Długopole-Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Długopole-Zdrój
Centrum wsi
Centrum wsi
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Bystrzyca Kłodzka
Liczba ludności (III 2011) 568[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-520
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0851324
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Długopole-Zdrój
Długopole-Zdrój
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Długopole-Zdrój
Długopole-Zdrój
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Długopole-Zdrój
Długopole-Zdrój
Ziemia50°14′52″N 16°37′52″E/50,247778 16,631111
Długopole Zdrój, dom zdrojowy
Park Zdrojowy
Stacja kolejowa w Długopolu-Zdroju

Długopole-Zdrój (niem. Bad Langenau) – wieś uzdrowiskowa w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

Położenie i demografia[edytuj]

Wioska jest małą ulicówką położoną w dolinie Nysy Kłodzkiej z 570 stałymi mieszkańcami (1998 r.). Trzynaście lat później (III 2011 r.) liczba mieszkańców minimalnie spadła do 568.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1945-1954 siedziba gminy Długopole Zdrój. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Zmiana nazwy[edytuj]

W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Długopole Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Langenau[2].

Historia[edytuj]

Najstarsze wzmianki o Długopolu pochodzą z 1346 roku i mówią o nadaniu tutejszego sołectwa von Glubosom z Zamku Szczerba[3]. W roku 1381 znajdujący się w pobliżu młyn należący do von Glubosów został przez nich podarowany jako uposażenie szpitalowi w Bystrzycy Kłodzkiej. Młyn wypracowywał dla szpitala zyski aż do ok. 1630 r. Od II poł. XVI wieku aż do wojna trzydziestoletniej na terenie uzdrowiska znajdowała się kopalnia ałunu. W czasie Wojny Trzydziestoletniej po zawaleniu się sztolni Gab Gottes (Stąpanie Boga) zaczęła wypływać woda zawierająca kwas węglowy i uniemożliwiła dalsze wydobycie ałunu. W 1705 r. dr. C. Ohm podaje w spisie źródeł leczniczych Śląska i Hrabstwa Kłodzkiego źródło żelaziste Długopola. W 1762 r. miejscowy młynarz Wolf umieścił nieopodal swego domu kadź do kąpieli zasilaną przez żelazistą wodę[3]. W 1802 r. powstaje już właściwe uzdrowisko znane w Europie jako Bad Langenau. Rozpoczęto prowadzenie leczniczych kąpieli. Do 1817 r. teren uzdrowiska znajdował się w ręku rodziny Wolf, a następnie został zakupiony przez podkomorzego miasta Bystrzyca Kłodzka. Wybudowano pierwszy zakład kąpielowy z 16 kabinami wyposażonymi w drewniane wanny. W 1819 r. wybudowano nad źródłem Emilia drewnianą pijalnię wód oraz drewniany Dom Zdrojowy. W 1839 r. uzdrowisko zostało sprzedane dr. Juliusowi Hancke z Wrocławia[3]. Wtedy następuje najbardziej intensywny rozwój uzdrowiska. Dzięki inwestycjom powstawały pensjonaty, urządzenia lecznicze oraz miejsca rekreacyjne (powiększono powierzchnię Parku Zdrojowego)[3]. Od 1844 r. wykonywało się w Długopolu zabiegi borowinowe. W 1875 r. doprowadzono do uzdrowiska linię kolejową, a w 1882 r. powstał dworzec[3]. W 1876 r. odkryto nowe źródło wody Eliza, a w 1904 r. Renata. W latach 1926-1945 uzdrowisko było własnością Leo Langego a następnie Paula Polloka, jego zięcia. Aż do 1945 r. uzdrowisko działało tylko w sezonie letnim. W tym czasie liczba miejsc dla kuracjuszy wynosiła 700. W czasie II Wojny Światowej uzdrowisko przystosowano do wybudowanego leśnego szpitala wojskowego. Działania wojenne nie zniszczyły miejscowości jednak urządzenia sanatoryjne zostały skradzione bądź wywiezione w głąb Niemiec. Po 1945 r. Długopole-Zdrój stało się samodzielną miejscowością. W 1946 r. część pensjonatów i szpitali uzdrowiskowych przejęło Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowiskowe Długopole-Zdrój. Intensywnie rozwija się od 1956, kiedy otwarto tam ośrodek rehabilitacyjny przeznaczony do rehabilitacji osób po wirusowym zapaleniu wątroby. W latach 1958-1964 odrestaurowano Zakład Przyrodoleczniczy. W 1970 r. oddany został po rewitalizacji do użytku Park Zdrojowy. W 1966 r. uzdrowisko połączono z innym znanym uzdrowiskiem z terenu Kotliny Kłodzkiej, Lądkiem-Zdrój w jeden zespół organizacyjno-administracyjny. W 1997 r. uzdrowisko nawiedziła powódź stulecia czyniąc wielkie szkody.

