Długoszyj piłkowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Długoszyj piłkowany
Ilustracja
Pokrój oraz: a. liść, b. młody sporofit, c. puszka, d. puszka w stanie suchym, e. fragment perystomu
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Gromada mchy
Klasa prątniki
Rząd podsadnikowce
Rodzina podsadnikowate
Rodzaj długoszyj
Gatunek długoszyj piłkowany
Nazwa systematyczna
Tayloria serrata (Hedw.) Bruch & Schimp.
Bryol. Eur. 3: 204. 284 (fasc. 23–24 Monogr. 6. 1) 1844[2]

Długoszyj piłkowany (Tayloria serrata (Hedw.) Bruch & Schimp.) – gatunek mchu należący do rodziny podsadnikowatych (Splachnaceae Grev. & Arn.). W Polsce rzadki, objęty ochroną.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej występujący gatunek z rodzaju Tayloria. Występuje głównie w Europie, najbardziej pospolity jest w całej Fennoskandii i w Alpach (do wys. 2600 m n.p.m.). Poza Europą gatunek stwierdzano w Ameryce Północnej (m.in. we wschodniej Kanadzie), w Azji (bardzo rzadko) oraz w Afryce (w wysokich położeniach górskich – na Ruwenzori rośnie na wys. 3500 m n.p.m. – jest to najwyżej położone stanowisko T.serrata). W Polsce jest rzadkim gatunkiem górskim (Sudety, Karpaty Zachodnie). W Tatrach gatunek był stwierdzany na wysokości od 830 do 1890 m n.p.m. Poza górami rośnie w kilku reliktowych miejscach na niżu (Polska Środkowa i Północna).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Darnie dość gęste, zielone.
Budowa gametofitu
Łodyżka o wysokości 0,5-3 cm, u dołu okryta czerwonobrązowymi chwytnikami. Listki jajowato-łopatkowate, najszersze w pobliżu środka, zbiegające w krótki kończyk. Żebro najczęściej kończy się przed szczytem listka.
Budowa sporofitu
Puszka o dług. 3 mm, brązowa, z purpurowym perystomem. Seta o długości ok. 3 cm, żółtoczerwona.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w miejscach wilgotnych i zacienionych, na podłożu organicznym pochodzenia zwierzęcego (miejsca przesiąknięte odchodami przeżuwaczy) oraz na rozkładających się roślinach (niekiedy na humusie) i na gnijących pniakach.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W latach 2004–2014 roślina objęta w Polsce ochroną ścisłą, od 2014 r. znajduje się pod ochroną częściową[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. B. Goffinet, W.R. Buck, A.J. Shaw: Classification: mosses (ang.). University of Connecticut, 2008–. [dostęp 2017-02-11].
  2. Tayloria serrata (Hedw.) Bruch & Schimp. (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2017-02-12].
  3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Bruno P Kremer, Hermann Muhle, Janina Zielińska: Porosty, mchy, paprotniki. Warszawa: "Świat Książki", 1998, s. 172. ISBN 83-7227-061-9.
  2. Ryszard Ochyra, Piotr Szmajda: Atlas rozmieszczenia geograficznego mchów w Polsce. T. 7. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk, 1991, s. 7-11. ISBN 83-232-0432-2.
  3. Bronisław Szafran: Mchy (Musci). T. I. Warszawa: PWN, 1957, s. 317-318.