Długołęka-Świerkla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Długołęka-Świerkla
wieś
Ilustracja
Centrum wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

nowosądecki

Gmina

Podegrodzie

Wysokość

380–550 m n.p.m.

Liczba ludności (2010)

871[1]

Strefa numeracyjna

18

Kod pocztowy

33-386[2]

Tablice rejestracyjne

KNS

SIMC

0460115

Położenie na mapie gminy Podegrodzie
Mapa konturowa gminy Podegrodzie, u góry znajduje się punkt z opisem „Długołęka-Świerkla”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Długołęka-Świerkla”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Długołęka-Świerkla”
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa konturowa powiatu nowosądeckiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Długołęka-Świerkla”
Ziemia49°37′39″N 20°32′46″E/49,627500 20,546111
Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
Szkoła podstawowa
Kościół Nawiedzenia NMP

Długołęka-Świerkla (niem. Langendorf-Tannendorf[3]) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest w południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego, na wysokości 380–550 m n.p.m., Zajmuje 6,49 km² (10% powierzchni gminy[4]). Przez Długołękę przepływa potok Gostwiczanka, przyjmujący w górnym biegu, na wysokości wsi, nazwę „Gajduszowiec”. Wokół wioski znajdują się zalesione wzgórza: Piekło (652 m n.p.m.), Zagórów (580 m n.p.m.) i Chełmek (483 m n.p.m.). Graniczy z: Mokrą Wsią, Gostwicą, Brzezną, Stroniem, Przyszową, Siekierczyną, Kaniną oraz Wysokim.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Długołęka-Świerkla[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0460121 Brzeziny część wsi
0460138 Burdak Długołęcki część wsi
0460180 Poddąbrowie część wsi
0460173 Pod Piekłem przysiółek
0460196 Rąbacz część wsi
-|04 Sołtystwo część wsi
0460210 Zalas część wsi

Toponimika nazwy[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa Długołęki to Długa Łąka, najstarszy jej zapis pochodzi z dokumentu z 1335. Pojawia się w nim także łacińskie tłumaczenie: de Longo prato. Kolejna wzmianka Dluga Lanka pochodzi z 1357. W rejestrze poborowym z 1581 znaleźć można także nazwę Długa Łąka. Nazwa pochodzi od obszaru na którym znajdowały się rozległe łąki.

Najstarszy zapis nazwy Świerkla pochodzi z 1357: inter Swierklam. Jan Długosz w „Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis” podaje nazwę Swyrkla. Inne zapisy nazwy wsi można znaleźć w rejestrach poborowych z 1538: Swirklia i z 1629: Swierkla. Nazwa pochodzi od wyrazu świerk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o istnieniu wsi oraz parafii długołęckiej pochodzą z lat 1325–1327. W 1356 ksieni zakonu klarysek w Starym Sączu, Konstancja, nadała sołectwo Janowi i Wiecisławowi. Długołękę zamieszkiwali rycerze, natomiast Świerkla była osadą klasztorną. W następnych stuleciach obydwie wsie należały do parafii w Podegrodziu[7], a następnie do parafii w Przyszowej.

Wsie duchowne Długa Łąka i Świrkla, własność klasztoru klarysek w Starym Sączu, położone były w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego[8]. Na przełomie XVI i XVI wieku Długołęka została opuszczona, a w jej rejonie poszukiwano złota. W 1527 istniała we wsi parafia, w okresie późniejszym zlikwidowana.

W czasie akcji kolonizacyjnej przeprowadzonej przez cesarza Józefa II w Długołęce i Świerkli (wtedy były osobnymi wsiami) mieszkali osadnicy niemieccy.

Po II wojnie światowej, w 1972 powstała jednostka OSP, w latach 1982–1988 wybudowano nowy kościół, a Długołęka-Świerkla została ponownie parafią. W 2010 roku został utworzony zbór Świadków Jehowy (w 2012 roku został zreorganizowany do sąsiednich zborów Limanowa i Nowy Sącz-Południe[9])[brak potwierdzenia w źródle].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do miejscowej parafii Nawiedzenia NMP. Kilkakrotnie Świerkla była odłączana i przyłączana do Długołęki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny – wzniesiona w 1894, zbudowana z cegły i kamienia, otynkowana, kryta blachą. Prostokątna, z półkolistym zamknięciem. Wewnątrz obrazy: Matki Boskiej Bolesnej, Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej Pocieszenia, oraz obraz przedstawiający twarz Chrystusa na chuście św. Weroniki.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa

Orkiestra dęta[edytuj | edytuj kod]

Od stycznia 2005 we wsi działa orkiestra dęta, założona przez ks. Krzysztofa Bajorka. W ramach jej działalności prowadzone są próby dla muzyków oraz bezpłatne nauki dla dzieci. Orkiestra uświetnia wiele okolicznościowych imprez, uroczystości kościelnych, strażackich i szkolnych[10].

OSP Długołęka-Świerkla[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Długołęce-Świerkli powstała w 1979.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Jednostka posiada na wyposażeniu: samochód Iveco, motopompę M8/8, radiotelefon oraz podstawowy sprzęt ratowniczy i gaśniczy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczba ludności w 2010 (pol.). [dostęp 2011-07-05].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 225 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Nazwy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego (pol.). [dostęp 2011-08-19].
  4. Powierzchnia Długołęki-Świerkli (pol.). [dostęp 2011-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-22)].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09]. 
  6. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  7. Informacje na stronie UG Podegrodzie. [dostęp 2018-02-01].
  8. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  9. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2020-01-06].
  10. Informacje na stronie GOK-u (pol.). [dostęp 2011-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-30)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zenon Piotr Szewczyk: O pochodzeniu nazw miejscowych Gminy Podegrodzie i okolic. Nowy Sącz: UG Podegrodzie, Biblioteka Gminna w Podegrodziu, 2009. ISBN 978-83-60822-59-3.
  • Kościoły i kapliczki w Gminie Podegrodzie. Podegrodzie: UG Podegrodzie, GOK Podegrodzie, 2004.
  • Długołęka-Świerkla. W: Jan Pastuszczak: Gmina Podegrodzie. Jacek Kula, Jerzy Nieć, Krzysztof Bodziony (ilustracje); Stanisław Mendelowski (redakcja). Krosno: P.U.W. „Roksana” sp. z o.o., 2006, s. 28–30. ISBN 83-7343-126-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]