Uzdrowisko[edytuj]

Dla uzdrowiska Długopole-Zdrój określono następujące profile lecznicze: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby naczyń obwodowych, choroby układu trawienia, choroby reumatologiczne, cukrzyca, choroby krwi i układu krwiotwórczego[4].

Atrakcją zabiegową są tzw. suche kąpiele dwutlenkiem węgla. Występują tu szczawy alkaiczne. Podstawową działalnością jest leczenie i rehabilitacja osób z chorobami wątroby. Poza tym prowadzona jest rehabilitacja kobiet po mastektomii, leczy się cukrzycę, nerwicę, choroby gastryczne. Łagodny klimat służy astmatykom, oraz osobom z chorobami układu krążenia[3].

Na terenie uzdrowiska znajdują się 3 szpitale uzdrowiskowe (Mieszko, Ondraszek, Dąbrówka), sanatorium uzdrowiskowe (Fortuna), przychodnia uzdrowiskowa, zakład przyrodoleczniczy. Uzdrowisko Długopole-Zdrój posiada park zdrojowy z pijalnią, pijalnię w zakładzie przyrodoleczniczym oraz ścieżki zdrowia[5].

Na obszarze uzdrowiska znajdują się 3 źródła wody leczniczej − należą do nich ujęcia[6]:

  • „Emilia” – woda słabo zmineralizowana 0,08% wodorowęglanowa, wapniowa, magnezowa, radonowa, żelazista
  • „Kazimierz” – woda mineralna 0,11% wodorowęglanowa, wapniowa, magnezowa, sodowa, żelazista
  • „Renata” – woda mineralna 0,13% wodorowęglanowa, wapniowa, magnezowa, sodowa, krzemowa, żelazista.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:[7]

  • kościół ewangelicki, z XIX/XX wieku, po 1945 roku był w nim magazyn, następnie został przebudowany na pensjonat i kawiarnię[3].
  • park uzdrowiskowy z początku XIX wieku, z publicznym ujęciem wody mineralnej[3]
  • łazienki, obecnie Zakład Przyrodoleczniczy „Karol”, ul. Zdrojowa 16, z 1839 roku, przebudowany w latach 1870-1871
  • drewniana hala spacerowa, obecnie Dom Zdrojowy, ul. Wolna 2, z początku XX wieku, przebudowana w 1930 roku

Turystyka[edytuj]

Przez miejscowość przebiega szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Sudecki z Przełęczy Spalona do Wilkanowa[3]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85)
  3. a b c d e f g h i Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 314, 315. ISBN 978-83-89188-95-3.
  4. (§10. Statut Uzdrowiska Długopole-Zdrój) Uchwała Nr XLVI/407/09 Rady Miejskiej w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 28 sierpnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2009 r. Nr 207, poz. 3744)
  5. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XLVI/407/09 Rady Miejskiej w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 28 sierpnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2009 r. Nr 207, poz. 3744)
  6. (§12. Statut Uzdrowiska Długopole-Zdrój) Uchwała Nr XLVI/407/09 Rady Miejskiej w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 28 sierpnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2009 r. Nr 207, poz. 3744)
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 7 sierpnia 2012]. s. 62.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]