Długołęka-Świerkla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Długołęka-Świerkla
Centrum wsi
Centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Podegrodzie
Wysokość 380 – 550 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 871[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-386[2]
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0460115
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Długołęka-Świerkla
Długołęka-Świerkla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Długołęka-Świerkla
Długołęka-Świerkla
Ziemia49°37′39″N 20°32′46″E/49,627500 20,546111
Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
Szkoła podstawowa
Kościół Nawiedzenia NMP

Długołęka-Świerkla (niem. Langendorf-Tannendorf[3]) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.

Położenie[edytuj]

Wieś położona jest w południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego, na wysokości 380–550 m. n.p.m., Zajmuje 6,49 km² (10% powierzchni gminy[4]). Przez Długołękę przepływa potok Gostwiczanka, przyjmujący w górnym biegu, na wysokości wsi, nazwę "Gajduszowiec". Wokół wioski znajdują się zalesione wzgórza: Piekło (652 m n.p.m.), Zagórów (580 m n.p.m.) i Chełmek (483 m n.p.m.). Graniczy z: Mokrą Wsią, Gostwicą, Brzezną, Stroniem, Przyszową, Siekierczyną, Kaniną oraz Wysokim.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Długołęka-Świerkla[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0460121 Brzeziny część wsi
0460138 Burdak Długołęcki część wsi
0460180 Poddąbrowie część wsi
0460173 Pod Piekłem przysiółek
0460196 Rąbacz część wsi
-|04 Sołtystwo część wsi
0460210 Zalas część wsi

Toponimika nazwy[edytuj]

Pierwotna nazwa Długołęki to Długa Łąka, najstarszy jej zapis pochodzi z dokumentu z 1335. Pojawia się w nim także łacińskie tłumaczenie: de Longo prato. Kolejna wzmianka Dluga Lanka pochodzi z 1357. W rejestrze poborowym z 1581 znaleźć można także nazwę Długa Łąka. Nazwa pochodzi od obszaru na którym znajdowały się rozległe łąki.

Najstarszy zapis nazwy Świerkla pochodzi z 1357: inter Swierklam. Jan Długosz w "Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis" podaje nazwę Swyrkla. Inne zapisy nazwy wsi można znaleźć w rejestrach poborowych z 1538: Swirklia i z 1629: Swierkla. Nazwa pochodzi od wyrazu świerk.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o istnieniu wsi oraz parafii długołęckiej pochodzą z lat 1325–1327. W 1356 opatka zakonu Klarysek w Starym Sączu, Konstancja, nadała sołectwo Janowi i Wiecisławowi. Długołękę zamieszkiwali rycerze, natomiast Świerkla była osadą klasztorną. W następnych stuleciach obydwie wsie należały do parafii w Podegrodziu[7], a następnie do parafii w Przyszowej.

Na przełomie XVI i XVI wieku Długołęka została opuszczona, a w jej rejonie poszukiwano złota. W 1527 istniała we wsi parafia, w okresie późniejszym zlikwidowana.

W czasie akcji kolonizacyjnej przeprowadzonej przez cesarza Józefa II w Długołęce i Świerkli (wtedy były osobnymi wsiami) mieszkali osadnicy niemieccy.

Po II wojnie światowej, w 1972 powstała jednostka OSP, w latach 1982 – 1988 wybudowano nowy kościół, a Długołęka–Świerkla została ponownie parafią. W 2010 roku został utworzony zbór Świadków Jehowy.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do miejscowej parafii Nawiedzenia NMP. Kilkakrotnie Świerkla była odłączana i przyłączana do Długołęki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Zabytki[edytuj]

  • Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny – wzniesiona w 1894, zbudowana z cegły i kamienia, otynkowana, kryta blachą. Prostokątna, z półkolistym zamknięciem. Wewnątrz obrazy: Matki Boskiej Bolesnej, Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej Pocieszenia, oraz obraz przedstawiający twarz Chrystusa na chuście św. Weroniki.

Edukacja[edytuj]

  • Szkoła Podstawowa

Orkiestra dęta[edytuj]

Od stycznia 2005 we wsi działa orkiestra dęta, założona przez ks. Krzysztofa Bajorka. W ramach jej działalności prowadzone są próby dla muzyków oraz bezpłatne nauki dla dzieci. Orkiestra uświetnia wiele okolicznościowych imprez, uroczystości kościelnych, strażackich i szkolnych[8].

OSP Długołęka-Świerkla[edytuj]

Historia[edytuj]

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Długołęce – Świerkli powstała w 1979.

Wyposażenie[edytuj]

Jednostka posiada na wyposażeniu: samochód Star, motopompę M8/8, radiotelefon oraz podstawowy sprzęt ratowniczy i gaśniczy.


Przypisy

  1. Liczba ludności w 2010 (pol.). [dostęp 05.07.2011].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  3. Nazwy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego (pol.). [dostęp 19.08.2011].
  4. Powierzchnia Długołęki-Świerkli (pol.). [dostęp 01.02.2011].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  6. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  7. Informacje na stronie UG Podegrodzie (pol.). [dostęp 01.02.2011].
  8. Informacje na stronie GOK-u (pol.). [dostęp 19.08.2011].


Bibliografia[edytuj]

  1. Zenon Piotr Szewczyk: O pochodzeniu nazw miejscowych Gminy Podegrodzie i okolic. Nowy Sącz: UG Podegrodzie, Biblioteka Gminna w Podegrodziu, 2009. ISBN 978-83-60822-59-3.
  2. Kościoły i kapliczki w Gminie Podegrodzie. Podegrodzie: UG Podegrodzie, GOK Podegrodzie, 2004.
  3. Długołęka-Świerkla. W: Jan Pastuszczak: Gmina Podegrodzie. Jacek Kula, Jerzy Nieć, Krzysztof Bodziony (ilustracje); Stanisław Mendelowski (redakcja). Krosno: P.U.W. "Roksana" Sp. z.o.o., 2006, s. 28-30. ISBN 83-7343-126-8.

Linki zewnętrzne[edytuj]