeni postanowili pójść na ugodę i oddali piratom mapę oraz palisadę. Silver nie wiedział jednak, jakie są naprawdę powody, dla których jego przeciwnicy zgodzili się na ugodę. Zadowolony z siebie ułożył się wraz ze swymi ludźmi w palisadzie i zasnął. W nocy obudził ich krzyk Kapitana Flinta. To w palisadzie zjawił się Jim, który nie wiedział o ugodzie. Złapany przez piratów podał im powód opuszczenia wcześniej przez siebie palisady – chłopak udał się na statek w celu jego odzyskania.Tam spotkał rannego Israela Handsa, który przyznał się do zabicia swojego kamrata O'Briana.Potem Hands chciał zabić także i Jima, ale chłopak uciekał po całym statku.W końcu Hands zagonił chłopaka na główny maszt i tam chciał zabić Jima.Chłopak gdy Hands jeszcze się wspinał,załadował swoje pistolety i gdy pojawił się Hands Jim wycelował pistolety w pirata.Mimo ostrzeżeń Jima Hands rzucił nożem licząc, że trafi chłopaka w serce i tym samym zabije go. Tak się jednak nie stało.Nóż trafił Jima w ramię,a chłopak mimowolnie nacisnął spusty obu pistoletów.Israel Hands spadł z masztu i runął do morza.Później Jim zobaczył jego ciało na dnie. Silver był pod wrażeniem działalności chłopaka, piraci natomiast chcieli zabić Jima, lecz Długi John nie wyraził na to zgody, narażając się w ten sposób swoim ludziom, którzy na rano zdegradowali go wręczając mu ultimatum w postaci „czarnej plamy”. Jednakże Silver za pomocą ostrych słów i mądrego rozumowania szybko odzyskał dowództwo nad bandą. Rankiem palisadę odwiedził doktor, by zbadać piratów. Potajemnie porozmawiał on z Jimem, który wyjaśnił mu powody swego zniknięcia. Mimo namów doktora Jim nie uciekł z pirackiej niewoli, gdyż dał słowo Silverowi, że tego nie zrobi. Długi John podziękował mu za to – gdyby chłopak uciekł, pirat poniósłby śmierć z ręki kamratów.

Następnego dnia piraci z Silverem na czele udali się na poszukiwanie skarbu. Korzystali ze wskazówek zawartych na mapie. Podczas wyprawy usłyszeli potępieńczy głos, który mówił słowa będące ostatnimi słowami ś.p. kapitana Flinta. Przesądni piraci myśleli, że to upiory, ale Silver szybko domyślił się, że to musi być Ben Gunn i uspokoił swoich ludzi. Gdy dotarli w końcu na miejsce okazało się, że skarb został już wcześniej przez kogoś wykopany. Piraci poczuli się oszukani i rzucili się na swego dowódcę. Silver zabił jednego z nich, a chwilę później zza krzaków padły strzały. To doktor Livesey, Ben Gunn oraz Abraham Gray przybyli Jimowi z pomocą. Podczas ostrzału kilku piratów zginęło, reszta uciekła. Na końcu Silver zabił Merry'ego. Wydawało się, że „Długi John” przeszedł na stronę kapitana. Jednak tak naprawdę Silver zastrzelił Merry'ego by zemścić się na nim za bunt. Strzelający zabrali ze sobą Jima i Silvera, po czym wyszły na jaw, że Gunn przez dwa lata pobytu na wyspie znalazł skarb i przeniósł go w inne miejsce – stąd przyczyna tak szybkiej ugody ze strony zwolenników kapitana Smoletta: mapa była bezużyteczna. Drużyna załadowała więc skarb na „Hispaniolę” i odpłynęła do Anglii. Resztkę pirackiej bandy pozostawili na wyspie. Silvera zabrano ze sobą, by oddać go pod sąd. Kucharz chcąc się podlizać kapitanowi i uśpić jego czujność gotował same świetne potrawy, w nocy jednak potajemnie uciekł w szalupie, zabierając ze sobą dwie skrzynie z pieniędzmi oraz wierną papugę Kapitana Flinta. Pomógł mu w tym Benn Gunn obawiający się o swoje życie. Nikt już potem Silvera nie widział. Jim podejrzewał, że odpłynął on do ciepłych krajów i poślubił Murzynkę, o której niejeden raz mu opowiadał.

Cechy charakteru[edytuj | edytuj kod]

John Silver jest piratem i łotrem, bezwzględnym wobec wrogów, ale też życzliwym i lojalnym wobec przyjaciół. Naprawdę zaprzyjaźnił się z Jimem Hawkinsem i nie pozwolił go zabić. Podziwiał chłopaka za jego odwagę oraz zaradność, stał mu się niemalże ojcem. Dbał o niego i uczył marynarskiego fachu. Świetnie walczył, nikt go jeszcze nie pokonał. Mimo swego kalectwa był zaradny i zwinny, a niejeden wróg przypłacił życiem lekceważenie go. Miło się do wszystkich uśmiechał, choć niekiedy był to fałszywy śmiech mający na celu zmylenie przeciwnika. Jednak Długi John nie jest typowym łajdakiem jak jego kamraci. Nie lubuje się w zabijaniu i woli tego unikać, gdy to tylko możliwe. Przywódcą jest doskonałym. Umie wymusić posłuszeństwo i przekabacać ludzi na swoją stronę. Bezwzględnie likwiduje wszelkie objawy buntu wobec niego. Potrafi sprytnie wyciągnąć zza pazuchy broń i zabić nią niczego niespodziewającego się przeciwnika. Do tego jest doświadczonym marynarzem i groźnym wojownikiem, wskutek czego wszyscy piraci boją się go i podziwiają zarazem. Umie też opowiadać niezwykle ciekawe pirackie gawędy. Najlepiej czuje się w kuchni, gotuje z pamięci świetne potrawy. Jest doskonałym kompanem do morskich podróży i nawet jego wrogowie w gruncie rzeczy go lubią.

Robert Wyskiel rzeźbi postać Johna Silvera z powieści Roberta Louisa Stevensona Wyspa skarbów

Silver na ekranie[edytuj | edytuj kod]

Powstało kilka ekranizacji powieści Wyspa skarbów oraz kilka filmów animowanych na jej podstawie. Aktorzy, którzy odgrywali postać Silvera, to m.in.:

Najlepszą[1] (według głównego kustosza wystawy nt. historii piractwa w kinematografii w Museum of London) kreację postaci Silvera stworzył Charlton Heston w filmie z roku 1990, a wersja z nim zdaniem krytyków jest najwierniejszą ekranizacją powieści.

Powstał także film animowany Disneya Planeta skarbów, która luźno oparta jest na powieści Stevensona. W tej wersji akcja dzieje się w kosmosie, zaś Silver jest cyborgiem. Posiada mechaniczną rękę (która może przemieniać się w szablę, pistolet, tasak, działo, kulę i kilka innych rzeczy), mechaniczną nogę oraz mechaniczne oko (które ma w sobie Roentgen oraz celownik). W oryginalnej wersji językowej Silverowi głosu użycza Brian Murray, a w polskiej wersji językowej robi to Janusz Gajos.

John Silver jest jedną z głównych postaci w serialu Piraci, powstałym w 2013 roku dla amerykańskiej stacji Starz. Akcja serialu jest niezależnym prequelem powieści Stevensona, Wyspa Skarbów. W rolę Silvera wciela się Luke Arnold. Stacja wyemitowała 4 sezony serialu, ostatni w 2017 roku. W Polsce serial jest emitowany przez stację Canal+.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R.L. Stevenson, Wyspa skarbów, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków.
  • Słownik bohaterów literackich, Bielsko-Biała 2006.